Gamma Centauri

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gamma Centauri
γ Cen
Położenie w gwiazdozbiorze Centaura
Położenie w gwiazdozbiorze Centaura
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Centaur
Rektascensja 12h 41m 31,04s[1]
Deklinacja −48° 57′ 35,54″[1]
Paralaksa (π) 0,02506 ± 0,00028[1]
Odległość 130,1 ± 1,4 ly
39,90 ± 0,44[2] pc
Wielkość obserwowana AB: 2,20m[2]
A: 2,82m[3]
B: 2,88[4]m
Ruch własny (RA) −185,72 ± 0,20[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) 5,79 ± 0,16[1] mas/rok
Prędkość radialna −5,5 ± 1,8[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy para podolbrzymów
Typ widmowy A: A1 IV[1]
B: A0 IV[4]
Wielkość absolutna −0,81[2]m
Temperatura 9300 K
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół Centrum Galaktyki
Półoś wielka 7387[2] pc
Mimośród 0,0887[2]
Alternatywne oznaczenia
2MASS: J12413103-4857350
Cordoba Durchmusterung: CD−48°7597
Boss General Catalogue: GC 17262
Katalog Henry’ego Drapera: HD 110304
Katalog Hipparcosa: HIP 61932
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 4819
SAO Star Catalog: SAO 223603
Muhlifain; CPD−48°4965, CCDM J12415-4858, WDS 12415-4858

Gamma Centauri (γ Cen) – gwiazda w gwiazdozbiorze Centaura, odległa od Słońca o około 130 lat świetlnych.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda ta ma tradycyjną nazwę Muhlifain, która podobnie jak bardziej zniekształcona nazwa Muliphein (Gamma Canis Majoris) wywodzi się od arabskiego słowa ‏محلفين‎ muḥlifayn, co odnosi się do „dwóch rzeczy” lub „składania przysięgi” i nie wiadomo, do jakich gwiazd dawniej się odnosiło[5][6].

Charakterystyka obserwacyjna[edytuj | edytuj kod]

Jest to jedna z jaśniejszych gwiazd w konstelacji, jej obserwowana wielkość gwiazdowa to 2,20m, a wielkość absolutna jest równa −0,80m[2]. Teleskop ukazuje, że jest to gwiazda podwójna[5], której składniki są oddalone o 0,8–0,1″ (pomiary z 1835 i 2017 roku, odpowiednio)[7]. Indywidualnie Gamma Centauri A ma wielkość 2,82m[3], zaś Gamma Centauri B – 2,88m[4]. Gwiazdy leżą zbyt daleko na niebie południowym, żeby można było je obserwować z terenów Polski.

Charakterystyka fizyczna[edytuj | edytuj kod]

Składniki okrążają wspólny środek masy w czasie 84,5 roku i ich orbity są dobrze znane. Średnio dzieli je 37 au, ale oddalają się na 97 au i zbliżają na 6 au[5].

Są to bardzo podobne fizycznie gwiazdy, białe podolbrzymy należące do typu widmowego A. Każda z nich ma temperaturę około 9300 K i jasność 95 razy większą od Słońca. Fizyka gwiazd przewiduje, że mają masy około 2,8 M, ale parametry orbit wskazują, że są one wyższe – około 3,7 M, co sugerowałoby obecność w układzie niezaobserwowanych towarzyszy. Będąc bliźniaczo podobne, gwiazdy ewoluują w tym samym tempie. W przyszłości staną się parą olbrzymów, a następnie odrzucą otoczki tworząc mgławicę planetarną i stając się parą białych karłów[5].

Washington Double Star Catalog wymienia jeszcze dwóch optycznych kompanów gwiazdy: składnik C o wielkości 14,4m, który znacznie zmienił położenie względem pary γ Cen AB w ciągu ponad stu lat obserwacji, oraz składnik D, którym jest tau Centauri[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Gamma Centauri w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f Anderson E., Francis C: HIP 61932 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-06-20].
  3. a b Gamma Centauri A w bazie SIMBAD (ang.)
  4. a b c Gamma Centauri B w bazie SIMBAD (ang.)
  5. a b c d Jim Kaler: MUHLIFAIN (Gamma Centauri) (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2017-05-18].
  6. Jim Kaler: MULIPHEIN (Gamma Canis Majoris) (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2017-05-18].
  7. a b Mason et al.: WDS J12415-4858AB. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.