Galanta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Galanta
Ilustracja
Wieża neoklasycystycznego pałacu
Herb
Herb
Państwo  Słowacja
Kraj  kraj trnawski
Burmistrz Peter Paška[1]
Powierzchnia 33,91[2] km²
Wysokość 122 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

15 138[3]
446,42 os./km²
Tablice rejestracyjne GA
Podział miasta Centrum i 3 dzielnice
Położenie na mapie kraju trnawskiego
Mapa lokalizacyjna kraju trnawskiego
Galanta
Galanta
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Galanta
Galanta
Ziemia48°11′N 17°44′E/48,183333 17,733333
Strona internetowa

Galanta (węg. Galánta, do 1863 Galantha, niem. Gallandau) – miasto powiatowe w południowo-zachodniej Słowacji, w kraju trnawskim, między Małym Dunajem a Wagiem. Ośrodek administracyjny powiatu Galanta.

Historia[edytuj]

Teren, na którym położone jest miasto, był zamieszkany już w neolicie. Po raz pierwszy wzmiankowane jest w liście króla Beli IV w 1227. Aż do XX wieku była to osada rolnicza, położona we włościach rodowych rodu Esterházy, którzy wywierali na nią wpływ od 1421. Pomiędzy 1564 a 1570 miejscowość uzyskała prawo do organizowania jarmarków. W 1613 lub 1614 Galanta otrzymała prawa miejskie. Od XVI wieku działała szkoła, od XVII szpital. W XVIII wieku nastąpił rozwój rzemiosła[4].

W połowie XIX wieku Galanta stała się miejscowym centrum administracyjnym – mieścił się tutaj sąd okręgowy, urzędy i poczta. W 1850 doprowadzono linię kolejową.

W 1910 spis powszechny wykazał 3274 mieszkańców, w tym 2933 Węgrów, 202 Słowaków i 115 Niemców. Mimo takiego podziału narodowościowego po I wojnie światowej włączoną miasto do Czechosłowacji. W latach 1938–1945 na krótko wróciło do Węgier. Po II wojnie światowej poddano je gwałtownej industrializacji – komunistyczne władze zniszczyły wiele zabytkowych obiektów, a Galanta jest dzisiaj smutnym przykładem betonowej, socjalistycznej zabudowy.

W 2001 w Galancie 60,35% mieszkańców było Słowakami, 36,80% Węgrami, 1,07% Romami a 0,70% Czechami. Ponad 60% osób zadeklarowało się jako katolicy, około 6% jako ewangelicy. Pozostali w większości nie określili się jako żadna z grup religijnych.

Dzielnice miasta[edytuj]

  • Galanta
  • Hody – pierwsza wzmianka w 1291,
  • Javorinka (wcześniej Štefánikovo), założona w 1921,
  • Nebojsa (pierwsza wzmianka w 1405.

Dzielnice zostały przyłączone w 1960.

Zabytki i inne atrakcje[edytuj]

Mimo momentami brutalnej industrializacji w mieście pozostało kilka cennych obiektów zabytkowych. Najważniejszy z nich to renesansowy pałac Esterhazych z 1600, którego renowację zakończono w 1992. Obecnie w środku mieści się galeria miejska oraz muzeum.

Pozostałe to:

  • pałac neogotycki z 1861, który powstał w wyniku przebudowy renesansowego dworu obronnego z XVII wieku, później barokowego. Obecnie niszczeje,
  • neogotycka kaplica pogrzebowa rodziny Esterhazy na starym cmentarzu,
  • kościół katolicki św. Stefana; świątynia klasycystyczna z elementami barokowymi (m.in. ołtarz z 1741, przeniesiony ze zburzonej barokowej kaplicy),
  • Muzeum Regionalne w zabytkowej kamienicy w centrum miasta,
  • Zbiornik Kráľová, 6 kilometrów od Galanty (Vodné dielo Kráľová) to ośrodek sportów wodnych.

Miasta partnerskie[edytuj]

Przypisy

  1. a b Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-10-06].
  2. a b Registre obnovenej evidencie pozemkov (słow.). Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-10-06].
  3. a b Slovakia: Trnavský kraj (ang.). W: City Population [on-line]. [dostęp 2017-10-06].
  4. a b Historia miasta (słow.). W: Oficjalna strona internetowa miasta [on-line]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-04-07)].