Gotszalk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gotszalk
książę
Książę Obodrytów
Okres panowania od 1043
do 7 czerwca 1066
Poprzednik Racibor
Następca Krut
Dane biograficzne
Dynastia Gotszalkowice
Data urodzenia ok. 1010
Data śmierci 7 czerwca 1066
Ojciec Przybygniew
Żona nieznana
Sygryda
Dzieci Budiwoj Gotszalkowic
Henryk Gotszalkowic

Gotszalk (ur. ok. 1010, zm. 1066, łac. Godescalcus) – książę obodrzycki, syn księcia Przybygniewa (Udona). Przypuszczalnie jego przodkiem był Nakon.

Wczesny okres[edytuj]

Wg Helmolda za młodu uczył się w klasztorze św. Michała w Lüneburgu, jednak przerwał naukę w 1029, gdy dowiedział się o zamordowaniu swojego ojca przez Sasa i wrócił do domu przejąć władzę. Następnie by pomścić ojca spustoszył ziemię saskich Nordalbingów dokonując rzezi Holzatów, Szturmarów i Ditmarszów. Oparły mu się tylko grody Itzehoe i Bökelnburg[1]. W wyniku spisku przeciwników forsowanej przez niego chrystianizacji zbiegł na dwór saski księcia Bernarda II z Saksonii. W kraju rządy objął tymczasem niejaki Racibor. Młody Gotszalk następnie służył na dworze duńskim u króla Kanuta Wielkiego, którego córką pojął za żonę i potem Swena II Estridsena, dochodząc do wysokich stanowisk.

Panowanie[edytuj]

Po śmierci Kanuta w 1043 roku Gotszalk z pomocą Duńczyków odzyskał tron Obodrzyców; w walce zginął dotychczasowy pogański władca Racibor oraz jego ośmiu synów. Gotszalk jest uważany za właściwego twórcę wczesnofeudalnego państwa obodrzyckiego. Utrzymywał ścisły sojusz z Saksonią i Danią. Usiłował przeprowadzić w swoim kraju akcję chrystianizacyjną; za jego rządów odnowiono biskupstwo w Stargardzie Wagryjskim i erygowano dwa nowe: w Raciborzu i Mechlinie, założono także szereg klasztorów męskich i żeńskich.

Wojna domowa w Związku Wieleckim i rozszerzenie posiadania[edytuj]

W roku 1057 interweniował wraz z Duńczykami i Sasami w wojnę domową pomiędzy graniczącymi z Obodrytami od wschodu czterema plemionami Związku wieleckiego - Redarami, Dołężanami oraz Chyżanami i Czrezpienami. W wyniku tej akcji przyłączył do swego ziemie wieleckich plemion Chyżan i Czrezpienian mających siedziby do rzeki Piana[2]. Pod swoim panowaniem zjednoczył wszystkie plemiona obodrzyckie oraz Glinian. Po wojnie domowej w sąsiadującym z Obodrytami Związku Wieleckim, potęga Gotszalka osiągnęła szczytu, gdy pod jego panowanie dostały się dwa rdzenne plemiona wieleckie: Chyżanie i Czrezpienianie. Spowodowało to w konsekwencji upadek pogańskiego Związku Wieleckiego i było szczytem potęgi Obodrytów.

Śmierć[edytuj]

Gotszalk zginął zamordowany w słowiańskim grodzie Łączyn 7 czerwca 1066 roku. Inspiratorami zamachu byli prawdopodobnie przeciwni chrystianizacji Wieleci (Lucice). Po śmierci Gotszalka w kraju doszło do reakcji pogańskiej dowodzonej przez jego szwagra Blusa[3].

Rodzina[edytuj]

Był dwukrotnie żonaty; jego drugą żoną była Sygryda, córka Swena II Estridsena, króla Danii. Najstarszym synem Gotszalka był Budiwoj. Z drugiego małżeństwa z duńską księżniczką Gotszalk miał syna Henryka. Budiwoj objął po śmierci ojca władzę z pomocą Sasów, został jednak rychło obalony przez wybranego na księcia przez stronnictwo pogańskie Kruta. Wygnany z kraju Henryk Gotszalkowic objął tron w 1093 roku po pokonaniu Kruta.

Przypisy

  1. http://www.poselska.nazwa.pl/wieczorna2/historia-nowozytna/helmond-z-bozowa-i-jego-kronika-slowian
  2. Mały słownik kultury dawnych Słowian. Lech Leciejewicz (red.). Warszawa: Wiedza Powszechna, 1988, s. 125. ISBN 83-214-0499-5.
  3. Mały słownik kultury dawnych Słowian. Lech Leciejewicz (red.). Warszawa: Wiedza Powszechna, 1988, s. 36. ISBN 83-214-0499-5.

Bibliografia[edytuj]