Koło (województwo lubuskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w woj. lubuskim. Zobacz też: inne znaczenia.
Koło
Państwo  Polska
Województwo lubuskie
Powiat żarski
Gmina Brody
Liczba ludności (2010) 337
Strefa numeracyjna (+48) 68
Tablice rejestracyjne FZA
SIMC 0908142
Położenie na mapie gminy Brody
Mapa lokalizacyjna gminy Brody
Koło
Koło
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Koło
Koło
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Koło
Koło
Położenie na mapie powiatu żarskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu żarskiego
Koło
Koło
Ziemia51°50′15″N 14°46′43″E/51,837500 14,778611

Kołowieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Brody.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

W 1946 i 1947 roku mieściła się tu 6 komendantura odcinka Ochrony Pogranicza.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[1]:

  • kościół filialny pod wezwaniem Narodzenia NMP, z XIII/XIV wieku, gruntownie przebudowany w latach 1731-1733

inne zabytki:

  • dwór z XIX wieku pokryty mansardowym dachem
  • stary kamienny krzyż z granitu nieznanego wieku i pochodzenia, z obu stron krzyża znajduje się wypukły ryt miecza. Z krzyżem związanych jest kilka legend starających się wyjaśnić jego zapomniane pochodzenie. Według jednej dwaj rabusie pokłócili się przy podziale łupów i nawzajem się pozabijali, inna z legend mówi, że zabiło się tu nawzajem dwóch czeladników, jeszcze inna nawiązuje do tego, że w Kole miała mieć miejsce jakaś bitwa[2]. Kolejna legenda, najpopularniejsza w ostatnich dziesięcioleciach, mówi, że jest to tzw. krzyż pokutny czyli krzyż fundowany przez zabójcę w wyniku jego umowy pojednawczej z rodziną zabitego. Przypuszczenie to nie ma oparcia w żadnych dowodach ani badaniach a jest oparte jedynie na nieuprawnionym założeniu, że wszystkie stare kamienne krzyże monolitowe, o których nic nie wiadomo, są krzyżami pokutnymi[3], chociaż w rzeczywistości powód fundacji takiego krzyża może być różnoraki, tak jak każdego innego krzyża. Ta ostatnia legenda stała się na tyle popularna, że zaczęła być odbierana jako fakt i pojawiać się w lokalnych opracowaniach, informatorach czy przewodnikach jako informacja, bez uprzedzenia, że jest to co najwyżej luźna hipoteza bez żadnych bezpośrednich dowodów.
  • gospodarstwa z XIX wieku
  • zabytkowa aleja dębów, niektóre okazy mają po 4-5 m obwodu pnia
  • pałac z pierwszej polowy XX wieku znajdujący się na terenie byłego PGR-u
  • spichlerz o wysokości 25 metrów.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 129. [dostęp 10.3.13].
  2. Szlakiem krzyży pokutnych po obu stronach Odry : kamienne zabytki dawnego prawa : informator-przewodnik turystyczny terenu Euroregionu-Sprewa-Nysa-Bóbr. Zielona Góra: Lubuska Regionalna Organizacja Turystyczna "LOTUR", s. 15. ISBN 978-83-930067-0-0.
  3. Arkadiusz Dobrzyniecki. Krzyże i kapliczki pokutne ziemi złotoryjskiej - historia pewnego mitu. „Pomniki Dawnego Prawa”. 11-12 (wrzesień-grudzień 2010), s. 32-37, 2010.