Język mewari

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
मेवाड़ी (mewari)
Obszar Indie, (Radżastan)
Liczba mówiących ok. 5 mln
Pismo/alfabet dewanagari
Klasyfikacja genetyczna
Status oficjalny
język urzędowy nie
Ethnologue 5 rozwojowy
Kody języka
Kod ISO 639-1 brak
Kod ISO 639-2 raj
Kod ISO 639-3 mtr
IETF mtr
Glottolog mewa1249
Ethnologue mtr
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język mewari – język używany we wschodniej części indyjskiego stanu Radżastan zwłaszcza miasta Udaipur i Chittaurgarh. Stanowi jeden z głównych języków składających się na tzw. makrojęzyk radżastani (według nomenklatury serwisu Ethnologue).

System fonologiczny[edytuj | edytuj kod]

Język Mewari posiada 31 spółgłosek, 10 samogłosek i 2 dyftongi. Typowe dla tego języka jest zastąpienie zębowych spółgłosek szczelinowych przez zwarcie krtaniowe na początku i w środku wyrazu.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Marwari posiada dwie liczby, pojedynczą i mnogą, dwa rodzaje – męski i żeński oraz trzy przypadki – prosty, zależny i wołacz. System przypadków został w dużym stopniu zastąpiony przez postpozycje.

Czasownik – odmienia się przez 3 czasy: teraźniejszy, przeszły i przyszły, oraz 4 tryby. Występują 3 rodzaje imiesłowów: teraźniejszy, przeszły i dokonany.

Składnia[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak inne języki indoaryjskie, mewari jest językiem typu SOV (czasownik występuje na końcu zdania)

Słownictwo[edytuj | edytuj kod]

Mewari wykazuje od 50 do 70% podobieństwa leksykalnego w stosunku do innych języków zaliczanych do makrojęzyka radżastani.

Dialekty[edytuj | edytuj kod]

Główne dialekty: gorawati, sarwari, khairari. Podobieństwo między dialektami 70-80% (za Ethnologue).

Przykłady zdań (potoczne mewari)[edytuj | edytuj kod]

  • Ae, tu kayi karirio he „Co robisz?”
  • Tamein hu kaririya ho „Co Pan/Pani robi?”
  • Baayaji kathe gaya he „Gdzie poszedł ojciec?”
  • Katra waji riya he „Która godzina?”
  • Ka shah „Jak leci?”
  • Hu thai rayo he „Co się dzieje?”
  • Kai ni „Nic”
  • Hu thiyo „Co się stało?”
  • Tamein jamya „Czy Pan/Pani już jadł/a?”
  • Kai khaado „Czy już jadłeś?”
  • Gaadi aaje dus waje aawega „Autobus/pociąg/samochód przyjedzie dzisiaj o dziesiątej”
  • Tamein hu kai riya, samajh ni padti „Nie rozumiem nic z tego, co Pan/Pani mówi”
  • Kaale apne waage jawanga „Jutro pojedziemy do Waage”
  • Kiyan jai riya? „Gdzie Pan/pani idzie/jedzie?”
  • Mane tu ghani acchi laage „Bardzo mi się podobasz' (powiedziane do kobiety)

System pisma[edytuj | edytuj kod]

Aktualnie do zapisu mewari używa się alfabetu dewanagari. W przeszłości posługiwano się również dwoma innymi rodzajami pisma.

Status prawny[edytuj | edytuj kod]

W chwili obecnej władze stanowe uznają za język jedynie język radżastani jako całość.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]