Gruczno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gruczno
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat świecki
Gmina Świecie
Liczba ludności (2006) 1400
Strefa numeracyjna (+48) 52
Kod pocztowy 86-111
Tablice rejestracyjne CSW
SIMC 0097784
Położenie na mapie gminy Świecie
Mapa lokalizacyjna gminy Świecie
Gruczno
Gruczno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gruczno
Gruczno
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Gruczno
Gruczno
Ziemia 53°20′54,9600″N 18°18′41,0040″E/53,348600 18,311390

Grucznowieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Świecie.

Do 1974 roku miejscowość była siedzibą gminy Gruczno. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Zabytkowy młyn w Grucznie

W 1290 wieś została podarowana przez księcia pomorskiego Mściwoja II arcybiskupom gnieźnieńskim. Miejscowa parafia św. Jana Chrzciciela należy do najstarszych na Pomorzu, a pierwszy kościół powstał w XIII wieku. Do połowy XVII wieku Gruczno było jedną z największych wsi na Pomorzu. Po spaleniu przez Szwedów i wymordowaniu ludności nie osiągnęło już dawnej świetności. Istniejący neogotycki kościół został wybudowany pod koniec XVIII w., a w latach 1873-1876 gruntownie przebudowany. Zabytkowy młyn pochodzi z 1888 i był kiedyś napędzany wodą, a ostatnio silnikiem elektrycznym. Młyn zakończył działalność w 1998, a obecnie jest siedzibą Towarzystwa Przyjaciół Dolnej Wisły i jest udostępniony dla zwiedzających.

Pierwsza osada znajdowała się na górze Świętego Jana. W wyniku prowadzonych wykopalisk w latach 1896-1899 (przez Muzeum Historyczne w Grudziądzu) i w 1938 (przez ks. Władysława Łęgę) odkryto cmentarzysko, a w grobach pierwotnej ludności znaleziono naczynia i inne przedmioty (znaleziska te zaginęły podczas II wojny światowej). W 1964 po raz trzeci były prowadzone wykopaliska, w przebadanych wówczas ponad 400 grobach w 41 znaleziono bardzo okazało biżuterię średniowieczną (kolie, bransolety, krzyżyki i inne). Wystawa warszawska znalezionych eksponatów została nagrodzona i odtąd stanowi stałą wystawę w Muzeum w Grudziądzu. Badania archeologiczne i wykopaliska rejestrują 5 faz zasiedlania zespołu grodowego w Grucznie (VII-XIV w.).

W miejscowości w drugiej połowie sierpnia odbywa się co roku „Festiwal Smaku”.

Bibliografia[edytuj]

  • Ryszard Boguwolski, Lothar Hyss. Biżuteria średniowieczna z cmentarzyska w Grucznie. Muzeum w Grudziądzu 2005.
  • ks. dr Władysław Łęga, wikariusz w Grucznie podczas I wojny światowej, historyk i etnograf, badał okolice Świecia i Gruczna przed r. 1939: Okolice Świecia. Badania etnograficzne. Gdańsk 1960.
  • prof. M. Pająkowska-Kensik bada zasięg języka kociewskiego i regionalizmy; na UAM magisteria o aktualnym funkcjonowaniu parafii Gruczno (E. Dyjach, ks. T. Radziński).
  • Gruczno – informator J. Cholewskiej-Luterek 2005, tejże autorki duży bedeker o Grucznie, który ukazał się w r. 2008; naczynia liturgiczne (monstrancja 1607 r.), rękopisy (księgi od r. 1670), obrazy, rzeźby, feretrony, chorągwie (XVII-XIX w).

Linki zewnętrzne[edytuj]