Galeria Tretiakowska
Galeria Tretiakowska | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Data założenia |
1856 |
Położenie na mapie Moskwy | |
Położenie na mapie Rosji | |
| Strona internetowa | |

Państwowa Galeria Tretiakowska, ros. Государственная Третьяковская галерея, potocznie: Tretiakowka (Третьяковка) – muzeum sztuk plastycznych w Moskwie, założone w 1856 roku przez kupców Pawła Trietjakowa i jego brata Siergieja, gromadząca obecnie jedną z największych i najbardziej znaczących w świecie kolekcji dzieł rosyjskich sztuk pięknych (głównie malarstwo)[1][2].
Zbiory
[edytuj | edytuj kod]Galeria Tretiakowska posiada w zbiorach wspaniałą kolekcje ikon rosyjskich z XVII i XVIII w.[1] Zbiór liczy ponad 180 000 dzieł[3]. Kolekcje muzeum obejmują także portrety z XVIII w., obrazy o tematyce historycznej z XIX w., a także obrazy z okresu radzieckiego[1].
W skład galerii wchodzą działy[1]:
- Wczesna sztuka rosyjska,
- Sztuka XVIII wieku,
- Sztuka pierwszej połowy XIX w.,
- Sztuka drugiej połowy XIX w.,
- Sztuka początku XX w.,
- Sztuka radziecka.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Paweł Trietjakow zaczynał tworzyć swoją kolekcję sztuki w połowie lat 50. XIX wieku[4]. Jego pasja z upływem lat doprowadziła do tego, że w 1892 otwarto dla szerokiej publiczności Moskiewską Miejską Galerię Pawła i Siergieja Trietiakowów[4][2][5]. Kolekcja gromadziła 1276 obrazów, 471 rysunków i 10 rzeźb artystów rosyjskich oraz 84 obrazy zagranicznych mistrzów. W latach 1899–1906 budynek galerii otrzymał nowe fasady według projektu Wiktora Wasniecowa[4].
3 czerwca 1918 Galeria Tretiakowska została ogłoszona dobrem narodowym Rosji Radzieckiej i otrzymała nazwę Państwowa Galeria Tretiakowska. Dyrektorem muzeum został Igor Grabar. Przy jego aktywnym udziale w tym samym roku została założona fundacja, działająca do 1927 roku. Jej wkład był jednym z ważniejszych czynników powiększenia kolekcji[4].
W czasie II wojny światowej część kolekcji ewakuowano do Nowosybirska I Permu[5][3].
Lokalizacja
[edytuj | edytuj kod]Galeria mieści się w kilku miejscach i posiada kilka filii:
- Galeria Tretiakowska w budynku z pocz. XX wieku przy pierieułoku Ławruszyńskim nr 10
- Nowa Tretiakowka ze sztuką XX wieku w Parku Iskusstw
- Cerkiew św. Mikołaja w Moskwie (Małyj tołmaczowskij pierieułok)
- Dom Muzeum Pawła Korina
Słynni malarze
[edytuj | edytuj kod]W Galerii Tretiakowskiej znajdują się obrazy mistrzów rosyjskiego malarstwa[3]: Andriej Rublow, Ilja Riepin, Isaak Lewitan, Iwan Kramskoj, Wasilij Pierow, Nikołaj Gay, Iwan Szyszkin, Wiktor Wasniecow, Iwan Argunow.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 Encyclopædia Britannica, Inc.: Tretyakov Gallery. Encyclopædia Britannica, Inc.. [dostęp 2026-01-04]. (ang.).
- 1 2 Tretiakowska Galeria, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-01-04].
- 1 2 3 Большая российская энциклопедия: Третьяковская галерея. [w:] Большая российская энциклопедия [on-line]. Большая российская энциклопедия, 2022-11-15. [dostęp 2026-01-04]. (ros.).
- 1 2 3 4 Государственная Третьяковская галерея. LiveJournal, 2017-02-12. [dostęp 2026-01-04]. (ros.).
- 1 2 Третьяковская галерея.: Historia. [w:] Третьяковская галерея [on-line]. Третьяковская галерея. [dostęp 2026-01-04]. (ros.).
- ISNI: 0000000121815303, 0000000406198652
- VIAF: 155322452
- ULAN: 500303235
- LCCN: n81071245
- GND: 1035329-X
- LIBRIS: wt797q7f54prl0f
- BnF: 12157672v
- SUDOC: 02734410X
- NLA: 35214659
- NKC: ko2003200207
- BNE: XX128147, XX5542319
- BIBSYS: 90351715
- CiNii: DA04074304
- PLWABN: 9810604774805606
- NUKAT: n95016056
- J9U: 987007261800505171
- LNB: 000100961
- NSK: 000523043
- BLBNB: 000370669
- LIH: LNB:V*6136;=BC