Halina Szymańska (agentka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grób Szymańskiej i jej męża

Halina Szymańska (1906-1989) – polska agentka wywiadu brytyjskiego znana ze swoich kontaktów z admirałem niemieckim Wilhelmem Canarisem. Żona generała Antoniego Szymańskiego; po wojnie generała Kazimierza Wiśniowskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodziła z arystokratycznej rodziny, wyszła za gen. Antoniego Szymańskiego pełniącego od 1932 funkcję attaché wojskowego w Berlinie. W chwili wybuchu wojny znajdowała się w Polsce. Po zajęciu Polski przez Niemców nawiązała kontakt z admirałem Canarisem, z którego pomocą przedostała się do Szwajcarii i osiadła w Bernie. Tam, prawdopodobnie już w grudniu 1939 uzyskała kontakt z rezydentami polskiego wywiadu wojskowego kpt. Szczęsnym Chojnackim lub płk. Tadeuszem Wasilewskim i otrzymała nową tożsamość na nazwisko Halina Czarnowska. Współpracowała z twórcą prężnie działającej brytyjskiej siatki wywiadowczej Allanem Dullesem i pośredniczyła w kontaktach z Canarisem, który był przywódcą niemieckiej antyhitlerowskiej organizacji Schwarze Kapelle aż do momentu jego aresztowania w 1944 po nieudanym zamachu na Hitlera. Canaris wielokrotnie podróżował do Szwajcarii i Włoch, gdzie odbywał osobiste spotkania z Szymańską, przekazując jej konkretne informacje dotyczące struktury funkcjonowania nazistowskiego państwa. Z Szymańską od strony niemieckiej współpracował też oddelegowany przez Canarisa do Szwajcarii Hans Bernd Gisevius, prawa ręka szefa Abwehry i członek "Czarnej Orkiestry"[1].

W czasie wojny Polka została zatrudniona na etacie w polskim poselstwie w Bernie, co legalizowało jej działalność. Przekazywała aliantom informacje pochodzące ze sztabu generalnego Wehrmachtu. Istnieją przypuszczenia, że Brytyjczycy nadali jej kryptonim "Knopf", określając jako niezwykle cennego agenta o szczególnym znaczeniu. Uzyskała brytyjskie obywatelstwo dla siebie i trzech córek oraz gwarancję wojskowej emerytury. Na podstawie akt "Knopfa" można wnioskować, że były wśród nich plany ewentualnego zamachu na Hitlera, opisy sytuacji na froncie afrykańskim i radzieckim, a także perspektywy operacji niemieckiej armii[1].

Po wojnie znalazła się w Wielkiej Brytanii, gdzie za zasługi wojenne otrzymywała wojskowe uposażenie. W późniejszym czasie Szymańska przeniosła się z Wielkiej Brytanii do Stanów Zjednoczonych, gdzie zmarła w 1989 roku. W czasie pokoju udzieliła tylko jednego wywiadu telewizji BBC, nie spisała swoich wspomnień ani nie upubliczniła żadnych sensacyjnych historii, mimo że dokumenty brytyjskich archiwów i relacje świadków dostarczają dowodów na to, że brała udział w operacjach wywiadu o najwyższym znaczeniu[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Halina Szymańska - as polskiego wywiadu. [dostęp 10 kwietnia 2017].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]