Gruczno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gruczno
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat świecki
Gmina Świecie
Liczba ludności (III 2011) 1409[1]
Strefa numeracyjna (+48) 52
Kod pocztowy 86-111
Tablice rejestracyjne CSW
SIMC 0097784
Położenie na mapie gminy Świecie
Mapa lokalizacyjna gminy Świecie
Gruczno
Gruczno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gruczno
Gruczno
Ziemia53°20′54,96″N 18°18′41,00″E/53,348600 18,311390

Grucznowieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Świecie.

Podział administracyjny i demografia[edytuj]

Zabytkowy młyn w Grucznie

Do 1974 roku miejscowość była siedzibą gminy Gruczno. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 1409 mieszkańców[1]. Jest największą miejscowością gminy Świecie.

Historia[edytuj]

W roku 1290 wieś została podarowana przez księcia pomorskiego Mściwoja II arcybiskupom gnieźnieńskim. Miejscowa parafia św. Jana Chrzciciela należy do najstarszych na Pomorzu, a pierwszy kościół powstał w XIII wieku. Do połowy XVII wieku Gruczno było jedną z największych wsi na Pomorzu. Po spaleniu przez Szwedów i wymordowaniu ludności nie osiągnęło już dawnej świetności. Istniejący neogotycki kościół został wybudowany pod koniec XVIII w., a w latach 1873-1876 gruntownie przebudowany. Zabytkowy młyn pochodzi z roku 1888 i był kiedyś napędzany wodą, a ostatnio silnikiem elektrycznym. Młyn zakończył działalność w roku 1998, a obecnie jest siedzibą Towarzystwa Przyjaciół Dolnej Wisły i jest udostępniony dla zwiedzających.

Pierwsza osada znajdowała się na górze Świętego Jana. W wyniku prowadzonych wykopalisk w latach 1896-1899 (przez Muzeum Historyczne w Grudziądzu) i w roku 1938 (przez ks. Władysława Łęgę) odkryto cmentarzysko, a w grobach pierwotnej ludności znaleziono naczynia i inne przedmioty (znaleziska te zaginęły podczas II wojny światowej). W roku 1964 po raz trzeci były prowadzone wykopaliska, w przebadanych wówczas ponad 400 grobach w 41 znaleziono bardzo okazało biżuterię średniowieczną (kolie, bransolety, krzyżyki i inne). Wystawa warszawska znalezionych eksponatów została nagrodzona i odtąd stanowi stałą wystawę w Muzeum w Grudziądzu. Badania archeologiczne i wykopaliska rejestrują 5 faz zasiedlania zespołu grodowego w Grucznie (VII-XIV w.).

W miejscowości w drugiej połowie sierpnia odbywa się co roku Festiwal Smaku.

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Ryszard Boguwolski, Lothar Hyss. Biżuteria średniowieczna z cmentarzyska w Grucznie. Muzeum w Grudziądzu 2005.
  • ks. dr Władysław Łęga, wikariusz w Grucznie podczas I wojny światowej, historyk i etnograf, badał okolice Świecia i Gruczna przed r. 1939: Okolice Świecia. Badania etnograficzne. Gdańsk 1960.
  • prof. M. Pająkowska-Kensik bada zasięg języka kociewskiego i regionalizmy; na UAM magisteria o aktualnym funkcjonowaniu parafii Gruczno (E. Dyjach, ks. T. Radziński).
  • Gruczno – informator J. Cholewskiej-Luterek, 2005 r., tejże autorki duży bedeker o Grucznie, który ukazał się w r. 2008; naczynia liturgiczne (monstrancja 1607 r.), rękopisy (księgi od roku 1670), obrazy, rzeźby, feretrony, chorągwie (XVII-XIX w).

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy