Gwardiejsk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gwardiejsk
Ilustracja
Gwardiejsk, 2003
Herb
Herb
Państwo  Rosja
Obwód  Obwód kaliningradzki
Burmistrz Igor Barskow
Powierzchnia 12 km²
Wysokość 10 m n.p.m.
Populacja (2015)
• liczba ludności

13 321
Nr kierunkowy +7 40159
Kod pocztowy 238210
Położenie na mapie obwodu kaliningradzkiego
Mapa lokalizacyjna obwodu kaliningradzkiego
Gwardiejsk
Gwardiejsk
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Gwardiejsk
Gwardiejsk
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Gwardiejsk
Gwardiejsk
Ziemia 54°39′N 21°04′E/54,650000 21,066667
Portal Portal Rosja
Gwardiejsk (2003)

Gwardiejsk (ros. Гвардейск, pol. Tapiewo[1], niem. Tapiau) – miasto powiatowe w obwodzie kaliningradzkim. Położone na prawym brzegu rzeki Pregoły, 38 km na wschód od Kaliningradu.

Liczba mieszkańców według spisu z 2002 - 14 572 osób.
Liczba mieszkańców szacunek na 2005 - 13,8 tys. osób.

Historia[edytuj]

Historia miejscowości sięga drugiej połowy XIII wieku, kiedy to w 1265 Krzyżacy zdobyli istniejący tu wcześniej gród pruski. Po jego zdobyciu Krzyżacy wybudowali zamek (obecnie teren miasta). Około 1280 w widłach rzek Pregoły i Dejmy rozpoczęto budowę nowego zamku. Był on w latach 1280-1301 siedzibą komtura, a później prokuratora.

W Tapiewie w 1385 ochrzczono wielkiego księcia Witolda. Tutaj także często bywał książę pruski Albrecht Hohenzollern, który zmarł tu w 1568.

Prawa miejskie Tapiewu nadał król pruski Fryderyk Wilhelm I patentem z dnia 6 kwietnia 1722. Zamek w Tapiewie pod koniec XVIII wieku przeznaczony został na więzienie i taką funkcję spełnia obecnie. Miasto uległo fragmentarycznym zniszczeniom w trakcie I wojny światowej. W trakcie odbudowy powstał nowy budynek ratusza i szereg domów mieszkalnych.

Zabytki[edytuj]

  • Dawny zamek krzyżacki, 3 ćwierć XIV wieku, w XIX wieku przebudowany na więzienie. Zachowane jedno skrzydło gotyckie.
  • Kościół parafialny, dawniej ewangelicki, obecnie prawosławny. Wzniesiony po 1502, rozbudowany 1768. Budowla ceglana, salowa, otynkowana, z wieżą od zachodu. Barokowy wystrój wnętrza niezachowany.
  • Dom rodzinny Lovisa Corintha.
  • Ratusz proj. budowniczy Tuczek z Grudziądza. Wzniesiony ok. 1920 r.
  • Niezachowany kościół katolicki projektował Fritz Heitmann.

Polacy w mieście[edytuj]

W latach 1466-1657 miejscowość stanowiła lenno Korony Królestwa Polskiego.

W sierpniu i wrześniu 1939 roku Niemcy więzili w Tapiewie uczniów i nauczycieli Polskiego Gimnazjum w Kwidzynie[2], w tym Władysława Gębika, Alojzego Wrzecionę i Konrada Herrmanna.

Według danych z rosyjskiego spisu powszechnego z 2010 roku Polacy stanowią 0,2% mieszkańców miasta.

Znani mieszkańcy[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Georg Dehio, Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler, neu bearb. von Ernst Gall, Deutschordensland Preussen, unter Mitw. von Bernhard Schmid und Grete Tiemann, München; Berlin, Deutscher Kunstverlag, 1952
  • Handbuch der historischen Stätten, Ost- und Westpreussen, hrsg. von Erich Weise, Stuttgart, Kröner, 1981, ISBN 3-520-31701-X (unveränd. Nachdr. d. 1. Aufl. 1966)
  • Andrzej Rzempołuch, Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn, Remix, 1992, ISBN 83-900155-1-X
  • Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler West- und Ostpreussen. Die ehemaligen Provinzen West- und Ostpreussen (Deutschordensland Preussen) mit Bütower und Lauenburger Land, bearb. von Michael Antoni, München; Berlin, Dt. Kunstverl., 1993, ISBN 3-422-03025-5
  • Anatolij Bachtin, Gerhard Doliesen, Vergessene Kultur. Kirchen in Nord-Ostpreussen. Eine Dokumentation, 2. Aufl., Husum, Husum, 1998, ISBN 3-88042-849-2

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. egzonim wariantowy przyjęty na 79. posiedzeniu KSNG [1]
  2. [2]