Herman Rappaport

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herman Rappaport
Data urodzenia 28 sierpnia 1899
Data śmierci 15 lipca 1978
Zawód historyk
Grób historyka Hermana Rappaporta (1899-1978) na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Herman Rappaport, ps. Jelinek, H.R., Henryk Rodziewicz (ur. 28 sierpnia 1899 w Hutarze, zm. 15 lipca 1978 w Warszawie) – polski historyk, archiwista i działacz komunistyczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie żydowskiej, jako syn Samuela i Sary. Absolwent szkoły średniej w Skolem (1919), działacz KPGW/KPZU, uczestnik Kongresu KPGW w cerkwi św. Jura we Lwowie jesienią 1921, współzałożyciel miejskiej organizacji komunistycznej i II sekretarz Komitetu Miejskiego i Okręgowego w Stryju w drugiej połowie lat 20. 1926-1928 studiował historię na Uniwersytecie Lwowskim, 1934 został doktorem filozofii. Kilkakrotnie aresztowany za działalność komunistyczną, na przełomie 1922/1923 sądzony w tzw. procesie świętojurskim we Lwowie, X 1921-VI 1923 więziony. Po zwolnieniu był nauczycielem, m.in. w Stryju i Kowlu. Po zajęciu wschodnich ziem RP przez Armię Czerwoną inspektor Wydziału Oświaty w Kowlu i kierownik rejonowego Wydziału Oświaty w Zabłociu na Wołyniu. Od lata 1940 kierownik ds. pedagogicznych w szkole średniej w Stryju i wykładowca historii w Instytucie Doskonalenia Nauczycieli w Drohobyczu. Po ataku Niemiec na ZSRR VI 1941 przeniósł się do Tormosino w obwodzie stalingradzkim i pracował tam w szkole średniej. W czerwcu 1942 ochotniczo wstąpił do Armii Czerwonej, ranny w bitwie pod Stalingradem. 1943-1945 lektor w Komitecie Miejskim WKP(b) w Barnaule. 1945-1946 starszy pracownik naukowy w Okręgowym Archiwum Historycznym we Lwowie, od 23 X 1946 kandydat nauk historycznych na Uniwersytecie im. Iwana Franki. Od grudnia 1946 w Polsce, wstąpił do PPR i został kierownikiem Archiwum Wydziału Historii Partii KC PPR w Warszawie oraz, później, wykładowcą w Centralnej Szkole Partyjnej w Warszawie i Łodzi oraz Instytucie Kształcenia Kadr Naukowych i Szkole Dyplomatyczno-Konsularnej MSZ. W latach 1952-1956 wydalony z PZPR, kustosz w AGAD w Warszawie. Od 1970 na emeryturze.

Autor 70 publikacji, głównie w zakresu historii "ruchu robotniczego" i międzywojennej historii Polski. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1959), Medalem za Pobiedu (1962) i Odznaką Zasłużony Działacz Kultury (1970). Pochowany na wojskowych Powązkach.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Polski Słownik Biograficzny t. XXX, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1987.
  • Tadeusz Rutkowski, Nauki historyczne w Polsce 1944-1970. Zagadnienia polityczne i organizacyjne, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2007.