Powiat raciborski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Powiat raciborski
powiat
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

TERYT

2.24.45.11.00.0

Siedziba

Racibórz

Starosta

Grzegorz Swoboda

Powierzchnia

543,98 km²

Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności


108 211[1]

• gęstość

198,9 os./km²

Urbanizacja

59,81%

Tablice rejestracyjne

SRC

Adres urzędu:
Plac Stefana Okrzei 4
47-400 Racibórz
Szczegółowy podział administracyjny
Plan powiatu raciborskiego
Liczba gmin miejskich

1

Liczba gmin miejsko-wiejskich

2

Liczba gmin wiejskich

5

Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Powiat raciborski”
Ziemia50°05′N 18°16′E/50,087100 18,268900
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Polska

Powiat raciborskipowiat w południowej Polsce (województwo śląskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Racibórz.

Według danych z 31 grudnia 2019 roku[2] powiat zamieszkiwało 108 211 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 107 926 osób[3].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Powiat raciborski leży w Kotlinie Raciborskiej, częściowo na Płaskowyżu Głubczyckim i od strony wschodniej we fragmencie na Płaskowyżu Rybnickim. Powiat przecina rzeka Odra oraz jej dopływy: Psina i Ruda. Południowa część powiatu otwiera się na Bramę Morawską.

Pod względem administracyjnym powiat raciborski należy do województwa śląskiego, a graniczy z terenami, na których wydobywa się węgiel kamienny, obszar ten nosi nazwę Rybnickiego Okręgu Węglowego. Od południowo-zachodniej strony graniczy z Czechami, a mianowicie sąsiaduje z obszarami wydobycia węgla w Zagłębiu Ostrawsko-Karwińskim oraz dużą aglomeracją miejsko-przemysłową Ostrawy. Od pozostałych stron natomiast powiat graniczy z rolniczymi gminami powiatu głubczyckiego, kędzierzyńsko-kozielskiego (województwo opolskie), gliwickiego, rybnickiego, wodzisławskiego (województwo śląskie), a na północnym wschodzie z miastem Rybnik. Historycznie teren powiatu leży na Górnym Śląsku[4].

Gminy[edytuj | edytuj kod]

Herb Nazwa gminy Rodzaj gminy Liczba ludności Powierzchnia Gęstość zaludnienia
POL Racibórz COA.svg Racibórz miejska 56 397 74,96 777,9
POL Krzanowice COA.svg Krzanowice miejsko-wiejska 6086 47,06 129,3
POL Kuźnia Raciborska COA.svg Kuźnia Raciborska miejsko-wiejska 12 283 126,84 96,8
POL gmina Kornowac COA.svg Kornowac wiejska 4707 26,3 179
POL gmina Krzyżanowice COA.jpg Krzyżanowice wiejska 11 492 69,67 164,9
Nedza-herb.png Nędza wiejska 7156 57,14 127,4
POL gmina Pietrowice Wielkie COA.svg Pietrowice Wielkie wiejska 7203 68,07 105,8
POL Rudnik (powiat raciborski) COA.svg Rudnik wiejska 5207 73,94 70,4

Miasta[edytuj | edytuj kod]

 Osobne artykuły: Racibórz, KrzanowiceKuźnia Raciborska.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2006 Racibórz ma obszar 543,98 km², w tym

  • użytki rolne łącznie 61,7% powierzchni (50,7% grunty orne a 10,1% łąki i pastwiska)
  • lasy i tereny leśne 25,0% powierzchni.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców powiatu raciborskiego w 2014 roku[6].


Piramida wieku powiat raciborski.png

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób % osób % osób %
Ogółem 112 299 100 58 237 51,86 54 062 48,14
Miasto 65 865 58,65 34 356 30,59 31 509 28,06
Wieś 46 434 41,35 23 881 21,27 22 553 20,08

Ludność w latach[edytuj | edytuj kod]

Rok Liczba ludności Gęstość zaludnienia
1999 120 782 222,03
2000 119 951 220,51
2001 119 106 218,95
2002 113 866 209,32
2003 113 208 208,11
2004 112 570 206,94
2005 112 299 206,44
2006 115 125 211,64

Rada Powiatu[edytuj | edytuj kod]

Komitet wyborczy 2002-2006[7] 2006-2010[8] 2010-2014[9] 2014-2018[10] 2018-2023[11]
Sojusz Lewicy Demokratycznej 3 (SLD-UP)
Forum Samorządowe Regionu Raciborskiego 8
Razem dla Ziemi Raciborskiej 12 13 12 10 10
Prawo i Sprawiedliwość 5 1 9 9
Platforma Obywatelska 5 7 4 4 (KO)
Raciborskie Stowarzyszenie Samorządowe Nasze Miasto 3

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ziemia raciborska w ciągu tysiąclecia podlegała wpływom wielu kultur oraz zmienności państwowej i politycznej. Zmienne uwarunkowania historyczne kształtowały wielokulturowość i wielonarodowość tego terenu, na którym od wieków współżyją mieszkańcy pochodzenia polskiego, śląskiego, niemieckiego oraz morawskiego (czeskiego)

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

  • 1 maja 1816 – formalnie powstał powiat raciborski, w ramach reorganizacji Państwa Pruskiego,
  • 4 lutego 1920 – część powiatu raciborskiego, Kraik hulczyński (cz. Hlučínsko, niem. Hultschiner Ländchen), została przekazana Czechosłowacji,
  • 1921 – po zakończeniu I wojny światowej na Górnym Śląsku przeprowadzony został plebiscyt, w wyniku którego powiat raciborski został podzielony. Jego wschodnia część znalazła się w granicach II Rzeczypospolitej, zachodnia w granicach Niemiec. 30 maja 1921 polska część powiatu raciborskiego została przyłączona do powiatu rybnickiego[12],
  • 2 października 1938 – wkroczenie wojsk niemieckich na Kraik hulczyński,
  • 30 października 1938 – Kraik hulczyński został przyłączany do powiatu raciborskiego w rejencji opolskiej w ramach Okręgu Rzeszy Śląsk,
  • czerwiec 1942 do 1945 – istniało 5 obozów dla Polaków (Polenlager) w powiecie raciborskim,
  • 31 marca 1945 – Armia Czerwona zajęła Racibórz, paląc go w czasie walk. Żołnierze radzieccy, w ramach rewanżu, celowo zniszczyli 85% całej zabudowy. Pozostała część powiatu została zajęta przez wojska radzieckie w drugiej połowie kwietnia 1945 roku,
  • 9 maja 1945 – polska administracja objęła władzę na ziemi raciborskiej i czechosłowacka administracja objęła władzę na ziemi hluczyńskiej,
  • 1967 – utworzono miasta Kuźnia Raciborska,
  • 1975 – powiat raciborski został przeniesiony z województwa opolskiego do województwa katowickiego, a powiaty, jako jednostki administracyjne zostały zlikwidowane,
  • lipiec 1997 – tereny powiatu raciborskiego nawiedziła powódź tysiąclecia,
  • 2001 – przywrócono prawa miejskie Krzanowicom,
  • 1 stycznia 1999 – powiat raciborski został reaktywowany.

Zabytki i atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Krzyżanowice[edytuj | edytuj kod]

Kuźnia Raciborska[edytuj | edytuj kod]

  • kościół parafialny pw. św. Marii Magdaleny
  • cmentarz z końca XIX w.

Racibórz[edytuj | edytuj kod]

Rudy[edytuj | edytuj kod]

  • dawne Opactwo Cysterskie
  • Kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Rudach
  • Zabytkowa Stacja Kolei Wąskotorowej w Rudach

Tworków[edytuj | edytuj kod]

  • kościół parafialny pw. św. Piotra i Pawła, perła śląskiego baroku, zachowane i wyeksponowane sarkofagi z XVII wieku.

Wojnowice (gmina Krzanowice)[edytuj | edytuj kod]

  • pałac w Wojnowicach w stylu neobarokowo-klasycystycznym z 1828 roku, położony w 4,5-hektarowym parku, wybudowany przez Carla Johanna Kuh’a. W 1872 r., zakupiony i rozbudowany przez rodzinę von Banck. Obecnie mieszczą się w nim: Dom Przyjęć okolicznościowych, Muzeum Dawnej Wsi, oraz pierwsze w Polsce Muzeum Horroru. Działa w nim również Stowarzyszenie Pałac w Wojnowicach – wczoraj, dziś, jutro.

Wybrane imprezy kulturalne[edytuj | edytuj kod]

  • styczeń:
    • Regionalne Kolędowe Spotkania Wspólnot Śpiewaczych (Racibórz)
    • Powiatowy Przegląd Inscenizacji Bożonarodzeniowych „Pójdźmy do Betlejem”
  • luty:
    • Biesiada Śląska Szkół Specjalnych „Bajtel Gala” (Racibórz)
    • Biesiada Śląska (Krzyżanowice)
  • marzec:
    • Międzynarodowy Przegląd Teatrzyków Przedszkolnych (Tworków, gm. Krzyżanowice)
    • Procesje konne w Poniedziałek Wielkanocny (Racibórz-Sudół, Pietrowice Wielkie, Bieńkowice gm. Krzyżanowice)
  • kwiecień:
    • Targi ekologicznego ogrzewania (Pietrowice Wielkie)
    • Ogólnopolski Festiwal Ekologicznej Piosenki i Wiersza dla Dzieci i Młodzieży Szkolnej w Raciborzu
  • maj
    • Festyn majowy (Nędza)
    • Festiwal Państwowych Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych KOWADŁO (Kuźnia Raciborska)
    • Międzynarodowy Koncert poświęcony pamięci Beethovena i Liszta (Krzyżanowice)
  • czerwiec
    • Święto Pieśni Chóralnej „Trojok Śląski” w Rudach
    • Dzień Opavy w Raciborzu
  • sierpień
    • Międzynarodowa impreza kolarska (Racibórz)
  • wrzesień
    • Dni Raciborza
  • październik
    • Ogólnopolski Konkurs Plastyczny „Barwy Jesieni” (Racibórz)
    • Raciborski Przegląd Pieśni Religijnej „Spotkałem Pana”
  • listopad
  • grudzień
    • Gwiazdka Serc (Racibórz)

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Miasto jest członkiem Związku Subregionu Zachodniego i należy do Euroregionu Silesia. Racibórz jest stolicą Euroregionu.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Drogowy[edytuj | edytuj kod]

Powiat raciborski leży w pobliżu autostrady A1 (północ-południe) i autostrady A4 (wschód-zachód).

Lotniczy[edytuj | edytuj kod]

Powiaty partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wyniki badań bieżących – Baza Demografia – Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20].
  2. l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019.
  3. GUS, TABL. II. LUDNOŚĆ, RUCH NATURALNY ORAZ MIGRACJE LUDNOŚCI WEDŁUG POWIATÓW W PIERWSZYM PÓŁROCZU 2020 R., 30 czerwca 2020.
  4. https://web.archive.org/web/20171201033607/http://www.haus.pl/images/mapa.jpg.
  5. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast. GUS. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
  6. Powiat raciborski w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2016-01-21] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  7. Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe, wybory2002.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-12].
  8. Geografia wyborcza – Wybory samorządowe – Państwowa Komisja Wyborcza, wybory2006.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-12].
  9. Dituel Sp., Wybory Samorządowe 2010 – Geografia wyborcza – Województwo śląskie – Powiat raciborski, wybory2010.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-12].
  10. PKW | Samorząd 2014, samorzad2014.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-12].
  11. Wybory samorządowe 2018, wybory2018.pkw.gov.pl [dostęp 2018-10-28].
  12. Dziennik Rozporządzeń Naczelnej Władzy na Górnym Śląsku z 1921 r. Nr 8, poz. 33.
  13. Powiat Raciborski: Współpraca Powiatu Raciborskiego z Wrexham County Borough. [dostęp 2009-02-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (25 września 2009)]. (pol.).