Kościół św. Klary i św. Jadwigi we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół św. Klary i św. Jadwigi we Wrocławiu
Distinctive emblem for cultural property.svg 110 z dnia 14.02.1962[1]
Ilustracja
Klasztor Sióstr Urszulanek Unii Rzymskiej - widok od strony pl. Nankiera
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie św. Jadwigi (kościół),
św. Klary (klasztor)
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa konturowa Wrocławia, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Klary i św. Jadwigi”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Klary i św. Jadwigi”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Klary i św. Jadwigi”
Ziemia51°06′46″N 17°02′13″E/51,112778 17,036944
Widok z lotu ptaka na dawnej grafice

Kościół św. Jadwigi we Wrocławiu – świątynia rzymskokatolicka, która wraz z dawnym klasztorem zakonu żeńskiego św. Klary należy dziś do sióstr Urszulanek Unii Rzymskiej, prowadzących tu Publiczne Liceum Ogólnokształcące.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Klaryski sprowadziła do Wrocławia w 1257 księżna Anna Przemyślidka, wdowa po księciu Henryku II Pobożnym i ulokowała w pozostającej pod bezpośrednią władzą książęcą lewobrzeżnej części miasta. Ponadto klaryski otrzymały i aż do początków XIX wieku zarządzały także pobliskimi odrzańskimi wyspami - Bielarską i Słodową. Dysponowały najpierw drewnianym, później gotyckim klasztorem i kościołem, który - u szczytu zamożności zakonu - w latach 1696-99 został całkowicie przebudowany w stylu barokowym.

Nietypowa jest dyspozycja przestrzenna kościoła - jest on bowiem pozornie halowy, a właściwie jednonawowy, lecz przylega do niego od północy na całej długości kaplica o szerokości porównywalnej z szerokością nawy i jednakowej z nią wysokości. Obie niemalże równorzędne przestrzennie części kościoła zostały w czasach baroku podwyższone o kilka metrów i nakryte wspólnym dachem. Od południowego zachodu przylega do kościoła wieża, od końca XVII w. do II wojny światowej i ponownie od 4 września 2013 roku[2][3][4] nakryta barokowym hełmem.

Klaryski, które przez blisko pół tysiąclecia mieszkały w tym miejscu, początkowo - do XIV wieku - przyjmowały do swego zakonu jedynie kandydatki z rodów książęcych i rycerskich, a i później, kiedy mogły do tego zakonu wstępować córki mieszczan, to zamkniętą miały możliwość piastowania wyższych godności. Opatkami mogły być przez pierwsze dwieście lat tylko córki książęce. W kaplicy (pod wezwaniem św. Jadwigi) tego naówczas elitarnego klasztoru pochowano Henryka III Białego, Henryka V Grubego i Henryka VI Dobrego, ostatniego z wrocławskich książąt, a także kilkanaście książęcych córek ze śląskich Piastów. Ocalałe płyty nagrobne są obecnie eksponowane w Mauzoleum Piastów Śląskich w kościele św. Klary. W ediculi w filarze między kaplicą a kościołem mieści się urna z sercem księżniczki Karoliny, zmarłej w 1707 ostatniej Piastówny.

W 1810 klasztor przejęły urszulanki; prowadziły one we Wrocławiu dwie szkoły dla dziewcząt: przy Ritterplatz (pl. Nankiera) i na Karłowicach, przy Corsoallee (ul. Kasprowicza, do 1928 poza granicami miasta)). W 1945 klasztor nie uległ większym zniszczeniom; urszulanki niemieckie, wobec faktu zmiany granic państwowych po wojnie zwróciły się do przełożonej prowincji polskiej Sióstr Urszulanek Unii Rzymskiej z propozycją przekazania klasztoru. Polskie urszulanki musiały zostawić na Wschodzie domy we Lwowie, Kołomyi i Stanisławowie i chętnie propozycję tę zaakceptowały. Nowa szkoła dla dziewcząt uruchomiona została formalnie w listopadzie 1946 roku.

O ile uszkodzenia budynków klasztornych były niewielkie, to kościół został w 1945 zrujnowany. Zniszczeniu uległy dach i sklepienia, spłonął też barokowy hełm (odbudowany we wrześniu 2013 roku). Dawny kościół św. Klary przestropowano żelbetową płytą, skuwając resztki uszkodzonej barokowej dekoracji i wprowadzając podziały ścian sugerujące położenie dawnych gotyckich sklepień, po czym urządzono w nim Mauzoleum Piastów. Dawna boczna kaplica św. Jadwigi, która zachowała barokowy charakter, uzyskała w ten sposób rangę głównej przestrzeni sakralnej zespołu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. [dostęp 2010-01-26].
  2. Stracił hełm w czasie walk o Festung Breslau. Dostał nowy, 4 września 2013 [dostęp 2013-09-10] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-12].
  3. Wieża przy klasztorze urszulanek ma już zamontowany hełm
  4. Katarzyna Dynowska, Wrocław: hełm zwieńczył wieżę kościoła sióstr urszulanek, TVP, 4 września 2013 [zarchiwizowane z adresu 2013-09-11].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]