Frederic Rzewski

Frederic Rzewski
Imię i nazwisko	Frederic Anthony Rzewski
Data i miejsce urodzenia	13 kwietnia 1938 ; Westfield
Pochodzenie	amerykańskie
Data i miejsce śmierci	26 czerwca 2021 ; Montiano
Instrumenty	fortepian
Gatunki	muzyka poważna, muzyka współczesna
Zawód	kompozytor, pianista, pedagog
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Cytaty w Wikicytatach

Frederic Anthony Rzewski (ur. 13 kwietnia 1938 w Westfield, Massachusetts^[1]^[2], zm. 26 czerwca 2021^[3] w Montiano^[4]) – amerykański kompozytor, pianista i pedagog, jedna z czołowych postaci awangardy amerykańskiej lat 60. XX wieku.

Życiorys

Pochodził z rodziny o polskim pochodzeniu^[5], jego oboje rodzice byli farmaceutami^[6]. Był wychowywany w religii katolickiej^[6], w domu rozmawiano po angielsku, Frederic nie poznał tamże języka polskiego^[4]. Wykształcenie muzyczne zdobywał na Uniwersytecie Harvarda w latach 1954–1958 (m.in. kontrapunkt u R. Thompsona i orkiestrację u W. Pistona) oraz na Uniwersytecie w Princeton w latach 1958–1960 (kompozycja u R. Sessionsa i M. Babbitta). Dzięki stypendium Fulbrighta kontynuował studia w Europie: w 1960–1961 u Dallapiccoli we Florencji; w 1963–1965 u E. Cartera w Berlinie^[1]^[2].

Działał także jako pianista, wykonywał głównie muzykę awangardową. Był pierwszym wykonawcą Klavierstück X Stockhausena (1962). Wykładał na Kursach Nowej Muzyki w Kolonii (1963, 1964, 1970). W 1966, wraz z Allanem Curranem i Richardem Teitelbaumem, założył w Rzymie grupę Musica Elettronica Viva (MEV), która wykonywała jego utwory multimedialne i improwizacyjne^[1]^[2].

W 1971 wrócił do Nowego Jorku. W 1977 został profesorem kompozycji w Królewskim Konserwatorium w Liège. Wykładał również na uniwersytetach Yale’a, w Cincinnati, Buffalo, San Diego, w konserwatoriach w Hadze i Hochschule der Künste w Berlinie^[1]^[2].

Miał sześcioro dzieci^[7].

Twórczość

Jego twórczość należy do II awangardy europejskiej, którą cechuje radykalizm estetyczny, przełamywanie tradycyjnych konwencji dzieła muzycznego i dążność do poszerzenia środków wykonawczych. Jego liczne kompozycje noszą lewicujące akcenty polityczno-społeczne. Szczególnie mocno akcentował swoje poglądy po obaleniu w Chile rządu Salvadore Allende (np. wariacje fortepianowe The People United Will Never Be Defeated!(inne języki) na temacie chilijskiej pieśni rewolucyjnej El pueblo unido jamás será vencido! Sergio Ortegi(inne języki))^[1]^[2].

Szczególne miejsce w dorobku Rzewskiego zajmują utwory multimedialne z udziałem środków elektroakustycznych. Włączał on również do swej twórczości elementy improwizacji, happeningu, muzyki popularnej i awangardowego jazzu^[1].

Przypisy

1 2 3 4 5 6 ZbigniewZ. Skowron ZbigniewZ., Rzewski Frederic, [w:] ElżbietaE. Dziębowska (red.), Encyklopedia muzyczna PWM, wyd. I, t. 8 Pe–R część biograficzna, Kraków: PWM, 2004, s. 536-537, ISBN 83-224-0837-4 .
1 2 3 4 5 EdwardE. Murray EdwardE., Rzewski, Frederic (Anthony), Oxford Music Online. Grove Music Online, 20 stycznia 2001, DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.24218, via Oxford University Press [dostęp 2020-10-25] (ang.).
↑ The American composer and pianist Frederic Rzewski has died [online], Gramophone, 26 czerwca 2021 [dostęp 2021-06-26] (ang.).
1 2 KrzysztofK. Kwiatkowski KrzysztofK., RZEWSKI. Artysta zaangażowany [online], Ruch Muzyczny [dostęp 2025-10-28] (pol.).
↑ MateuszM. Ciupka MateuszM., Frederic Rzewski (1938–2021) [online], ruchmuzyczny.pl [dostęp 2025-10-28] .
1 2 Frederic Rzewski. Interview by Bob Gilmore Brussels, September 30th 2011 [online], www.paristransatlantic.com [dostęp 2025-10-28] .
↑ Pianist and Composer Frederic Rzewski has Died, Aged 83 [online], World's Leading Classical Music Platform, 30 czerwca 2021 [dostęp 2025-10-28] (ang.).

Bibliografia

ZbigniewZ. Skowron ZbigniewZ., Nowa muzyka amerykańska, Kraków: Musica Iagellonica, 2011, ISBN 978-83-7099-180-7 .

Linki zewnętrzne

Frederic Rzewski w bazie AllMusic (ang.)
Dyskografia Frederica Rzewskiego w bazie MusicBrainz (ang.)
Frederic Rzewski w bazie Discogs.com (ang.)
Frederic Rzewski w bazie IMDb (ang.)

[Dziębowska-1] 1 2 3 4 5 6 ZbigniewZ. Skowron ZbigniewZ., Rzewski Frederic, [w:] ElżbietaE. Dziębowska (red.), Encyklopedia muzyczna PWM, wyd. I, t. 8 Pe–R część biograficzna, Kraków: PWM, 2004, s. 536-537, ISBN 83-224-0837-4 .

[Oxford_Music_Online-2] 1 2 3 4 5 EdwardE. Murray EdwardE., Rzewski, Frederic (Anthony), Oxford Music Online. Grove Music Online, 20 stycznia 2001, DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.24218, via Oxford University Press [dostęp 2020-10-25] (ang.).

[3] The American composer and pianist Frederic Rzewski has died [online], Gramophone, 26 czerwca 2021 [dostęp 2021-06-26] (ang.).

[:1-4] 1 2 KrzysztofK. Kwiatkowski KrzysztofK., RZEWSKI. Artysta zaangażowany [online], Ruch Muzyczny [dostęp 2025-10-28] (pol.).

[5] MateuszM. Ciupka MateuszM., Frederic Rzewski (1938–2021) [online], ruchmuzyczny.pl [dostęp 2025-10-28] .

[:0-6] 1 2 Frederic Rzewski. Interview by Bob Gilmore Brussels, September 30th 2011 [online], www.paristransatlantic.com [dostęp 2025-10-28] .

[7] Pianist and Composer Frederic Rzewski has Died, Aged 83 [online], World's Leading Classical Music Platform, 30 czerwca 2021 [dostęp 2025-10-28] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]