Kappa Boötis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kappa Boötis A
κ² Boo
Gwiazdozbiór Wolarza z zaznaczoną kappą
Gwiazdozbiór Wolarza z zaznaczoną kappą
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Wolarz
Rektascensja 14h 13m 29,007s[1]
Deklinacja +51° 47′ 23,89″[1]
Paralaksa (π) 0,01996 ± 0,00063[1]
Odległość 163,4 ± 5,3 ly
50,1 ± 1,6 pc
Wielkość obserwowana 4,51[1]m
Ruch własny (RA) 61,03 ± 0,58[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −9,22 ± 0,54[1] mas/rok
Prędkość radialna −15,60 ± 0,90[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy podolbrzym
Typ widmowy A7 IV[1]
Masa ~2[2] M
Promień 2,8[2] R
Wielkość absolutna 1,03[3]m
Jasność 27[2] L
Okres obrotu <1,2 d[2]
Prędkość obrotu 123[2] km/s
Temperatura 7830[2] K
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół Centrum Galaktyki
Półoś wielka 8863 pc[3]
Mimośród 0,1995[3]
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 17 Boötis
2MASS: J14132900+5147238
Bonner Durchmusterung: BD+52°1782
Boss General Catalogue: GC 19207
Katalog Henry’ego Drapera: HD 124675
Katalog Hipparcosa: HIP 69483
Katalog jasnych gwiazd: HR 5329
SAO Star Catalog: SAO 29046
Asellus Tertius
Kappa Boötis B
κ¹ Boo
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Wolarz
Rektascensja 14h 13m 27,807s[4]
Deklinacja +51° 47′ 16,25″[4]
Paralaksa (π) 0,02153 ± 0,00095[4]
Odległość 151,5 ± 7,0 ly
46,4 ± 2,1 pc
Wielkość obserwowana 6,69[4]m
Ruch własny (DEC) −9,91 ± 0,85[4] mas/rok
Prędkość radialna −20,4 ± 2,0[4] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy żółto-biały karzeł
Typ widmowy F2 V[4]
Masa 1,4[2] M
Promień 1,4[2] R
Metaliczność [Fe/H] −0,11 ± 0,08[5]
Wielkość absolutna 3,29[5]m
Jasność 3,7[2] L
Okres obrotu <1,7 d[2]
Prędkość obrotu 40[2] km/s
Temperatura 6835[2] K
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół składnika A
Półoś wielka ≥640 au[2]
Okres orbitalny ≥8700 lat[2]
Alternatywne oznaczenia
2MASS: J14132780+5147162
Boss General Catalogue: GC 19204
Katalog Henry’ego Drapera: HD 124674
Katalog Hipparcosa: HIP 69481
Katalog jasnych gwiazd: HR 5328
SAO Star Catalog: SAO 29045

Kappa Boötis (κ Boo) – gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza. Znajduje się około 160 lat świetlnych od Słońca.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Johann Bayer nazwał tę gwiazdę Asellus Tertius, co pochodzi z łaciny i oznacza „trzeci osioł”. „Pierwszym osłem” jest Theta Boötis, a drugim Jota Boötis[2][6]. Nie ma pewności, skąd wzięły się te nazwy, choć w gwiazdozbiorze Raka od starożytności znane są dwa „osły” (Gamma i Delta Cancri), które stoją przy „żłobie” (gromadzie Praesepe)[6].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Kappa Boötis to gwiazda potrójna[2]. Najjaśniejszy składnik to podolbrzym należący do typu widmowego A7[1]. Jest on 27 razy jaśniejszy od Słońca i ma temperaturę 7830 K[2]. Gwiazda ma masę około dwukrotnie większą niż masa Słońca i 2,8 raza większy promień. Będąc podolbrzymem znajduje się w stadium przejściowym, opuściła ciąg główny, ale jeszcze nie stała się czerwonym olbrzymem. Ponadto jest to gwiazda zmienna typu Delta Scuti o okresie wibracji równym 1,56 h[2].

Drugi składnik jest odległy na niebie o 13,7[7], a w przestrzeni o co najmniej 640 au; na podstawie praw Keplera można ocenić okres orbitalny tego układu na co najmniej 8700 lat[2]. Gwiazda ma typ widmowy F2 i jest gwiazdą spektroskopowo podwójną, której jaśniejszy komponent to żółto-biały karzeł[4]. Jest to gwiazda 3,7 razy jaśniejsza od Słońca, o temperaturze 6835 K. Jej masa i promień są 1,4 razy większe niż masa i promień Słońca. Widmo wykazuje zmienność z okresem 4,9 roku; zakładając, że drugi składnik ma niewielką masę, można ocenić jego średnią odległość na 2,5 au (zbliża się na 1,2 au)[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i kap02 Boo w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Jim Kaler: Asellus Tertius (ang.). STARS. [dostęp 2018-02-26].
  3. a b c Anderson E., Francis C.: HIP 69483 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-02-26].
  4. a b c d e f g h kap01 Boo w bazie SIMBAD (ang.)
  5. a b Anderson E., Francis C: HIP 69481 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-02-26].
  6. a b Boötes. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 105. ISBN 0-486-21079-0. (ang.)
  7. Mason et al.: WDS J14135+5147AB. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]