Sława (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sława
Rynek w Sławie
Rynek w Sławie
Herb
Herb Sławy
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat wschowski
Gmina Sława
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Cezary Sadrakuła
Powierzchnia 14,9 km²
Populacja (31.12.2016)
• liczba ludności
• gęstość

4333[1]
291 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 68
Kod pocztowy 67-410
Tablice rejestracyjne FWS
Położenie na mapie gminy Sława
Mapa lokalizacyjna gminy Sława
Sława
Sława
Położenie na mapie powiatu wschowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wschowskiego
Sława
Sława
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Sława
Sława
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sława
Sława
Ziemia51°52′33″N 16°04′18″E/51,875833 16,071667
TERC
(TERYT)
0812014
SIMC 0988589
Urząd miejski
ul. Henryka Pobożnego 10
67-410 Sława
Strona internetowa
Urząd Miejski
Jezioro Sławskie w 2015 roku

Sława, dawniej[a] też Sława Śląska[2] (niem. Schlawa) – miasto w woj. lubuskim, w powiecie wschowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sława. Położone jest na Pojezierzu Leszczyńskim, nad Jeziorem Sławskim.

Miasto dzieli się na dwie części: miejską oraz wypoczynkową (z plażą, ośrodkami wypoczynkowymi i polem namiotowym). W Sławie corocznie w lipcu odbywa się Międzynarodowy Kongres Brydża Sportowego.

Według danych z 31 grudnia 2016 miasto miało 4333 mieszkańców, a jego powierzchnia wynosiła 14,9 km²[1].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

„Sława” jest słowem spotykanym wyłącznie u narodów słowiańskich i ma korzenie przedchrześcijańskie. Według jednej z teorii pierwotnie nazwa wywodzi się od mokradeł, gdyż w języku staropolskim slava, slova oznaczały rzekę, zaś slovo – błoto[3]. Niemiecki językoznawca Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia pierwotną nazwę miasta jako „Sława”, podając jej znaczenie Ehrenheim, Ruhmvoller Ort czyli „szanowany dom, miejscowość pełna sławy”[4]. Nazwa została później fonetycznie zgermanizowana na Schlawa[4] i utraciła swoje pierwotne znaczenie. W 1937 roku nazwę niemiecką zmieniono na Schlesiersee.

Polską nazwę „Sława” w książce Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej, wydanej w Głogówku w 1847, wymienił śląski pisarz Józef Lompa[5].

W 1946 miastu nadano nazwę Sława[6]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rynek

Początki miasta nie są znane, wzmiankowane po raz pierwszy było w 1312. Założone zostało prawdopodobnie przez pierwszego księcia głogowskiego, Konrada (1251-1273), lub jego syna Henryka III (1273-1309). W roku 1312 była już znaczącym miastem i siedzibą dystryktu. Potwierdzone jest to dokumentem dotyczącym podziału terytorialnego księstwa między synów Henryka III. Slave cum suo districtu (Sława z jej okręgiem) przypadła Henrykowi IV. W roku 1468 Henryk XI głogowski sprzedaje miasto rodowi Rechenbergów z Borowa Polskiego. W latach 1655-1887 miasto należało do Barwitzów hrabiów von Fernemont. Oni to w latach 1732-1735 zbudowali barokowy pałac, wykorzystując częściowo mury dawnego zamku z XV wieku.

W 1834 istniała tu komora celna. W 1937 administracja nazistowska zastąpiła słowiańsko brzmiącą nazwę Schlawa ahistoryczną formą Schlesiersee. W 1945 miasto włączono do Polski, a jego dotychczasową ludność wkrótce wysiedlono do Niemiec. Do 1946 roku Sława była siedzibą powiatu i Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, które przeniesiono później do Głogowa. W mieście uruchomiono, jako pierwszy na zachodnich Ziemiach Odzyskanych, urząd pocztowy (założycielem był Jan Grellus z Kościana). Wymiana poczty odbywała się początkowo dwa razy w tygodniu za pomocą posłańca rowerowego do Kaszczoru[7]. 1 stycznia 1955 Sławę przeniesiono do powiatu wschowskiego[2]. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa zielonogórskiego.

Filia Groß-Rosen[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości znajdowała się filia obozu koncentracyjnego Groß-Rosen[8].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Sławy w 2014 roku [1].


Piramida wieku Slawa.png

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. Michała Archanioła
Barokowy pałac
Park miejski

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[9]:

  • kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła, wybudowany w 1604 roku, zniszczony w XVIII wieku, następnie odrestaurowany w 1830 r. W kościele znajduje się kamienna ambona z XVII wieku oraz rzeźba Jezusa Frasobliwego z XVI wieku
  • kościół ewangelicki, obecnie noszący wezwanie Miłosierdzia Bożego z lat 1834-1836, z 46-metrową wieżą
  • zespół pałacowy, XVII-XIX wieku, przebudowany w początku XX wieku:
    • pałac, barokowy z roku 1735, do roku 2006 siedziba domu dziecka
    • oficyna z basztą
    • brama
    • park, otaczający pałac, 26 ha
  • domy, ul. Chopina 7, 9, 20, z XVIII wieku/XIX wieku
  • dom, ul. Powstańców Śląskich 5, murowano-szachulcowy, z XVIII wieku/XIX wieku
  • domy, ul. Reja 1 murowano-szachulcowy; nr 2, 3, 5, 6, 7, z XVIII wieku, XIX wieku
  • domy, Rynek 1, 2, 3, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 20, 23, 27, 29, z XVIII wieku/XIX wieku, XX wieku
  • domy, ul. Waryńskiego 1, 3, 5, 7, 9, 11, 15, 17, z połowy XIX wieku, XX wieku
  • domy, ul. Wschowska 5, 8, z początku XIX wieku

inne zabytki:

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Fontanna
Aleja Gwiazd

Nad Jeziorem Sławskim znajduje się wiele ośrodków turystyczno-wypoczynkowych i sportowych (pole namiotowe, baza gastronomiczna). Przemysł spożywczy to przede wszystkim duża liczba zakładów mięsnych.

Co środę i sobotę jest organizowany targ miejski znajdujący się obok cmentarza.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Na przedmieściach można zobaczyć budynek i perony stacji kolejowej Sławy Śląskiej. Obecnie w budynku stacyjnym mieści się mały zakład mięsny oraz restauracja, poprzednio był on zaadaptowany na cele mieszkalne.[potrzebny przypis] Dworzec i linia kolejowa są nieczynne.

Lokalne stowarzyszenia[edytuj | edytuj kod]

  • Cantate Deo - chór kościelny założony 29 listopada 2008
  • Koło Łowieckie „Ryś” - założone w 1946
  • Stowarzyszenie Witosława

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Sport[edytuj | edytuj kod]

W mieście funkcjonuje klub piłkarski Miejski Klub Sportowy „Sparta” Sława, który został założony w 1945 i występuje w klasie B. Zespół swoje domowe mecze rozgrywa na Stadionie Miejskim w Sławie. Na tym stadionie również swoje mecze rozgrywa III-ligowy Klub Sportowy „Dąb” Przybyszów.

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie[11]:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. od końca wojny do połowy lat sześćdziesiątych

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Polska w liczbach (w oparciu o dane GUS).
  2. a b Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 października 1954 r. (Dz.U. z 1954 r. Nr 49, poz. 252)
  3. Tadeusz Lehr-Spławiński: O pochodzeniu i praojczyźnie Słowian. Poznań 1946, s. 79 i 80.
  4. a b Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 86.
  5. Józef Lompa: Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej. Głogówek 1847, s. 13.
  6. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  7. Hieronim Szczegóła, Początki władzy ludowej w powiecie głogowskim, w: Zeszyty Lubuskie, nr 6/1969, Lubuskie Towarzystwo Kultury, Zielona Góra, 1969, s. 77
  8. Abraham Kajzer: Za drutami śmierci. Wałbrzych, Muzeum Gross-Rosen: 2013.
  9. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 21.2.13]. s. 81-82.
  10. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 6 stycznia 2015.
  11. www.slawa.pl. [dostęp 2011-10-31].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sława. Zarys dziejów, Wojciech Strzyżewski (red.), Katarzyna Adamek-Pujszo, Sława: Urząd Miasta i Gminy, 2004, ISBN 83-920100-0-0, OCLC 69610469.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]