SOV (Subject Object Verb)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

SOV (ang. Subject Object Verb, dosł. podmiot dopełnienie orzeczenie) – skrót oznaczający typ zdania, w którym podmiot występuje przed dopełnieniem, a orzeczenie występuje na końcu oraz typ języka, w którym takie zdania są dominujące. Jest to jeden z dwóch najpopularniejszych typów obok SVO, jako szyk podstawowy występuje w 44,78% języków[1].

Przykładowe języki SOV[edytuj | edytuj kod]

To m.in: łacina, japoński, koreański, turecki, tamilski, tybetański, hindi, perski, farsi[2].

Przykładowe zdanie SOV w języku japońskim:

  • 私はリンゴを食べました。
Watashi[rzecz.] wa[temat] ringo[rzecz.] o[dopeł.] tabemashita[hon. czas. przeszły].
Watashi wa (podmiot) ringo o (dopełnienie) tabemashita (orzeczenie).
Ja (podmiot) jabłko (dopełnienie) zjadłem (orzeczenie).
Zjadłem jabłko.

W tym zdaniu, 私 (watashi) jest podmiotem (dokładniej, tematem) oznaczającym "ja" (pierwszą osobę liczby pojedynczej), który został oznaczony specyficznym dla języka japońskiego markerem (partykułą) tematu は (wa). リンゴ (ringo) jest dopełnieniem, które podobnie jak podmiot, jest oznaczony kolejną partykułą - を (o), markerem dopełnienia w japońskim. 食べました (tabemashita) jest czasownikiem oznaczającym "jeść" i postawiony został na końcu zdania.

Szyk zdania w łacinie[edytuj | edytuj kod]

Trzeba jednak zauważyć, że w łacinie (wymienionej jako pierwszej) szyk jest w praktyce zupełnie swobodny, np. zdania: (ego) pomum edo (SOV), (ego) edo pomum (SVO), Edo ego pomum (VSO), Edo pomum ego (VOS), Pomum ego edo (OSV) i Pomum edo ego (OVS) są praktycznie ekwiwalentne; różnią się jedynie rozłożeniem nacisku na poszczególne elementy zdania[3].

Przypadek języka niemieckiego[edytuj | edytuj kod]

W niektórych językach, np. niemieckim istnieją przypadki, gdy orzeczenie lub jego część występuje na końcu zdania: Er ist Dolmetcher geworden. Sie hat dringend gehen müssen. Z typologicznego punktu widzenia cecha ta nie kwalifikuje języka jako mającego orzeczenie na końcu zdania[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Luke Maurits: Why are some word orders more common than others? A uniform information density account. W: School of Psychology, University of Adelaide [on-line]. [dostęp 2017-12-07].
  2. Languages List. [dostęp 2017-12-07].
  3. Wikarjak 1999 ↓, s. 150.
  4. Majewicz 1999 ↓, s. 214.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Wikarjak: Gramatyka opisowa języka łacińskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999. ISBN 978-83-01-01023-2.
  • Alfred Majewicz: Języki świata i ich klasyfikowanie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1999. ISBN 83-01-08163-5.