Hu Shi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Hu.
Hu Shi
Hu Shi
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 胡适
Pismo tradycyjne 胡適
Hanyu pinyin Hú Shì
Wade-Giles Hu Shih
Wymowa (IPA) [xǔ ʂɨ̂]

Hu Shi (ur. 17 grudnia 1891 w Anhui, zm. 24 lutego 1962) – chiński filozof, poeta, pisarz i działacz społeczny.

W latach 1910–1917 kształcił się w Stanach Zjednoczonych, najpierw na Cornell University, gdzie studiował rolnictwo, a potem filozofię, następnie na Columbia University, gdzie jego nauczycielem był John Dewey. Po uzyskaniu doktoratu w 1917, wrócił do Chin i został czołowym działaczem Ruchu Nowej Kultury i Ruchu 4 Maja oraz zwolennikiem tendencji zachodnich w chińskiej kulturze, m.in. redaktorem wpływowego magazynu Xin Qingnian[1]. Liberał[2], stanowczo sprzeciwiał się silnym w Ruchu 4 Maja tendencjom komunistycznym i anarchistycznym, mówiąc o „niewolnikach Marksa i Kropotkina”, nieróżniących się od „niewolników Konfucjusza i Zhu Xi[3]. Jako filozof był zwolennikiem pragmatyzmu[4]. W latach 20. i 30. poświęcił się pracy naukowej nad chińską historią i kulturą oraz jej relacji do współczesności[5][6][7]. W trakcie tych badań wykazał m.in. autorstwo Cao Xueqina klasycznej powieści Sen czerwonego pawilonu.

Jako pisarz i poeta był zdecydowanym zwolennikiem tworzenia literatury w języku potocznym (baihua), ideę tę propagował w licznych esejach i artykułach. Twierdził, że formy klasycznych wierszy chińskich, pisanych w wenyan zużyły się i uległy petryfikacji; konieczne jest stworzenie nowych form rytmicznych i rymowanych dla nowej poezji. Publikując w 1920 zbiór Changshi ji (Eksperymenty) stał się pierwszym poetą chińskim tworzącym w nowym chińskim języku potocznym. Jego idee te wcielali w życie poeci stowarzyszeni w założonym przez niego i Xu Zhimo w 1923 Xinyue She (Stowarzyszeniu Nowiu)[1].

W latach 1938–1942 był ambasadorem Chin w USA. Po zwycięstwie komunistów w 1949 roku uciekł do Ameryki, skąd w 1958 wyjechał na Tajwan, gdzie objął funkcję prezesa Academia Sinica[6]. W ChRL jego prace z powodów politycznych przez wiele lat znajdowały się na indeksie[8]. W 1955 Mao Zedong rozpętał nagonkę na pisarza, której efektem były setki artykułów, zebranych potem w ośmiotomowym Zbiorze esejów krytykujących Hu Shi (1955)[9]. Nastawienie to zmieniło się dopiero po opublikowaniu w 1986 poświęconego mu artykułu autorstwa Ji Xianlina[10].

Wybrane publikacje[1][edytuj | edytuj kod]

  1. Zhongguo zhexue shi dagang (Zarys historii filozofii chińskiej)
  2. Baihua wenxue shi (Historia literatury w języku potocznym)
  3. The Development of the Logical Method in Ancient China (napisana po angielsku)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Hu Shi. W: Li-hua Ying: Historical Dictionary of Modern Chinese Literature. Plymouth: The Scarecrow Press, Inc., 2010, s. 68-69, seria: Historical Dictionaries of Literature and the Arts, No. 35. ISBN 978-0-8108-7081-9.
  2. J.K. Fairbank, op. cit., str. 253
  3. J. Polit, op. cit., str. 93
  4. J.K. Fairbank, op. cit., str. 247
  5. J.K. Fairbank, op. cit., str. 255
  6. a b Irene Eber: Hu Shi (ang.). cgu.edu. [dostęp 2009-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-05-28)].
  7. The Chinese Renaissance (ang.). csua.berkeley.edu. [dostęp 2009-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-06-12)].
  8. J. Polit, op. cit., str. 244
  9. David Pong: Encyclopedia of Modern China. T. 1. London: Gale, 2009, s. 287. ISBN 978-0-684-31567-6.
  10. Ji Xianlin: A Gentle Academic Giant (ang.). china.org.cn. [dostęp 2010-01-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]