Brody (powiat żarski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Brody
Herb
Herb Brodów
Ruina pałacu (w głębi) i oficyna z m.in. kaplicą Brühlów (z prawej)
Ruina pałacu (w głębi) i oficyna z m.in. kaplicą Brühlów (z prawej)
Państwo  Polska
Województwo lubuskie
Powiat żarski
Gmina Brody
Liczba ludności (2012) 1107
Strefa numeracyjna (+48) 68
Kod pocztowy 68-343
Tablice rejestracyjne FZA
SIMC 0908030
Położenie na mapie gminy Brody
Mapa lokalizacyjna gminy Brody
Brody
Brody
Położenie na mapie powiatu żarskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu żarskiego
Brody
Brody
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Brody
Brody
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brody
Brody
Ziemia51°47′25″N 14°46′26″E/51,790278 14,773889

Brody (niem. Pförten) – dawne miasto, obecnie wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Brody.

Brody uzyskały lokację miejską przed 1590 rokiem, zdegradowane w 1945 roku[1] W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zielonogórskiego.

Przez centrum Brodów płynie rzeka Werdawa, a na uboczu wsi Kanał Brodzki .

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 289.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki historyczne pochodzą z 1398. Najwspanialszy okres rozwoju Brody przeżywały w XVIII wieku, gdy właścicielem miasta został hrabia Henryk von Brühl – Minister Skarbu Dworu Saskiego.

  • do 1667 własność rodu von Biberstein - ostatni z rodu Ferdynand II von Biberstein
  • w II połowie XVII wieku miasto wraz z przylegającym majtkiem (Herrschaft Pförthen) znalazły się w zainteresowaniu rodu von Promnitz,
  • od 1688 własność Ulryka von Promnitz[2]
  • od 20 kwietnia 1740 własność saskiego ministra Henryka Brühla,
  • do 1815 należały do Saksonii następnie do Królestwa Prus,
  • od 1945 roku w Polsce, utraciły prawa miejskie.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[3]:

  • kościół ewangelicki, obecnie rzymsko-katolicki parafialny pod wezwaniem Wszystkich Świętych z XVII wieku, 1725 roku, w latach 1981–1983
  • cmentarz z XVII wieku
  • zespół pałacowy z XVIII-XX wieku:
  • zespół zabudowy mieszkalno-gospodarczej przy zespole pałacowym, z połowy XVIII wieku:
    • dwa budynki gospodarcze
    • oficyna „pałacyku Marianny”, szachulcowa
    • browar
    • brama miejska – Brama Zasiecka, przy wjeździe od strony miejscowości Zasieki
    • dom ubogich
    • zajazd
    • koszary pałacowe, dwa budynki
    • stodoła
  • dom, ul. Kilińskiego 5, murowano-szachulcowy, z XVIII/XIX w.
  • dom, ul. Przedmieście Mariańskie 1, z XVIII w.
  • domy, Rynek 5, 7, 8, 9 murowano-szachulcowe, z XVIII w.
  • domy, ul. Szkolna 7, 8, z połowy XVIII w.
  • domy, ul. Traugutta 10 (d. 8), 12 (d. 10), z połowy XVIII w.
  • domy, ul. Wolności 1a (d. 1), 4, d. 6, 6 (d. 8), d. 10 dom apteka, 11 (d. 19), 12 (d. 14), 16 (d. 18), 18 (d. 20), 21, z połowy XVIII w.
  • dom, pl. Zamkowy 1 (d. Wolności 7), 5, murowano-szachulcowy, z połowy XVIII w.

inne zabytki:

  • dawna poczta

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 22-23.
  2. Marcin Maciejewski, Spis lenników majątku ziemskiego Brody (Herrschaft Pförthen) z 10 sierpnia 1688 roku [w:] Studia Zachodnie t. 18 [dostęp 2018-01-05] (ang.).
  3. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 128. [dostęp 10.3.13].