Topacz (herb szlachecki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Topacz
Topacz
Alternatywne nazwy Kopacz, Skrzydło, Ropacz
Pierwsza wzmianka 1404
Herbowni

Topacz (Kopacz, Skrzydło, Ropacz) – polski herb szlachecki.

Opis herbu[edytuj | edytuj kod]

W polu czerwonym złota noga orła z której wyrasta skrzydło czarne. W klejnocie nad hełmem w koronie trzy pióra strusie.

Herb Kopacz w zamku w Baranowie Sandomierskim

Najwcześniejsze wzmianki[edytuj | edytuj kod]

W Liber Beneficiorum Jana Długosza (ok. 1470-1480) występuje dziedzic Mikołaj Szaszowski "de domo Fossorum, qui in polonica Kopaczowye appellantur" (z rodu Fossorum [łac. Kopaczy], którzy po polsku nazywają się Kopaczowie"). Od 1480 występuje w źródłach Piotr Szaszowski vel Gierałtowski z Gierałtowic, Głębowic, Wilamowic, Gilowic, Wieprza i "de Oszmyorowycze" [Ośmiorowice, niezidentyfikowana wieś], zmarłego przed 1525 r. (zob. Słownik historyczno-geograficzny województwa krakowskiego w średniowieczu, cz. I, z. 4, s. 733) W wyniku unii horodelskiej w 1413 przeniesiony na Litwę.

Herbowni[edytuj | edytuj kod]

Lista sporządzona została na podstawie wiarygodnych źródeł, zwłaszcza klasycznych i współczesnych herbarzy. Należy jednak zwrócić uwagę na częste zjawisko przypisywania rodom szlacheckim niewłaściwych herbów, szczególnie nasilone w czasie legitymacji szlachectwa przed zaborczymi heroldiami, co zostało następnie utrwalone w wydawanych kolejno herbarzach. Identyczność nazwiska nie musi oznaczać przynależności do danego rodu herbowego. Przynależność taką mogą bezspornie ustalić wyłącznie badania genealogiczne.

Pełna lista herbownych nie jest dziś możliwa do odtworzenia, także ze względu na zniszczenie i zaginięcie wielu akt i dokumentów w czasie II wojny światowej (m.in. w czasie powstania warszawskiego w 1944 spłonęło ponad 90% zasobu Archiwum Głównego w Warszawie, gdzie przechowywana była większość dokumentów staropolskich). Lista nazwisk znajdująca się w artykule (w infoboksie po prawej stronie) pochodzi z Herbarza polskiego Tadeusza Gajla[1]. Jest to dotychczas najpełniejsza lista herbownych, uzupełniana ciągle przez autora przy kolejnych wydaniach Herbarza. Występowanie na liście nazwiska nie musi oznaczać, że konkretna rodzina pieczętowała się herbem Topacz.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tadeusz Gajl: Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku : ponad 4500 herbów szlacheckich 37 tysięcy nazwisk 55 tysięcy rodów. L&L, 2007, s. 406-539. ISBN 978-83-60597-10-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]