Historia Dżibuti

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mapa Zatoki Adeńskiej z 1888 r., zaznaczona Zatoka Tadżura oraz wybrzeże Dżibuti

Tereny obecnego Dżibuti zamieszkiwały od wielu wieków plemiona Afarów i Issów, które prowadziły stałe kontakty handlowe z Arabami. Kolonizacja arabska od VII wieku n.e. doprowadziła to przyjęcia przez nich islamu jako własnej religii. Na początku XVI wieku kontrolę nad tym obszarem przejęli Turcy.

Francuska kolonizacja[edytuj | edytuj kod]

Plac Menelika, miasto Dżibuti ok. 1905 r.

W drugiej połowie XIX wieku Francuzi zainteresowali się terenami Rogu Afryki, położonymi nad Zatoką Adeńską. Na rok 1859 datowane są początki penetracji francuskiej w regionie. W 1862 od lokalnego wodza afarskiego za 52 000 franków Francja zakupiła miasto Obock, leżące na północnym wybrzeżu Zatoki Tadżura z zamiarem wybudowania tu portu zaopatrującego przepływające statki w węgiel. Dzięki temu Francja zyskała ważne miejsce przystankowe na drodze morskiej, wiodącej z Europy do Indii a statki francuskie nie musiały kupować paliwa w Adenie, który podówczas należał do Brytyjczyków. Rola miasta Obock jako przyczółka panowania francuskiego w regionie nabrała wagi po otwarciu Kanału Sueskiego w 1869 r.

Od 1888 Francuz Léonce Lagarde rozpoczyna budowę portu w mieście Dżibuti, do którego w 1892 roku przeniesiono siedzibę protektoratu z Obock. W 1896 Lagarde zawarł porozumienie z cesarzem Etiopii, Menelikiem o odstąpieniu przez Etiopię terytorium obecnego Dżibuti w zamian za budowę linii kolejowej z miasta Dżibuti do Addis Abeby. Budowa kolei na tej trasie trwała z przerwami do 1917 r. Na udostępnionym terenie Francuzi utworzyli kolonię Somali Francuskie, gubernatorem został Lagarde (do 1899 roku).

Niepodległość[edytuj | edytuj kod]

W roku 1947 kolonia zyskała status terytorium zamorskiego Francji. W roku 1967 uzyskała wewnętrzną autonomię i jej nazwa została zmieniona na Francuskie Terytorium Afarów i Issów. W latach 70. XX wieku nastąpił rozwój ruchu niepodległościowego, przede wszystkim wśród Issów, dyskryminowanych przez Francuzów na rzecz Afarów. W kraju powstały partie i organizacje niepodległościowe (m.in. w 1972 powstała Afrykańska Liga Ludowa, która w 1975 zmieniła nazwę na Afrykańska Liga Ludowa na Rzecz Niepodległości, w skrócie LPAI). Również na emigracji działały partie, deklarujące hasła wyzwoleńcze (niektóre z nich opowiadały się za połączeniem z Somalią lub Etiopią). Po referendum, przeprowadzonym w maju 1977 r., 27 czerwca 1977 roku Terytorium uzyskało niepodległość pod nazwą Dżibuti. Nowe niepodległe państwo zostało członkiem ONZ, OJA i Ligi Państw Arabskich.

Na czele młodej Republiki Dżibuti jako prezydent stanął przywódca Afrykańskiej Ligi Ludowej na Rzecz Niepodległości Hassan Gouled Aptidon. Od tego czasu w kraju trwa konflikt rywalizujących ze sobą ugrupowań politycznych, z jednej strony opozycyjnych, do których należą głównie członkowie plemienia Afarów, z drugiej zaś Issowie - siły popierające rząd. W 1981 nastąpiła reelekcja Hassana Gouleda Aptidona, który wprowadził rządy dyktatorskie. Prezydencka partia tzw. Ludowy Ruch na Rzecz Postępu (RPP) stał się jedyną legalną partią. W 1987 r. Aptidon został wybrany po raz trzeci. Polityczny konflikt w 1991 przerodził się w etniczną wojnę domową (rządzący - Issowie i opozycja - Afarowie), Afarowie rozpoczęli walkę partyzancką na północy kraju.

Po francuskiej interwencji w 1992 Aptidon wprowadził pozory demokracji, uchwalił konstytucję i ogłosił nowe wybory, które zostały zbojkotowane przez opozycję (zjednoczoną we Froncie na rzecz Przywrócenia Jedności i Demokracji w skrócie: FRUD) która oskarżyła rząd o manipulowanie ich wynikami. Konflikt zakończył się w grudniu 1994 roku podpisaniem porozumienia pokojowego pomiędzy FRUD a rządem. H. G. Aptidon zrezygnował z funkcji prezydenta w 1999 (w wieku 83 lat), po tym jak został wybrany po raz piąty na to stanowisko w 1997 roku. Jego zastępcą został Ismail Omar Guelleh.