Lemurowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lemurowate
Lemuridae[1]
J.E. Gray, 1821[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodziny – lemur katta (Lemur catta)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Infragromada

łożyskowce

Rząd

naczelne

Podrząd

lemurowe

Infrarząd

lemurokształtne

Nadrodzina

lemurowce

Rodzina

lemurowate

Typ nomenklatoryczny

Lemur Linnaeus, 1758

Rodzaje

6 rodzajów (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście

Lemurowate[14] (Lemuridae) – rodzina ssaków naczelnych z podrzędu lemurowych (Strepsirrhini) w rzędzie naczelnych (Primates), występujące na Madagaskarze i Komorach[15][16]. Wszystkie sklasyfikowane w niej gatunki objęte są konwencją CITES[17]. Lemury stały się popularne dzięki obecności w filmach animowanych: Dinozaur z 2000 r., Madagaskar z 2005 r., Madagaskar 2 z 2009 r., Madagaskar 3 z 2012 r. oraz serialom Pingwiny z Madagaskaru i Niech żyje król Julian.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do rodziny lemurowatych należą następujące występujące współcześnie rodzaje[15][14]:

Opisano również rodzaj wymarły[18]:

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Lemury to drobne (od kilkunastu centymetrów) ssaki z długim ogonem i długimi kończynami (przy czym kończyny tylne są dłuższe od przednich). Mają puszyste, miękkie futro, często kontrastowo ubarwione. Część twarzowa głowy jest zwykle wydłużona; uszy małe i zaostrzone; oczy duże, osadzone blisko siebie, skierowane do przodu[16], z kostnym dnem oczodołu[19]. Dłonie i stopy chwytne z przeciwstawnymi palcami. Zupełny lub częściowy brak górnych siekaczy[16], cztery przedtrzonowce z każdej strony szczęki[19], górna warga podzielona, wilgotna, sztywny fałd w dolnej stronie języka (podjęzyk). Żywią się w zależności od gatunku – roślinnością lub owadami. Większość prowadzi nocny tryb życia. Żyją gromadnie. Prowadzą nadrzewny tryb życia, oprócz lemura katta[16].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Typ nomenklatoryczny: Hapalemur I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1851.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lemuridae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. J.E. Gray. On the Natural Arrangment of Vertebrose Animals. „The London Medical Repository”. 15, s. 296, 1821. (ang.). 
  3. C.S. Rafinesque: Analyse de la nature, or, Tableau de l’univers et des corps organisés. Palerme: Aux dépens de l’auteur, 1815, s. 53. (fr.).
  4. J.G. Fisher von Waldheim. De systemate Mammalium. „Mémoires de la Société impériale des naturalistes de Moscou”. 5, s. 402, 1817. (łac.). 
  5. J.E. Gray. An Outline of an Attempt at the Disposition of Mammalia into Tribes and Families, with a List of the Genera apparently appertaining to each Tribe. „Annals of Philosophy”. New Series. 10, s. 337–344, 1825. (ang.). 
  6. J. Fleming: The philosophy of zoology; or, A general view of the structure, functions, and classification of animals. Cz. 1. Edinburgh: A. Constable, 1822, s. xxxii. (ang.).
  7. R.-P. Lesson: Species des Mammifères bimanes et quadrumanes; suivi d’un mémoire sur les Oryctéropes. Paris: J.B. Baillière, 1840, s. 206. (fr.).
  8. E. Blyth: Catalogue of the Mammalia in the Museum Asiatic Society. Calcutta: Savielle & Cranenburgh, 1863, s. 16. (ang.).
  9. J.E. Gray. Revision of the species of lemuroid animals, with the description of some new species. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1863, s. 131, 1863. (ang.). 
  10. a b J.E. Gray: Catalogue of Monkeys, Lemurs, and Fruit-eating Bats in the collection of the British Museum. London: The Trustees, 1870, s. 131. (ang.).
  11. T.N. Gill. Arrangement of the Families of Mammals; with Analytical Tables. „Smithsonian Miscellaneous collections”. 11, s. 2, 54, 1872. (ang.). 
  12. T.H. Huxley: A Manual of the Anatomy of Vertebrated Animals. New York: D. Appleton and Company, 1872, s. 390. (ang.).
  13. R.J. Hoffstetter. Phylogénie des Primates. Confrontation des résultats obtenus par les diverses voies d’approche du problème. „Bulletins et Mémoires de la Société d’anthropologie de Paris”. 4 (4), s. 331, 334, 1977. (fr.). 
  14. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 30–31. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  15. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 148–154. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  16. a b c d D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Family Lemuridae. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-11-17].
  17. CITES: Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, Appendices I, II and III. 2010. [dostęp 2012-02-07]. (ang.). Załączniki I, II i III w formacie pdf (pl).
  18. Ch. Lamberton. Contribution à la connaissance de la faune subfossile de Madagascar: Note XVII. Les Pachylémurs. „Bulletin de l’Académie malgache”. 27, s. 7, 1948. (fr.). 
  19. a b Jerzy Dzik: Ewolucja. Warszawa: 2006, s. 24–25.