Józef Lubowidzki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Józef Lubowidzki.PNG

Józef Gabriel Lubowidzki herbu Topacz (ur. 23 marca 1788 w Dylewie – zm. 3 maja 1871[1]) – radca stanu, członek Rady Stanu Królestwa Kongresowego w 1830 roku[2], marszałek Sejmu Królestwa Polskiego, wiceprezes Banku Polskiego.

Był jednym z czworga potomstwa Jana Władysława Lubowidzkiego, cześnikiewicza bydgoskiego i Marjanny Dzierżańskiej. Oprócz dwóch sióstr miał też brata Mateusza. Ukończył studia prawnicze i filozoficzne w Królewcu i Warszawie.

W latach 1810–1825 pracował jako aplikant w sądzie, był asesorem, prokuratorem i w końcu sędzią Trybunału Najwyższej Instancji. Współorganizował, a potem pracował w Towarzystwie Kredytowym Ziemskim. Był wiceprezesem powstałego w 1828 Banku Polskiego. Posłem został z cyrkułu pierwszego m. Warszawy, a 28 maja 1830, dzięki protekcji ministra skarbu, został mianowany marszałkiem sejmu.

W tym samym roku razem z braćmi Tomaszem, Janem i Henrykiem Łubieńskimi zakładał spółkę, która miała na celu rozwój fabryki lnu w nowo powstałym Żyrardowie.

W czasie powstania listopadowego za pomoc w ucieczce bratu sprzyjającemu Wielkiemu Księciu Konstantemu został aresztowany i postawiony pod osąd na debacie sejmowej 19 stycznia 1831 roku. Nie udowodniono mu przestępstwa politycznego, więc został zwolniony, a sprawę usiłowano zatuszować. Od upadku powstania do 1842 był prezesem Banku Polskiego. Za nadużycia finansowe, razem z Henrykiem Łubieńskim, wiceprezesem banku, trafił na cztery lata do więzienia.[3] Kary jednak nie odbył, ponieważ za wstawiennictwem carskiego namiestnika Iwana Paskiewicza zamienionoją dla obu na zesłanie. Wrócili obaj w 1853 i od tego czasu ani jeden ani drugi nie brał udziału w życiu publicznym.

Od 1835 był żonaty z Cecylią Kossecką, córką generała wojsk polskich, miał córkę Zofię.

Był członkiem loży wolnomularskiej Astrea.[4] W 1819 roku był wielkim pieczętarzem Wielkiego Wschodu Narodowego Polski.[5] Był wychowankiem Korpusu Kadetów. Odznaczony orderami: św. Anny I kl. i Orła Czerwonego Pruskiego II kl. W 1830 roku został kawalerem Orderu Świętego Stanisława 1. klasy.[6]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne. [dostęp 2017-11-08].
  2. Obraz polityczny i statystyczny Królestwa Polskiego iaki był w roku 1830 przed dniem 29 listopada, Warszawa 1830, s. 20.
  3. Wójcik, Andrzej J. "CADMIA FOSSILIS – DZIAŁALNOŚĆ PIOTRA STEINKELLERA, POLSKIEGO „KRÓLA” CYNKU", Dzieje górnictwa – element europejskiego dziedzictwa kultury, 5, pod red. P.P. Zagożdżona i M. Madziarza, Wrocław: 2013. s.379-392
  4. Stanisław Załęski, O masonii w Polsce od roku 1742 do 1822 na źródłach wyłącznie masońskich, Kraków 1908, część II, s. 153.
  5. Stanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738-1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 137.
  6. Stanisław Łoza, Kawalerowie orderu św. Stanisława (1. XII. 1815-29. XI. 1830), w: Miesięcznik Heraldyczny, nr. 8, r. IX, Warszawa, listopad 1930, s. 168.