Sława (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sława
Pałac, barokowy
Pałac, barokowy
Herb
Herb Sławy
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat wschowski
Gmina Sława
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Cezary Sadrakuła
Powierzchnia 14,31 km²
Populacja (2014)
• liczba ludności
• gęstość

4318[1]
273 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 68
Kod pocztowy 67-410
Tablice rejestracyjne FWS
Położenie na mapie powiatu wschowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wschowskiego
Sława
Sława
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Sława
Sława
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sława
Sława
Ziemia 51°52′33″N 16°04′18″E/51,875833 16,071667
TERC
(TERYT)
4081112014
Urząd miejski
ul. Henryka Pobożnego 10
67-410 Sława
Strona internetowa
Urząd Miejski
Jezioro Sławskie w 2015 roku

Sława (niem. Schlawa, daw. Sława Śląska[2]) – miasto w woj. lubuskim, w powiecie wschowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sława. Położone na Pojezierzu Leszczyńskim, nad Jeziorem Sławskim.

Miasto dzieli się na dwie części: miejską oraz wypoczynkową. Miejscowość wypoczynkowa z plażą, ośrodkami wypoczynkowymi i polem namiotowym. W Sławie corocznie w lipcu odbywa się Międzynarodowy Kongres Brydża Sportowego.

Według danych z 30 czerwca 2014 r. miasto miało 4318 mieszkańców[3].

Położenie[edytuj]

Miasto leży nad Jeziorem Sławskim (817 ha), na Pojezierzu Sławskim.

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 14,31 km²[4].

Nazwa[edytuj]

Sława jest słowem spotykanym wyłącznie u narodów słowiańskich i ma korzenie przedchrześcijańskie. Według jednej z teorii pierwotnie nazwa wywodzi się od mokradeł, gdyż w języku staropolskim slava, slova oznaczały rzekę, zaś slovo – błoto[5]. Niemiecki językoznawca Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia pierwotną nazwę miasta jako Sława podając jej znaczenie "Ehrenheim, Ruhmvoller Ort" czyli po polsku "Szanowany dom, miejscowość pełna sławy"[6]. Nazwa została później fonetycznie zgermanizowana na Schlawa[6] i utraciła swoje pierwotne znaczenie. W 1937 roku nazwę niemiecką zmieniono na Schlesiersee.

Polską nazwę Sława w książce "Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej" wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa[7].

W 1946 r. miastu nadano nazwę Sława[8]

Historia[edytuj]

Rynek

Początki miasta nie są znane, wzmiankowane po raz pierwszy było w 1312 roku. Założone zostało prawdopodobnie przez pierwszego księcia głogowskiego Konrada (1251-1273), bądź jego syna Henryka III (1273-1309). W roku 1312 była już znaczącym miastem i siedzibą dystryktu. Potwierdzone jest to dokumentem dotyczącym podziału terytorialnego księstwa między synów Henryka III. Slave cum suo districtu (Sława z jej okręgiem) przypadła Henrykowi IV. W roku 1468 Henryk XI głogowski sprzedaje miasto rodowi Rechenbergów z Borowa Polskiego. W latach 1655-1887 miasto należało do Barwitzów hrabiów von Fernemont. Oni to w latach 1732-1735 zbudowali barokowy pałac wykorzystując częściowo mury dawnego zamku z XV w.

W 1834 r. istniała tu komora celna. W 1937 roku administracja nazistowska zastąpiła słowiańsko brzmiącą nazwę Schlawa ahistoryczną formą Schlesiersee. W 1945 miasto włączono do Polski, a jego dotychczasową ludność wkrótce wysiedlono do Niemiec. Do 1946 roku Sława była siedzibą powiatu i Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, które przeniesiono później do Głogowa. W mieście uruchomiono, jako pierwszy na zachodnich Ziemiach Odzyskanych, urząd pocztowy (założycielem był Jan Grellus z Kościana). Wymiana poczty odbywała się początkowo dwa razy w tygodniu za pomocą posłańca rowerowego do Kaszczoru[9]. 1 stycznia 1955 Sławę przeniesiono do powiatu wschowskiego[2]. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa zielonogórskiego.

Filia Groß-Rosen[edytuj]

W miejscowości znajdowała się filia obozu koncentracyjnego Groß-Rosen[10].

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców Sławy w 2014 roku [11].


Piramida wieku Slawa.png

Zabytki[edytuj]

Kościół św. Michała Archanioła

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[12]:

  • kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła, wybudowany w 1604 roku, zniszczony w XVIII wieku, następnie odrestaurowany w 1830 r. W kościele znajduje się kamienna ambona z XVII wieku oraz rzeźba Jezusa Frasobliwego z XVI wieku
  • kościół ewangelicki, obecnie noszący wezwanie Miłosierdzia Bożego z lat 1834-1836, z 46-metrową wieżą
  • zespół pałacowy, XVII-XIX wieku, przebudowany w początku XX wieku:
    • pałac, barokowy z roku 1735, do roku 2006 r. siedziba Domu Dziecka
    • oficyna z basztą
    • brama
    • park, otaczający pałac, 26 ha
  • domy, ul. Chopina 7, 9, 20, z XVIII wieku/XIX wieku
  • dom, ul. Powstańców Śląskich 5, murowano-szachulcowy, z XVIII wieku/XIX wieku
  • domy, ul. Reja 1 murowano-szachulcowy; nr 2, 3, 5, 6, 7, z XVIII wieku, XIX wieku
  • domy, Rynek 1, 2, 3, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 20, 23, 27, 29, z XVIII wieku/XIX wieku, XX wieku
  • domy, ul. Waryńskiego 1, 3, 5, 7, 9, 11, 15, 17, z połowy XIX wieku, XX wieku
  • domy, ul. Wschowska 5, 8, z początku XIX wieku

inne zabytki:

Gospodarka[edytuj]

Kościół filialny
Fontanna
Aleja Gwiazd

Nad Jeziorem Sławskim znajduje się wiele ośrodków turystyczno-wypoczynkowych i sportowych (pole namiotowe, baza gastronomiczna). Przemysł spożywczy to przede wszystkim duża liczba zakładów mięsnych.

Co środę i sobotę jest organizowany targ miejski znajdujący się obok cmentarza.

Komunikacja[edytuj]

W centrum (okolice Ratusza Miejskiego) znajduje się PKS z którego można dojechać m.in. do: Głogowa; Wałbrzycha; Nowej Soli czy Sulechowa oraz Zielonej Góry .[potrzebny przypis]

Na przedmieściach można zobaczyć budynek i perony stacji kolejowej Sławy Śląskiej. Obecnie w budynku stacyjnym mieści się mały zakład mięsny oraz restauracja, poprzednio był on zaadaptowany na cele mieszkalne.[potrzebny przypis] Dworzec i linia kolejowa są nieczynne.

Lokalne Stowarzyszenia[edytuj]

Cantate Deo - chór kościelny założony 29 listopada 2008 roku.

Koło Łowieckie "Ryś" Sława - koło łowieckie założone w 1946 roku.

Stowarzyszenie Witosława

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

Sport[edytuj]

W mieście funkcjonuje klub piłkarski Miejski Klub Sportowy „Sparta” Sława, który został założony w 1945 roku i występuje w B-klasie. Zespół swoje domowe mecze rozgrywa na Stadionie Miejskim w Sławie. Na tym stadionie również swoje mecze rozgrywa III-ligowy Klub Sportowy „Dąb” Przybyszów.

Współpraca międzynarodowa[edytuj]

Miasta i gminy partnerskie[14]:

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2014 r.). [dostęp 15.04.2015].
  2. a b Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 października 1954 r. (Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 252)
  3. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
  4. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  5. Tadeusz Lehr-Spławiński, "O pochodzeniu i praojczyźnie Słowian", Poznań 1946, s. 79-80.
  6. a b Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 86.
  7. Józef Lompa, „Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej”, Głogówek 1847, str.13.
  8. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  9. Hieronim Szczegóła, Początki władzy ludowej w powiecie głogowskim, w: Zeszyty Lubuskie, nr 6/1969, Lubuskie Towarzystwo Kultury, Zielona Góra, 1969, s.77
  10. Abraham Kajzer: Za drutami śmierci. Wałbrzych, Muzeum Gross-Rosen: 2013.
  11. http://www.polskawliczbach.pl/Slawa, w oparciu o dane GUS.
  12. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 21.2.13]. s. 81-82.
  13. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 6 stycznia 2015.
  14. www.slawa.pl. [dostęp 2011-10-31].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]