Jan Steen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Steen
Jan Steen 010.jpg
Autoportret z lutnią (1660-63)
Imiona i nazwisko Jan Havickszoon Steen
Data i miejsce urodzenia 1626 w Lejdzie
Data i miejsce śmierci poch. 3 lutego 1679 w Lejdzie
Dziedzina sztuki Malarstwo
Styl Barok
Ważne dzieła Jedząca ostrygi, Chora z miłości, Poranna toaleta, Skutki pijaństwa, Wybór pomiędzy bogactwem a młodością
Łatwo przyszło, łatwo poszło (1661)
Wizyta doktora (ok. 1658-62)
Wybór pomiędzy bogactwem a młodością (1661-63)
Poranna toaleta (1663)
Wnętrze chłopskiej chaty (1663)
Jak starzy śpiewają, tak młodzi zagrają (ok. 1665)
Szkoła dla chłopców i dziewcząt (1670)

Jan Havickszoon Steen[1] (ur. w 1626 w Lejdzie, zm. w 1679 tamże) – holenderski malarz okresu baroku.

Życie[edytuj kod]

Był synem bogatego handlarza piwem. Malarstwa uczył się prawdopodobnie u Nicolausa Knupfera w Utrechcie oraz u Adriaena van Ostadego w Haarlemie i swojego teścia - pejzażysty Jana van Goyena w Hadze. Imał się różnych zajęć, stale miał kłopoty finansowe, które rozwiązywał spłacając długi obrazami. W latach 1654-1657 prowadził dzierżawiony w Delft browar, następnie mieszkał w Warmond (do 1660) i w Haarlemie (1661-1670), a po 1670 w Lejdzie, gdzie prowadził oberżę i przewodniczył gildii św. Łukasza. Był dwukrotnie żonaty, z pierwszą żoną Margriet van Goyen miał ośmioro dzieci.

Twórczość[edytuj kod]

Jan Steen malował głównie sceny rodzajowe, alegorie i portrety, poruszał także tematy historyczne, religijne i mitologiczne. Największą popularność zdobył jako twórca pełnych humoru i satyry, przedstawień ilustrujących życie codzienne w XVII w. Jego obrazy cechuje swoisty nieporządek. Powiedzenie domostwo Jana Steena jest w Holandii synonimem bałaganu[2]. Pomimo lekkiej tematyki dzieła Steena cechuje nienaganny warsztat i kompozycja. Doskonale opanował technikę posługiwania się światłem i kolorem, przywiązywał drobiazgową uwagę do szczegółów, przede wszystkim w tekstyliach. Steen był płodnym artystą, namalował blisko 800 obrazów, z których około 350 przetrwało.

Wybrane dzieła[edytuj kod]

  • Chrzciny - 83 x 99 cm, Gemäldegalerie, Berlin
  • Gody w Kanie Galilejskiej - 59 x 48 cm, Galeria Obrazów Starych Mistrzów w Dreźnie
  • Kłótnia karciarzy - 90 x 119 cm, Gemäldegalerie, Berlin
  • Kłótnia wieśniaków w gospodzie 33 x 44 cm, Museum der Bildenden Kuenste, Lipsk
  • Matka z dzieckiem - 29 x 24,5 cm, Galeria Obrazów Starych Mistrzów w Dreźnie
  • Miłosna propozycja - 79 x 64 cm, Królewskie Muzea Sztuk Pięknych, Bruksela
  • Opuszczanie gospody - 84 x 109 cm, Staatsgalerie, Stuttgart
  • Partia tryktraka - 1667, 45,5 x 39 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg
  • Pijąca para - 1679, 24,5 x 21 cm, Rijksmuseum, Amsterdam
  • Pokłon pasterzy - 1679, 53 x 64 cm, Rijksmuseum, Amsterdam
  • Rodzinny posiłek - 82 x 68,5 cm, Luwr, Paryż
  • Święto fasolowe - 80 x 105 cm, Staatliche Museen, Kassel
  • Wesołe towarzystwo przy posiłku - 41,5 x 59 cm, Museum der Bildenden Kuenste, Lipsk
  • Złe towarzystwo - 41,5 x 35,5 cm, Luwr, Paryż

Bibliografia[edytuj kod]

  • Barok, Łódź: Galaktyka, 1999, ISBN 83-87914-03-7
  • Wendy Beckett, 1000 arcydzieł, Warszawa: Arkady, 2001, ISBN 83-213-4218-3
  • Ian Chilvers, Harold Osborne, Oksfordzki leksykon sztuki, Warszawa: Arkady, 2002, ISBN 83-213-4157-8
  • Robert Genaille, Maciej Monkiewicz, Antoni Ziemba, Encyklopedia malarstwa flamandzkiego i holenderskiego, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe; Wydaw. Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-221-0686-6.
  • Wouter Kloek, Jan Steen (1626-1679), Amsterdam: Rijksmuseum, 2005, ISBN 90-400-8992-2
  • Leksykon malarstwa od A do Z, Warszawa: Muza S.A., 1992, ISBN 83-7079-076-3
  • Christine Stukenbrock, Barbara Toepper, Arcydzieła malarstwa europejskiego, Koenigswinter: h. f. ullmann, 2007, ISBN 978-3-8331-2131-9
  • Maria Rzepińska, Siedem wieków malarstwa europejskiego, Wrocław: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1688, ISBN 978-83-04-03894-3
  • Sztuka świata, t. 13, Leksykon L-Z, Warszawa: Arkady, 2000, ISBN 83-213-4135-7
  • 1000 arcydzieł malarstwa, Warszawa: Firma Księgarska Jacek i Krzysztof Olesiejuk, 2006, ISBN 978-83-7423-665-2
  • Zuffi Stefano, Vermeer, Warszawa: HPS, 2006 (rozdz. Jan Steen: humor i morał), ISBN 83-60529-19-1
  • Stefano Zuffi, Wielki słownik malarzy, t. 4, Warszawa: HPS, 2006, ISBN 83-60688-18-4

Przypisy

  1. Steen - hol. kamień.
  2. Jan Steen w holland.com (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj kod]

Zobacz też[edytuj kod]