Franciszek Niewidziajło

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Franciszek Niewidziajło
kapral kapral
Data i miejsce urodzenia 3 marca 1902
Stryjówka
Data i miejsce śmierci 20 września 1978
Wrocław
Przebieg służby
Lata służby 1944–1945
Jednostki 7 Kołobrzeski Pułk Piechoty
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Późniejsza praca rolnik[1]
Tablica na falochronie im. kpr. Franciszka Niewidziajły

Franciszek Niewidziajło (ur. 3 marca 1902 we wsi Stryjówka, zm. 20 września 1978 we Wrocławiu) – kapral Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Grób w Sławie
Tablica na grobie

Wychowywał się w patriotycznej rodzinie Szymona Niewidziajło. W 1919 wziął udział w wojnie polsko-ukraińskiej, w czasie której dostał się do niewoli i cudem uratował przed egzekucją. W okresie międzywojennym wraz z rodzicami pracował na roli. Wiosną 1944, po kolejnym wkroczeniu Armii Czerwonej, został wcielony wraz z synem Mieczysławem (1925–1945) do 1 Armii Wojska Polskiego. Służył w 7 Pułku Piechoty, a syn w 43 Pułku Artylerii Lekkiej[a].

Franciszek Niewidziajło dotarł, jako jeden z pierwszych, z pododdziałem do Kołobrzegu i tam wybrany został, z uwagi na chłopskie pochodzenie, do dokonania aktu zaślubin z polskim morzem. 18 marca 1945 dokonał symbolicznego aktu zaślubin Polski z morzem wypowiadając napisane przez siebie słowa Przyszliśmy, Morze, po ciężkim i krwawym trudzie. Widzimy, że nie poszedł na darmo nasz trud. Przysięgamy, że Cię nigdy nie opuścimy. Rzucając ten pierścień w Twe fale, biorę z Tobą ślub, ponieważ Tyś było i będziesz zawsze nasze. Brał udział w walkach od Warszawy do Berlina, gdzie został ranny. We wrześniu 1945, po demobilizacji, osiedlił się w Lubogoszczy. W tym czasie był żywą kartą historii – spotykał się na licznych wieczornicach z młodzieżą, harcerzami, gościł w jednostkach wojskowych i zaangażował się w działalność kombatancką. Mimo swojej działalności kombatanckiej nigdy nie został awansowany z uwagi na swoje poglądy przewijające się w wspomnieniach. Według Alojzego Srogi był osobą, która pasjonowała wielu dziennikarzy; niestety plon tych wywiadów nie zawsze odpowiada prawdzie historycznej. Zmarł 20 września 1978 we Wrocławiu. Pochowany został na cmentarzu w Sławie.

Od 1983 Franciszek Niewidziajło jest patronem Publicznej Szkoły Podstawowej w Sławie[1]. Od roku 2015 jego imię nosi falochron wschodni w Kołobrzegu. W tym samym roku Karol Samsel opublikował wiersz Franciszek Niewidziajło przyzywa boginię zemsty[3].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Mieczysław Niewidziajło zginął 6 marca 1945 r. w Świętoborcu (obecnie dzielnica Łobza) w potyczce z żołnierzami X Korpusu SS i został pochowany na miejscowym cmentarzu[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Patron szkoły. Publiczna Szkoła Podstawowa im. Franciszka Niewidziajły w Sławie. [dostęp 2016-05-12].
  2. Biblioteka Łobez – Mieczysław Niewidziajło
  3. Karol Samsel: Franciszek Niewidziajło przyzywa boginię zemsty. Państwo labiryntów, 2015-07-22. [dostęp 2016-05-13].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alojzy Sroga, Na drodze stał Kołobrzeg, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1985, wyd. II, ​ISBN 83-11-06357-5​, s. 607

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]