Kapibara
Hydrochoerus | |||||
Brisson, 1762[1] | |||||
![]() Przedstawiciel rodzaju – kapibara wielka (H. hydrochaeris) | |||||
Systematyka | |||||
Domena | |||||
---|---|---|---|---|---|
Królestwo | |||||
Typ | |||||
Podtyp | |||||
Gromada | |||||
Podgromada | |||||
Infragromada | |||||
Rząd | |||||
Podrząd | |||||
Infrarząd | |||||
Nadrodzina | |||||
Rodzina | |||||
Podrodzina | |||||
Rodzaj |
kapibara | ||||
Typ nomenklatoryczny | |||||
Sus hydrochaeris Linnaeus, 1766 | |||||
| |||||
Gatunki | |||||
| |||||
Zasięg występowania | |||||
![]() Hydrochoerus isthmius Hydrochoerus hydrochaeris |
Kapibara[12] (Hydrochoerus) – rodzaj ssaków z podrodziny kapibar (Hydrochoerinae) w obrębie rodziny kawiowatych (Caviidae).
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Środkowej (Panama) i Południowej (Kolumbia, Wenezuela, Gujana, Brazylia, Ekwador, Peru, Boliwia, Paragwaj, Argentyna i Urugwaj)[13][14][15].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała (bez ogona) 1025–1340 mm, długość ogona 10–20 mm, długość tylnej stopy 200–250 mm, długość ucha 60–70 mm; masa ciała 35–65 kg[14][16].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj zdefiniował w 1762 roku francuski zoolog Mathurin Jacques Brisson w książce swojego autorstwa o tytule Regnum animale in classes IX. distributum, sive, Synopsis methodica[d][1]. Brisson w swoim pierwotnym opisie nie wymienił żadnego gatunku, w ramch późniejszego oznaczenia w 1998 roku Międzynarodowa Komisja Nomenklatury Zoologicznej na gatunek typowy wyznaczyła kapibarę wielką (H. hydrochaeris)[17].
Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Hydrochoerus (Hydrochaeris, Hydrochaerus, Hydrocherus, Hydrochoenus, Hydrocharus, Hydrochoeris, Hydrocheirus): gr. ὑδρο- hudro- ‘wodny’, od ὑδωρ hudōr, ὑδατος hudatos ‘woda’; χοιρος khoiros ‘świnia’[18].
- Capibara: hiszp. capivara ‘kapibara’, od port. capivara ‘kapibara’[19].
- Capiguara: tupi cabi lub capim ‘ziele, zioło’; guara czasownik ‘u’ oznacza tego, kto je[20]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Capiguara americana Liais, 1872 (= Sus hydrochaeris Linnaeus, 1766),
- Xenohydrochoerus: gr. ξενος xenos ‘dziwny’; rodzaj Hydrochoerus Brisson, 1762[21][10]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): †Xenohydrochoerus ballesterensis Rusconi, 1934.
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[22][16][13][12]:
- Hydrochoerus hydrochaeris (Linnaeus, 1766) – kapibara wielka
- Hydrochoerus isthmius E.A. Goldman, 1912 – kapibara mała
Opisano również gatunki wymarłe z pliocenu i plejstocenu[23]:
- Hydrochoerus ballesterensis (Rusconi, 1934)[10] (Argentyna)
- Hydrochoerus gaylordi (MacPhee, Singer & Diamond, 2000)[24] (Grenada).
- Hydrochoerus hesperotiganites R. White, Mead, Morgan & Deméré, 2022[25] (Stany Zjednoczone)
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g Niepoprawna późniejsza pisownia Hydrochoerus Brisson, 1762.
- ↑ Nomen nudum.
- ↑ Nowa nazwa dla Hydrochoerus Brisson, 1762.
- ↑ Książka Brissona została uznana za nieważną ze względu na niekonsekwentne stosowanie nazewnictwa binominalnego, jednak nazwa Hydrochoerus została zachowana aby uniknąć zamieszania nomenklatorycznego[17].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b M.J. Brisson: Regnum animale in classes IX. distributum, sive, Synopsis methodica: sistens generalem animalium distributionem in classes IX, & duarum primarum classium, quadrupedum scilicet & cetaceorum, particularem divisionem in ordines, sectiones, genera & species: cum brevi cujusque speciei descriptione, citationibus auctorum de iis tractantium, nominibus eis ab ipsis & nationibus impositis, nominibusque vulgaribus. Lugduni Batavorum: Theodorum Haak, 1762, s. 80. (łac.).
- ↑ M.T. Brünnich: Zoologiae fundamenta praelectionibus academicis accommodata. Grunde i dyrelaeren. Hafniae: Apud Frider. Christ. Pelt, 1772, s. 44. (łac.).
- ↑ J.Ch.P. Erxleben: Systema regni animalis per classes, ordines, genera, species, varietates: cvm synonymia et historia animalivm: Classis I. Mammalia. Lipsiae: Impensis Weygandianis, 1777, s. 191. (łac.).
- ↑ C.S. Rafinesque: Analyse de la nature, or, Tableau de l’univers et des corps organisés. Palerme: Aux dépens de l’auteur, 1815, s. 56. (fr.).
- ↑ J.E. Gray. On the Natural Arrangment of Vertebrose Animals. „The London Medical Repository”. 15, s. 304, 1821. (ang.).
- ↑ J.E. Gray. An Outline of an Attempt at the Disposition of Mammalia into Tribes and Families, with a List of the Genera apparently appertaining to each Tribe. „Annals of Philosophy”. New Series. 10, s. 341, 1825. (ang.).
- ↑ V.M. Moussy: Description géographique et statistique de la Confédération Argentine. T. 2. Paris: F. Didot, 1860, s. 13. (hiszp.).
- ↑ E. Liais: Climats, géologie, faune et géographie botanique du Brésil. Paris: Garnier Frères, 1872, s. 545. (fr.).
- ↑ J.A. Allen. Mammals collected on the Roosevelt Brazilian Expedition, with field notes by Leo E. Miller. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 35 (30), s. 568, 1916. (ang.).
- ↑ a b c C. Rusconi. Tercera noticia sobre los vertebrados fósiles de las arenas puelchenses de Villa Ballester. „Anales de la Sociedad Científica Argentina”. 117, s. 21, 1934. (hiszp.).
- ↑ A. Hollande & A. Batisse. Contribution à l’étude des infusories parasites du coecum de l’hydrocheire (Hydrocheirus capybara L.). I. La famille des Cyclo-posthiilidae. „Memórias do Instituto Oswaldo Cruz”. 57, s. 1, 1959. (fr.).
- ↑ a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 289. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 552. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ a b T. Lacher, Jr: Family Caviidae (Cavies, Capybaras and Maras). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher, Jr & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 436–437. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Hydrochoeris. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2019-10-29].
- ↑ a b Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 356. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ a b Anonim. Regnum Animale ..., Ed. 2 (M.J. Brisson, 1762): rejected for nomenciatural purposes, with the conservation of the mammalian generic names Philander (Marsupialia), Pteropus (Chiroptera), Glis, Cuniculus and Hydrochoerus (Rodentia), Meles, Lutra and Hyaena (Carnivora), Tapirus (Perissodactyla), Tragulus and Giraffa (Artiodactyla). „The Bulletin of zoological nomenclature”. 55 (1), s. 64–71, 1998. (ang.).
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 334.
- ↑ cap·y·ba·ra. The American Haritage. Dictionary of the english language. [dostęp 2023-03-07]. (ang.).
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 158.
- ↑ E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Wyd. 3 (Revised second printing). Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 284. (ang.).
- ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-10-16]. (ang.).
- ↑ J.S. Zijlstra , Hydrochoerus Brisson, 1762, Hesperomys project (Version 23.8.1), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2023-10-16] (ang.).
- ↑ R.D.E. MacPhee, R. Singer & M. Diamond. Late Cenozoic land mammals from Grenada, Lesser Antilles Island-Arc. „American Museum Novitates”. 3302, s. 10, 2000. (ang.).
- ↑ R. White, J. Mead, G. Morgan & T.A. Deméré. New record of capybara (Rodentia: Caviidae: Hydrochoerinae) from the Pleistocene of San Diego County, California with remarks on their biogeography and dispersal in the Pleistocene of western North America. „Vertebrate Anatomy Morphology Palaeontology”. 9 (1), s. 135, 2022. DOI: 10.18435/vamp29379. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).