Kodeks Osuna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Strona z Kodeksu Osuna przedstawiająca rozmowę pomiędzy Estebanem de Guzman, miejscowym sędzią i wicekrólem Luis de Velasco.

Kodeks Osuna (hiszp. Códice Osuna, także Pintura del gobernador, alcaldes y regidores de México, dosł. Obraz gubernatora, burmistrzów i rządców Meksyku) – dokument zawierający informacje dotyczące społeczności azteckiej za czasów kolonialnych[1][2].

Kodeks Osuna został utworzony w pomiędzy styczniem a sierpniem 1565 roku. Pierwotnie był manuskryptem wyłącznie obrazkowym. W późniejszym czasie dodano do niego opisy w języku nahuatl i hiszpańskie tłumaczenie. Kodeks był krytyką na rządy wicekróla Luisa de Velasco urzędującego w latach 15631566 i jego administracji[1]. Sporządzono go na zamówienie Jeronimo de Valderrama[potrzebny przypis], autochtonicznego cabildo jednej z dzielnic miasta Tenochtitlán[1]. Na całość rękopisu składa się siedem dokumentów mówiących o niepłaceniu miejscowych zarządców za rozmaite dobra i usługi wykonywane przez miejscowa ludność, włącznie z budynkami i pomocą domową[1]. Opisany w nim spór był elementem szerszego konfliktu między lokalną administracją, a najwyższymi władzami kolonialnymi[3].

Kodeks Osuna opisuje również miejscową społeczność Huejytla, ich sytuację ekonomiczną pod zarządami administracji królewskiej oraz plan miasta. Można znaleźć w nim opis przędzenia i tkactwa azteckiego będącego pod hiszpańskimi nadzorem, a także opis wydarzeń, które miały miejsce w Tacuba, Meksyku i Tlatelolco. Znajduje się w nim wykaz nazw miast formalnie poddanych miastu – państwu Tacuba[4].

W warstwie piktograficznej kodeksu pojawiają się zarówno przedkolumbijskie tytuły szlacheckie, jak i nowe glify stworzone już po podboju Meksyku na oznaczenie władz kolonialnych: tytułów wicekróla i jego urzędników, a także ich imion zapisanych na sposób aztecki[1].

Faksymile kodeksu wraz z hiszpańskim tłumaczeniem opublikowano w 1878 roku, a reprodukcję tego wydania ponownie w 1947[5].

Publikacje[edytuj]

  • Cortés Alonso Vicenta, "Códice Osuna." Ministerstwo Edukacji, Madryt, 1993.
  • Robertson, Mexican Manuscript. Plate 33, pp. 115-122.

Przypisy

  1. a b c d e Perla Valle, Glifos de cargos, títulos y oficios en códices nahuas del siglo XVI, „Desacatos” (22), 2006, s. 109–118, ISSN 1405-9274 [dostęp 2017-06-13].
  2. Xavier Noguez, Códice Osuna, „Arqueología mexicana”, 15 (89), 2008, s. 84–85, ISSN 0188-8218 [dostęp 2017-06-13].
  3. Barbara E. Mundy, The Death of Aztec Tenochtitlan, the Life of Mexico City, University of Texas Press, 15 lipca 2015, s. 218, ISBN 9780292766587 [dostęp 2017-06-13] (ang.).
  4. Opis kodeksu
  5. Códice Osuna: reproduccion facsimilar de la obra del mismo título, editada en Madrid, 1878, Luis Chávez Orozco (tłum.), Mexico: Instituto Indigenista Interamericano, 1947.

Linki zewnętrzne[edytuj]