Koherencjonizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Koherencjonizm - stanowisko epistemologiczne dotyczące sposobów uzasadniania sądów, zdań czy przekonań składających się na wiedzę. Koherencjonizm, przyjmuje, że o dany pogląd jest uzasadniony, jeśli jest w zgodzie (koherencji) z ogółem poglądów. Żadne z poglądów nie są przy tym uprzywilejowane i uzasadniane w inny, bezpośredni sposób[1].

Koherencjonizm jest stanowiskiem przeciwstawnym do fundacjonalizmu, który przyjmuje, że istnieją pewne zdania czy poglądy bazowe, uzasadniane bezpośrednio, z których wynikają następnie inne zdania czy sądy. Według koherencjonistów, uzasadnianie dotyczy wiedzy w ogólności (holizm) lub zespołów zdań, sądów czy poglądów[2].

Koherencjonizm jest poglądem stosunkowo nowym, a na jego rozwój wpłynęła m.in koherencyjna teoria prawdy Afreda Tarskiego. Koherencjonizm w ostatnich dekadach zyskuje sobie rosnące grono zwolenników[3].

Jednym z zasadniczych problemów teorii koherencjonistycznych jest problem relacji danych empirycznych do zdań czy sądów. Kohererencja może dotyczyć jedynie obiektów tego samego typu (a więc zdań, sądów czy przekonań). Tymczasem, w procesie uzasadniania dużą rolę odgrywają również np. wrażenia zmysłowe[4].

Przypisy

  1. Woleński, s. 365
  2. Woleński, s. 366.
  3. Woleński, s. 366
  4. Moser, s. 5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paul K. Moser: Introduction. W: The Oxford Handbook of Epistemology. Paul K. Moser (red.). Oxford: Oxford University Press, 2002. ISBN 0-19-513005-7.
  • Jan Woleński: Epistemologia. Warszawa: PWN, 2005.