Anna Przemyślidka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Anna Czeska”. Zobacz też: Anna Czeska – królowa Anglii.
Anna Przemyślidka
ilustracja
Księżna śląska
Okres od 1238
do 1241
Jako żona Henryka II Pobożnego
Poprzedniczka Jadwiga Śląska
Następczyni Jadwiga anhalcka
Księżna krakowska
Okres od 1238
do 1241
Jako żona Henryka II Pobożnego
Poprzedniczka Jadwiga Śląska
Następczyni Agafia Światosławówna
Dane biograficzne
Dynastia Przemyślidzi
Data i miejsce urodzenia 1204
Praga
Data śmierci 23 czerwca 1265
Miejsce spoczynku Kościół św. Klary i św. Jadwigi we Wrocławiu
Ojciec Przemysł Ottokar I
Matka Konstancja węgierska
Mąż Henryk II Pobożny
od 1214/1218
do 1241
Dzieci Gertruda wrocławska
Bolesław II Rogatka
Mieszko lubuski
Konstancja wrocławska
Elżbieta wrocławska
Henryk III Biały
Konrad I głogowski
Agnieszka wrocławska
Władysław wrocławski
Jadwiga wrocławska
NN (co najmniej dwoje dzieci)


Anna Czeska (ur. ok. 1201, zm. 23 czerwca 1265) – królewna czeska z rodu Przemyślidów, księżna śląska, żona Henryka II Pobożnego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Była córką króla Czech Przemysła Otokara I i jego drugiej żony, Konstancji węgierskiej. W latach 1214–1218 została żoną młodego księcia śląskiego Henryka II Pobożnego. Przez długi czas pozostawała w cieniu swojej ascetycznej teściowej, Jadwigi Śląskiej, ogłoszonej później świętą.

Po śmierci swojego męża, Henryka II Pobożnego w 1241 w bitwie pod Legnicą, Anna rozpoznała zmasakrowane na polu bitwy i pozbawione głowy ciało swego małżonka po nietypowym szczególe anatomicznym – szóstym palcu u nogi. Jako wdowa zyskała pewną władzę. Niektórzy historycy uważają nawet, że po zamieszaniu wojennym wywołanym najazdem mongolskim, Anna sprawowała władzę regencyjną nad swoimi synami. Nie jest to jednak do końca pewne, ponieważ Henryk II Pobożny pozostawił w chwili śmierci aż dwóch synów, którzy zapewne już byli pełnoletni – byli nimi Bolesław II Rogatka i Mieszko lubuski, który zmarł wkrótce po śmierci ojca. Prawdopodobnie Anna posiadała jednak duży wpływ na swoich synów, opiekowała się też młodszymi, niepełnoletnimi synami (byli to Henryk III Biały, Konrad I głogowski i Władysław). Zapewne sprawowała regencję w księstwie legnickim w imieniu niepełnoletniego Henryka III, który odziedziczył Legnicę w spadku po ojcu. Znana jest pochodząca z 1242 roku owalna pieczęć księżnej Anny z napisem „ANNA DEI GRACIA ZLESIE DVCISSA IVNIOR”.

Anna zasłynęła jako fundatorka klasztorów i dobrodziejka zakonów. Razem ze swoim mężem współfundowała budowę wrocławskiego klasztoru franciszkanów. Budowę rozpoczęto w latach 1234–1236. Niestety klasztor został zniszczony podczas najazdu mongolskiego w 1241. Odbudową zajęła się Anna – prace budowlane trwały 14 lat (1242–1256). Rok po śmierci męża, w 1242 ufundowała w Krzeszowie klasztor benedyktynów sprowadzonych z czeskich Opatovic. Również już jako wdowa sprowadziła zakon Zakon Krzyżowców (Szpitalników) z Czerwoną Gwiazdą, opiekujący się chorymi. W 1253 za sprawą Anny zakonnicy otrzymali pierwsze budynki szpitalne, a po swojej śmierci księżna przekazała im swój pałac na szpital. W 1257 mając poparcie papieża i akceptację swojego syna Henryka (wtedy już rządzącego we Wrocławiu), Anna sprowadziła z Pragi do Wrocławia Zakon Świętej Klary. Pomocy w tym przedsięwzięciu udzieliła Annie jej siostra Agnieszka, która była przeoryszą konwentu klarysek w Pradze. Trzy lata później konsekrowano niewielki, trójprzęsłowy, prostokątny kościół klasztorny św. Klary. Wkrótce, zapewne już kilka lat później, do świątyni tej dobudowano od południa tej samej długości kaplicę pw. św. Jadwigi Śląskiej, przeznaczoną na miejsce pochówku członków rodu książęcego. Po swej śmierci w 1265 została tam pochowana Anna jako księżna-fundatorka. Później znaleźli tam pochówek także inni książęta śląscy, m.in. jej syn, książę Henryk III Biały.

W diecezji legnickiej rozpatruje się możliwość jej beatyfikacji[1].

Przodkowie[edytuj | edytuj kod]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Władysław I Przemyślida
 
 
 
 
 
 
 
Władysław II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Rycheza z Bergu
 
 
 
 
 
 
 
Przemysł Ottokar I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ludwik I Turyński
 
 
 
 
 
 
 
Judyta Turyńska
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Jadwiga
 
 
 
 
 
 
 
Anna Przemyślidka
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Gejza II
 
 
 
 
 
 
 
Bela III
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Eufrozyna Mścisławówna
 
 
 
 
 
 
 
Konstancja węgierska
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Renald z Châtillon
 
 
 
 
 
 
 
Agnieszka z Châtillon
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Konstancja z Antiochii
 
 
 
 
 
 

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Monika Poręba-Zadrożna: Henryk Pobożny i Księżna Anna zostaną wyniesieni na ołtarze?. [dostęp 2013-05-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Fundacje[edytuj | edytuj kod]