Kościół św. Mikołaja we Fromborku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół św. Mikołaja
Distinctive emblem for cultural property.svg F/2[1] z dnia 27.06.1953 oraz F/2/1953/484/95 z 8.12.1995
dawny kościół parafialny
Ilustracja
widok ogólny
Państwo  Polska
Miejscowość Frombork
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Położenie na mapie Fromborka
Mapa lokalizacyjna Fromborka
Kościół św. Mikołaja
Kościół św. Mikołaja
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Kościół św. Mikołaja
Kościół św. Mikołaja
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Mikołaja
Kościół św. Mikołaja
Ziemia54°21′31,09″N 19°40′54,08″E/54,358636 19,681689

Kościół Świętego Mikołaja – dawny kościół parafialny znajdujący się w mieście Frombork, w województwie warmińsko-mazurskim. Jeden z rejestrowanych zabytków miejscowości.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obecna świątynia została wybudowana pod koniec XIV wieku. W następnych latach była ona wielokrotnie poważnie uszkodzona, a następnie odbudowywana, ale nie zatarło to jednak jego pierwotnej formy. Pożary spustoszyły jej wnętrze m.in. w 1414 roku, 1440 roku i 1454 roku. W 1461 roku została częściowo zniszczona podczas oblężenia Fromborka (runęła wtedy cała zachodnia elewacja razem z rzędem filarów). Odbudowa została przeprowadzona w latach 1461–1507. Świątynia ponownie został uszkodzona w 1520 roku i zniszczona w 1574 roku. Po odbudowie, budowla została ponownie konsekrowana przez biskupa Marcina Kromera w dniu 5 sierpnia 1582 roku. Prace rekonstrukcyjne zostały przeprowadzone także w latach 1691-1694 (po pożarze z około 1680 roku). Jeszcze raz została zrekonstruowana wtedy górna partia elewacji zachodniej, szczyty i dachy, a także całe wnętrze zostało nakryte sklepieniami (wcześniej było nakryte stropem płaskim) i została dobudowana kruchta zachodnia. W 1703 roku została odbudowana dzwonnica (zapewne z XVI wieku, zniszczona przed 1691 rokiem). Świątynia była restaurowana również w latach 1860 i 1935-1937. Po raz kolejny została zniszczona w 1945 roku, podczas działań prowadzonych pod koniec drugiej wojny światowejdach i całe barokowe wyposażenie wnętrza zostały wtedy doszczętnie spalone, zachowały się tylko mury obwodowe. Budowla została zabezpieczona i odgruzowana dopiero w 1960 roku , a jej odbudowa została przeprowadzona w latach 1972–1973. Wnętrza zostały zaadoptowane na kotłownię miejską, która znajdowała się w tym miejscu do 2002 roku.

Budowla[edytuj | edytuj kod]

Jest to budowla gotycka, nieorientowana, murowana, wzniesiona z cegły. Wybudowano ją na planie prostokąta, jako trójnawowy kościół halowy bez wydzielonego prezbiterium. Od strony zachodniej jest umieszczona kruchta, od wschodniej – zakrystia na planie prostokąta, a nad nią empora otwierająca się do nawy bocznej ostrołukową arkadą. Ściany korpusu nawowego podparte zostały przyporami, podzielone są ostrołukowymi otworami okiennymi i ozdobione są smukłymi ostrołukowymi blendami. Taką samą formę mają portale o uskokowych, profilowanych ościeżach (na elewacji północnej i wewnętrzny, przez który wchodzi się do zakrystii). Trójkątne szczyty świątyni (północny i południowy) podzielone są pięcioma blendami ostrołukowymi. Nad zakrystią zostały zachowane półszczyty schodkowo-sterczynowe, ozdobione blendami o takiej samej formie. Korpus nawowy jest nakryty dachem dwuspadowym złożonym z dachówki (do 2002 roku był umieszczony w nim duży komin, wybudowany na miejscu barokowej sygnaturki z 1691 roku), zakrystia i kruchta – dachami pulpitowymi. Wnętrze świątyni jest podzielone ośmiokątnymi filarami (od strony wschodniej – pierwotne, od zachodniej – z początku XVI wieku). W zakrystii można zobaczyć ślady sklepienia krzyżowo-żebrowego z pierwszej połowy XIV wieku, w emporze stropu z 1691 roku, a w zachodniej kruchcie oryginalne sklepienie krzyżowe z 1691 roku[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo warmińsko-mazurskie. 31 grudnia 2017; 8 miesięcy temu. [dostęp 30.08.2015].
  2. Kościół pw. św. Mikołaja we Fromborku (pol.). Leksykon Kultury Warmii i Mazur. [dostęp 2015-08-30].