Gumowo (powiat ciechanowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gumowo
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat ciechanowski
Gmina Ciechanów
Sołectwo Gumowo
Wysokość 138 m n.p.m.
Strefa numeracyjna (+48) 23
Tablice rejestracyjne WCI
SIMC 0112466
Położenie na mapie gminy Ciechanów
Mapa lokalizacyjna gminy Ciechanów
Gumowo
Gumowo
Położenie na mapie powiatu ciechanowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu ciechanowskiego
Gumowo
Gumowo
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Gumowo
Gumowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gumowo
Gumowo
Ziemia52°50′18″N 20°29′48″E/52,838333 20,496667

Gumowowieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Ciechanów.

Przez miejscowość przebiega droga krajowa DK60.

W pasie Gumowo-Chotum-Rajmundowa występują wzniesienia i pagórki utworzone przez morenę czołową.

Do sołectwa Gumowo należy wioska Krzyże.

Historia[edytuj]

Najstarsze wzmianki o wsi pochodzą z 1349 roku, następne z 1435 i odnoszą się do Gumowa Kmiecego. W roku 1435 Elżbieta, wdowa po Pawle z Gumowa oraz jej dzieci sprzedali braciom Tomaszowi, Mikołajowi, Wojciechowi i Jakubowi dziedzicom Gumowa całą swoją część za 35 i pół kóp groszy w półgroszach. Grzegorz z Gumowa przeniósł się do ziemi wiskiej, gdzie otrzymał od księcia Wodzisława 10 włók chełmińskich i założył na prawie niemieckim wieś o nazwie Ginąca Biel. W roku 1461 książęta Siemowit VI i Wodzisław II nadali Janowi Szyjce z Gumowa 10 włók w ziemi wiskiej. Wzmianka z 1497 roku wymienia Gumowo Kamienne w powiecie sulerzyskim, a później niedzborkim.

Znane jest jeszcze Gumowo Ptaszki (nazwa od dziedzica Jana Ptaszka w 1531 r.) w którym w 1567 r. mieszkał Albert Romocki i Gumowo Janusze należące do Mikołaja Sulerzyskiego. Gumowo Ptaszki należały do parafii Ciechanów, pozostałe do Sulerzyża. Właścicielem był Andrzej Radziejewski chorąży sochociński, któremu Jan Olbracht darował te dobra skonfiskowane Ściborowi z Gumowa. W roku 1491 Mikołaj z Gumowa sprzedał Mikołajowi z Niestumia część Cierzynka (wieś obecnie nie istnieje). W roku 1510 wymieniony jest Maciej Kowal z Gumowa, w roku 1540 Wawrzyniec i Urban, synowie Macieja Swobody z Gumowa Kmiecego. W roku 1580 występuje Jakub Hrubieszowski, obywatel Gumowa oraz Paweł ze Stanisławem Gumowscy z Gumowa Dominialnego, wymieniony jest też Telesfor Wodziński, obywatel z Nużewa i jego żona Józefa z Gumowskich. W roku 1812 wspomniany jest 35-letni Bartłomiej Załęski woltyżer w wojsku polskim. W roku 1815 mieszkał w Gumowie Mateusz Mostowski, właściciel połowy Sulerzyża. Mieszkańcy brali udział w powstaniu styczniowym w 1863 roku, po nim pozostało wielu tzw. Kryjaków, a Andrzejowi Laszkiewiczowi skonfiskowano gospodarstwo. W roku 1867 po wprowadzeniu sądów gminnych, w Gumowie umieszczono siedzibę sadu okręgu III dla gmin Nużewo i Młock. Niewielki budynek sądu, usytuowany na posesji Zmudczyńskich, zachował się do dzisiejszych czasów (mieściła się poczta).

W roku 1904 zawiązała się we wsi spółka rolna, w 1907 roku dziedzic Adam Mierzejewski (Gumowo Kamienne) uruchomił gorzelnię. W 1908 roku figuruje on w Towarzystwie Kredytowym Ziemskim i Towarzystwie Rolniczym w Ciechanowie. W roku 1906 wobec narastających kradzieży w okolicy, dwustu włościan z Gumowa i sąsiednich wsi dokonało samosądu na 46-letnim złodzieju, mieszkańcu tejże wsi.

W roku 1925 Adam Mierzejewski sprzedał majątek lekarzowi z Ciechanowa Maksymilianowi Purzyckiemu. W wsi był młyn wietrzny Władysława Śliwińskiego, obecnie jest tam młyn motorowy. Na panującą w 1919 roku "hiszpankę" zmarło 20 osób. W 1921 roku wśród mieszkańców było 9 Żydów. W 1930 roku powstała zlewnia mleka i zawiązano koło PW i WF oraz powstał Związek Strzelecki, po wojnie poczta.

Po II wojnie światowej[edytuj]

W 1945 r. zawiązał się 11-osobowy komitet folwarczny, który zajął się parcelacją liczącego 229,9 ha majątku Maksymiliana Purzyckiego. Ziemię otrzymało 32 bezrolnych i małorolnych. Zajęto też dom, czworaki, oborę, stajnię, sieczkarnię, spichlerz, trzy chlewki, stodołę i kuźnię. Maksymilian Purzycki przebywał 5 lat w Oświęcimiu, wrócił ale zmarł w 1945 roku w Ciechanowie. W roku 1946 wieś liczyła 432 mieszkańców. We wsi zawiązała się spółdzielnia produkcyjna, w 1957 roku powstało kółko rolnicze. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ciechanowskiego. W 2002 r. wieś liczyła 330 mieszkańców, należało do niej 768 ha gruntu.

Edukacja[edytuj]

W roku 1958 kosztem 1,8 mln zł wybudowano czteroizbowy budynek szkoły, a w 1999 roku nowy budynek szkoły podstawowej i gimnazjum.

Osoby związane z Gumowem[edytuj]

Z Gumowa pochodzą m.in.:

  • Tomasz Gutowski, Benedictides, który zostawił w 1576 r. w druku rzadkie dzieło pt. „Królów o książąt polskich od Lecha aż do Stefana I króciuchne porządku zawarcie i opis”;
  • Józef Biliński poseł na Sejm, rolnik, działacz społeczno-oświatowy.
  • Janina Kozłowska z Kijewskich filolog polski, pracownik Biblioteki Naukowej WAT, Instytutu Kultury Polskiej w Londynie, nauczycielka w Warszawie, malarka kwiatów i pejzaży. Przed II wojną spędzała wakacje u krewnych w gumowskim dworze pisarka Irena Jurgielewiczowa.

Bibliografia[edytuj]

  • Alfred Borkowski, Miejscowości powiatu ciechanowskiego – wybrane informacje, Ciechanów, 2008
  • Edward Lewandowski, Wieś ciechanowska, gmina Ciechanów, Ciechanów, 2002