Kosmów (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kosmów
Widok ogólny (część północno-wschodnia miejscowości)
Widok ogólny (część północno-wschodnia miejscowości)
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat hrubieszowski
Gmina Hrubieszów
Liczba ludności (2011) 355[1]
Strefa numeracyjna (+48) 84
Kod pocztowy 22-500 Hrubieszów
Tablice rejestracyjne LHR
SIMC 0889255
Położenie na mapie gminy wiejskiej Hrubieszów
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Hrubieszów
Kosmów
Kosmów
Położenie na mapie powiatu hrubieszowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu hrubieszowskiego
Kosmów
Kosmów
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Kosmów
Kosmów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kosmów
Kosmów
Ziemia50°43′13″N 24°01′00″E/50,720278 24,016667

Kosmów (ukr. Космів) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Hrubieszów.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Wieś starostwa hrubieszowskiego położona była w XVIII wieku w województwie bełskim[2]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 355 mieszkańców[1] i była trzynastą co do wielkości miejscowością gminy Hrubieszów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś osadzona w wieku XIV. W roku 1388 wraz z całą ziemią bełską został przez Jagiełłę nadany książętom mazowieckim[3]. W latach 1392–1431 wraz z Szychowicami i Cichobórzem należał do królewskich dóbr hrubieszowskich. W 1431 Jagiełło zwrócił go księciu Ziemowitowi V w nagrodę za jego udział w walkach ze zbuntowanym Świdrygiełłą, natomiast w 31 lat później wieś została włączona bezpośrednio do Korony Polskiej, wchodząc odtąd do starostwa hrubieszowskiego (aż do 1799 roku), choć położona była w pow. horodelskim woj. bełskiego. W XV i XVI stuleciu chłopi tej wsi płacili dziesięcinę kościołowi parafialnemu w Czerniczynie. Rejestr 1578 roku wykazywał tu 3¾ łana (63 ha) gruntów uprawnych, a także istniejącą karczmę. Dochód roczny wynosił 21 zł. Lustracja królewszczyzn z 1661–1665 roku stwierdzała: „Młyn tam był, ten zgorzał zapalony od Moskwy” (tj. spalony przez wojska moskiewsko-kozackie w latach 1655–1656). Wedle spisu ludnościowego z 1827 roku wieś liczyła 16 domów i 120 mieszkańców. Natomiast spis z 1921 roku (wówczas w gm. Kryłów) mówił o 69 domach oraz 400 mieszkańcach, w tym 19 Żydach i 367 Ukraińcach.

We wsi znajdowała się drewniana cerkiew prawosławna św. Aleksandra Newskiego z lat 80. XIX w.[4], zniszczona w ramach akcji polonizacyjno-rewindykacyjnej (1938)[5]. W Kosmowie znajduje się również nieczynny cmentarz prawosławny[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Wiesław Bondyra, Własność ziemska w województwie bełskim w czasach saskich, Lublin 2015, s. 36.
  3. Słownik historyczny województwa Zamojskiego - Publikacja cyfrowa. [dostęp 2013-11-10].
  4. Kronika tygodnia – Święto cerkwi w Kosmowie [dostęp: 10.09.2015.]
  5. Oficjalna strona Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – Nabożeństwo na miejscu nieistniejącej cerkwi w Kosmowie [dostęp: 12.09.2015.]
  6. D. Kawałko, Cmentarze województwa zamojskiego, Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Zamość 1994, s. 74.