Kartimandua

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kartimandua (Cartimandua, Cartismandua) była królową Brigantów w latach 43 n.e. – 69 n.e. Jej dziadkiem był król Brigantów, Bellnorix[1]. Jej panowanie przypadło na okres najazdu Rzymian na Brytanię. W tym czasie udało jej się sformować dużą federację plemion celtyckich lojalnych Rzymowi. Wiedza jaką posiadamy na jej temat pochodzi z pism rzymskiego historyka, Publiusza Korneliusza Tacyta.

Z jego relacji wiadomo, że plemię Brigantów zajmowało tereny współczesnej północnej Anglii. Było największym plemieniem na Wyspach Brytyjskich. Kartimandua została królową Brigantów w chwili najazdu Rzymian na Wyspy Brytyjskie w 43 roku n.e. pod wodzą Klaudiusza. Razem z jedenastoma innymi plemionami zawarła pokój z Rzymem. Zdarzenie to zostało opisane w inskrypcji na Łuku Klaudiusza w Rzymie. Lojalność wobec Rzymu dawała tym plemionom pewną autonomię na zasadach państwa klienckiego.

W 51 roku, wódz plemienia Catuvellauni, Caratacus, został ostatecznie pokonany przez Rzymian. Po klęsce, zdecydował się schronić u Brigantów. Kartimandua podjęła jednak decyzję o wydaniu go Rzymowi. Nie spodobało się to reszcie jej współplemieńców i czyn ten znacznie osłabił jej popularność. Za tę oznakę lojalności otrzymała jednak od Rzymian sowite wynagrodzenie[1] oraz obietnicę zbrojnej pomocy przeciwko jakimkolwiek wrogom[potrzebny przypis].

W roku 57 nastąpił dalszy ciąg niesnasek w plemieniu Brigantów. W tym roku Kartimandua postanowiła rozwieść się ze swoim mężem, Venetiusem i wyjść ponownie za mąż, za jego giermka – Vellocatusa[1]. Według Tacyta, dodatkową nienawiść Venetiusa do królowej i Rzymian (który do czasu rozłamu był lojalny wobec nich) wzbudził fakt uwięzienia przez królową jego braci i ziomków. Ten upokarzający fakt dla Venetiusa dodatkowo rozzłościł jego i jego stronników, którzy na wezwanie Venetiusa najechali jej królestwo. Rzymianie postanowili zaprowadzić porządek w państwie Brigantów i wysłali królowej militarną pomoc – najpierw oddziały pomocnicze, następnie został wysłany Legion IX Hispana pod dowództwem Kasjusza Naziki. Kartimanuda, dzięki pomocy Rzymian była zdolna utrzymać się na tronie[1][2].

Obiecana pomoc militarna Rzymian dla królowej została uhonorowana przez królową na przełomie roku 60 i 61, kiedy wybuchło powstanie Boudiki. Kartimandua nie wzięła udziału w tych rozruchach przez co Rzymianie byli zabezpieczeni od północy. W roku 69 umarł Neron. Zdarzenie to wywołało chaos polityczny w Cesarstwie Rzymskim. Moment ten postanowił wykorzystać Venetius w celu odzyskania władzy w królestwie. Wkrótce potem Brigantowie za namową Venetiusa zbuntowali się przeciwko królowej. Kartimandua ostatni raz poprosiła o pomoc Rzym, jednak zamiast legionu na jej wezwanie przybyły tylko oddziały pomocnicze nie wystarczające do stłumienia rebelii przez co utraciła tron i osiadła w rzymskim forcie Deva (obecnie Chester). Dalsze jej losy są nieznane[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Castelow Ellen: Cartimandua (Cartismandua) (ang.). historic-uk.com. [dostęp 2016-07-12].
  2. Tacitus: The Annals. Book XII. (ang.). classics.mit.edu. [dostęp 2016-08-06].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Podbój Brytanii przez Klaudiusza, imperiumromanum.edu.pl