Gereza czarna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gereza czarna
Colobus satanas[1]
Waterhouse, 1838
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Nadrząd łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd wyższe naczelne
Nadrodzina koczkodanowce
Rodzina koczkodanowate
Podrodzina gerezy
Rodzaj gereza
Gatunek gereza czarna
Podgatunki
  • C. s. anthracinus (LeConte, 1857)
  • C. s. satanas Waterhouse, 1838
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg

Gereza czarna[3], gereza szatanka[4] (Colobus satanas) – gatunek ssaka z rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Występowanie[edytuj]

Tropikalne zachodnioafrykańskie lasy Kamerunu, Gabonu i Bioko[5], a także Las Kakamega.

Systematyka[edytuj]

Podgatunki[edytuj]

Wyróżniono dwa podgatunki C. satanas[2][3]:

  • C. satanas anthracinusgereza antracytowa (status IUCN: VU)[6]
  • C. satanas satanas satanasgereza czarna (status IUCN: EN)[7]

Morfologia[edytuj]

Przedstawiciele tego gatunku są w całości pokryci długim, czarnym futrem. Charakterystyczne są też też długie palce oraz ogon. Tak jak inne gerezy, gerezy czarne pozbawione są kciuka. Samce ważą około 11 kg.

Ekologia[edytuj]

Biotop: Nizinne lasy deszczowe

Tryb życia: Gerezy czarne żyją w grupach składających się zazwyczaj z jednego dorosłego samca, samic rozpłodowych i ich potomstwa. Są gatunkiem terytorialnym. Na wolności żyją około 20 lat.

Pokarm: Głównym składnikiem diety przedstawicieli tego gatunku są liście i nasiona. Czasem jedzą też owoce i kwiaty. Gerezy czarne zazwyczaj jedzą na ziemi.

Rozród: Młode rodzą się z brązowym futrem, co odróżnia je od innych gatunków gerez.

Ochrona[edytuj]

Gerezy czarne są bardzo wrażliwe na zniszczenia powstałe w wyniku wyrębu lasów, co stale przyczynia się do spadku ich liczebności. Przez wiele lat ludzie polowali na nie dla futra i mięsa. Obecnie jest to jeden z dziesięciu najbardziej zagrożonych gatunków naczelnych w Afryce.

Przypisy

  1. Colobus satanas, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Oates, J.F., Kingdon, J., Groves, C.P. & Brugiere, D. 2008. Colobus satanas. W: IUCN 2015. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-10-10]
  3. a b Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 49. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 112. ISBN 83-01-14344-4.
  5. Christian Ziegler. Małpi gaj. „National Geographic”. 136, s. 89, styczeń 2011. Warszawa: G+J RBA Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa. ISSN 1507-5966. 
  6. Oates, J.F., Kingdon, J., Groves, C.P. & Brugiere, D. 2008. Colobus satanas ssp. anthracinus. W: IUCN 2015. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-10-10]
  7. Oates, J.F., Kingdon, J., Groves, C.P. & Brugiere, D. 2008. Colobus satanas ssp. satanas. W: IUCN 2015. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-10-10]

Bibliografia[edytuj]

  1. Blair, D.: Colobus satanas (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2002. [dostęp 31 grudnia 2008].
  2. Sean Flannery: Black Colobus Monkey (Colobus satanas) (ang.). The Primata. [dostęp 31 grudnia 2008].
  3. Oates, J.F., Kingdon, J., Groves, C.P. & Brugiere, D. 2008. Colobus satanas. W: IUCN 2015. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-10-10]