Kościół św. Marii Magdaleny we Lwowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół św. Marii Magdaleny
we Lwowie
Костел святої Марії Магдалини (Львів)
Ilustracja
Kościół św. Marii Magdaleny
Państwo  Ukraina
Miejscowość Lwów
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
od 1612
Wezwanie św. Marii Magdaleny
Położenie na mapie Lwowa
Mapa lokalizacyjna Lwowa
Kościół św. Marii Magdalenywe Lwowie
Kościół św. Marii Magdaleny
we Lwowie
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Kościół św. Marii Magdalenywe Lwowie
Kościół św. Marii Magdaleny
we Lwowie
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Kościół św. Marii Magdalenywe Lwowie
Kościół św. Marii Magdaleny
we Lwowie
Ziemia49°50′06″N 24°01′05″E/49,835000 24,018056
Strona internetowa

Kościół św. Marii Magdaleny we Lwowie – rzymskokatolicka barokowa XVII-wieczna świątynia wybudowana we Lwowie według projektu Wojciecha Kielara i Jana Godnego.

Od czasu odebrania wiernym kościoła w 1962 rzymskokatolicka wspólnota stale ubiega się o jego zwrot, czego konsekwentnie odmawiają ukraińskie władze.

Historia[edytuj]

Fundatorką kościoła w roku 1600 była szlachcianka Anna Pstrokońska herbu Paparona.[1] Do kasaty józefińskiej gospodarzami kościoła byli oo. Dominikanie, którzy pod koniec XVII w.[2] znacznie rozbudowali kościół i przyległy do niego klasztor, według projektu Marcina Urbanika (lub Macieja Urbanika[potrzebny przypis]). W 1784 klasztor przeszedł na własność Państwowego Funduszu Religijnego, który w 1841 odsprzedał go galicyjskiemu Funduszowi Policyjnemu. W klasztorze funkcjonował dom poprawy i pracy przymusowej, a następnie przekształcono go na więzienie dla kobiet. Kościół został oddany archidiecezji lwowskiej i pełnił funkcję kościoła parafialnego. Po I wojnie światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości zlikwidowano więzienie w gmachu poklasztornym, przekazując go Politechnice Lwowskiej. Był on m.in. siedzibą katedry i Zakładu Chemii Fizycznej PLw[3].

W 1927 przeprowadzono prace konserwatorskie, w wyniku których powstała mensa ołtarzowa oraz nowe baptysterium ozdobione freskami Jana Henryka Rosena. W 1936 na chórze muzycznym umieszczono nowe organy czechosłowackiej firmy Rieger (opus 2565). Organy miały 60 rejestrów, 3 manuały, pedał i manuał czwarty, tzw. chór. Były to jedne z największych organów w ówczesnej Polsce, a obecnie są to największe organy na Ukrainie[4].

W dwudziestoleciu międzywojennym i w okresie wojny posługę duszpasterską w tym kościele pełnili m.in.: ks. Gerard Szmyd (1930-1938)[5], ks. Włodzimierz Cieński, ks. Tadeusz Fedorowicz.

Kościół pełnił funkcje sakralne do października 1962, kiedy to władze ukraińskie odebrały go wiernym i przekazały Politechnice Lwowskiej, początkowo na salę taneczną jako klub młodzieżowy, a następnie salę organową. Bogate zabytkowe wyposażenie kościoła (m.in. ołtarze boczne, ambonę, obrazy, rzeźby, konfesjonały, klęczniki, ławki) przejęte zostały przez miejscowe władze i częściowo zniszczone, a pozostałości zostały rozproszona po muzeach. Baptysterium z freskami Jana Henryka Rosena zamieniono na toaletę, a cenne freski zostały zamalowane. Wieże kościelne pozbawiono krzyży, znajdującą się na przykościelnego placu kapliczkę (figurę) Matki Bożej z 1580 zdewastowano. Jedyną pozostałością po dawnej świetności kościoła jest stiukowy ołtarz główny ze scenami z życia św. Marii Magdaleny z 1634 (proj. W. Kielara) oraz nowy alabastrowy z 1926 (proj. Janiny Reichert-Toth), wspomniane organy i epitafia ze zniszczonymi elementami dekoracyjnymi.

Od 1988 przeprowadzono częściową konserwację i remont: wyremontowano organy, odtworzono boczne freski nad arką ze sceną Ukrzyżowania, odnowiono XVII-wieczny ołtarz stiukowy, wykonano nowe ławki (z ruchomym oparciem), wyremontowano dach. W kościele, wydzierżawionym przez władze miejskie dyrekcji Domu Muzyki Organowej i Kameralnej, odbywają się koncerty muzyki organowej i symfonicznej, a także imprezy folklorystyczne i akademie, poświęcone m.in. UPA (na czas tych imprez ołtarz zwykle zasłaniany jest kotarą, a ruchome oparcia ławek przesuwane na stronę ołtarza).

Od roku 2001 w kościele św. Marii Magdaleny są odprawiane nabożeństwa, jednak z olbrzymim utrudnieniem dla wiernych. Centralne przejście do ołtarza zostało zastawione ławkami, których ukraińska dyrekcja zakazała przesuwać twierdząc, że niszczy to posadzkę. Dawniejsze centralne wejścia do kościoła zostało zamurowane. Wspólnocie zakazano korzystać z kościelnych organów, a ze względu na brak możliwości przechowania Najświętszego Sakramentu ksiądz po każdej mszy świętej wynosi go z kościoła do samochodu, by zawieźć go w bezpieczne miejsce.

Rzymskokatolicka wspólnota parafialna kościoła św. Marii Magdaleny wraz z proboszczem parafii ks. Włodzimierzem Kuśnierzem (wcześniej, do 2009 roku, administratorem parafii był biskup Leon Mały) od 1991 czyni starania u władz miasta, obwodu i Ukrainy o zwrot świątyni na cele kultu religijnego. Prośby wspólnoty, kierowane do ukraińskiej dyrekcji i pracowników Domu Muzyki Organowej i Kameralnej, o zwrot lub korzystanie na równoprawnych warunkach ze swojej prawowitej własności, do dnia dzisiejszego nie zostały uwzględnione[6].

Decyzją samorządowych władz ukraińskich w postaci Rady Miasta Lwowa z 11 marca 2010 r. kościół św. Marii Magdaleny, znajdujący się przy ul. Stepana Bandery 8 (przed wojną Leona Sapiehy), został na kolejne 20 lat przekazany do dyspozycji sali muzyki organowej i kameralnej we Lwowie, na zasadach nieodpłatnego wynajmu[7]. Władze miasta podjęły tę decyzję, mimo że przed sądem nadal toczy się sprawa dotycząca kościoła św. Marii Magdaleny. Niektórzy[kto?] postrzegają to działanie władz ukraińskich jako próbę postawienia wiernych rzymskokatolickich Lwowa przed faktem dokonanym.

Ostatni protest rzymskokatolickiej wspólnoty ze Lwowa z poparciem metropolity lwowskiego Mieczysława Mokrzyckiego o zwrot kościoła św. Marii Magdaleny miał miejsce 5 marca 2012 roku przed lwowskim ratuszem[8]. Bezpośrednią przyczyną tego protestu były kolejne szykany wobec wiernych parafii, które przejawiły się wyłączeniem w kościele światła podczas rekolekcji wielkopostnych i ustawieniem rusztowania przed samym wejściem do kościoła, w celu uniemożliwienia procesji. W wyniku protestu przed ratuszem, dnia 20 marca 2012 roku odbyło się spotkanie z merem Lwowa Andrijem Sadowym, który przekonywał wiernych, aby zrezygnowali z domagania się zwrotu kościoła, bowiem jego zdaniem "nie przyniesie to nic dobrego ani miastu, ani katolikom obrządku łacińskiego". Nie odpowiedział on także na pytanie, dlaczego kościół, mimo wieloletnich prób jego odzyskania przez prawowitych wiernych, w 2010 roku nie został im zwrócony, a przekazany ponownie Sali Muzyki Organowej i Kameralnej na kolejne 20 lat. Andrij Sadowy, jako argument przeciwko zwrotowi kościoła, powołał twierdzenia jakoby na terenie Polski nie obowiązywały przepisy pozwalające zwracać kościoły na rzecz Ukraińców czy Niemców, co jest niezgodne z prawdą, poza tym wyraził niezadowolenie z faktu, że polscy samorządowcy zaczynają apelować w sprawie zwrotu kościoła Marii Magdaleny.[9] Mer Lwowa Andrij Sadowy zasiada w Polsko-Ukraińskiej Kapitule Pojednania.

Przypisy

  1. Kasper Niesiecki, Korona Polska przy Złotey Wolności Starożytnemi Wszystkich Kathedr, Prowincyi y Rycerstwa Kleynotami Heroicznym Męstwem y odwagą, Naywyższemi Honorami a naypierwey Cnotą, Pobożnością y Swiątobliwością Ozdobiona…, Lwów: w drukarni Collegium Lwowskiego Societatis Jesu, 1740, t. 3, s. 778.
  2. Przemysław Włodek i Adam Kulewski w swoim przewodniku po Lwowie podają lata 1753-1758
  3. Wspomnienia prof. Alicji Dorabialskiej
  4. Ілько Лемко, Львів понад усе, Львів 2007.
  5. Śp. ks. Gerard Szmyd. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 282 z 13 grudnia 1938. 
  6. Apel lwowskich katolików w sprawie zwrotu kościoła pw. św. Marii Magdaleny we Lwowie
  7. Lwów: kościół salą koncertową na kolejne 20 lat
  8. Kurier Galicyjski, nr 5(153), 16-29 marca 2012, s. 5.
  9. Konstanty Czawaga, Zapowiada się kolejna głodówka [w:] Kurier Galicyjski, 30 marca-12 kwietnia, nr 6(154), s. 8

Linki zewnętrzne[edytuj]