Krzyż pokutny w Stargardzie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Krzyż pokutny w Stargardzie
Obiekt zabytkowy nr rej. 1225
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Miejscowość Stargard
Typ pomnika Krzyż pokutny
Całkowita wysokość 3,77 m
Ważniejsze przebudowy 2004/2005
Położenie na mapie powiatu stargardzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu stargardzkiego
Krzyż pokutny w Stargardzie
Krzyż pokutny w Stargardzie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Krzyż pokutny w Stargardzie
Krzyż pokutny w Stargardzie
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Krzyż pokutny w Stargardzie
Krzyż pokutny w Stargardzie
Ziemia53°20′47,16″N 15°03′29,72″E/53,346433 15,058256

Krzyż pokutny w Stargardzie znajduje się przy rozgałęzieniu dróg prowadzących do Chociwla i Maszewa, po lewej stronie szosy, około 1 kilometra na wschód od Bramy Wałowej. Jest największym krzyżem pokutnym w Europie[1] i drugim co do wielkości na świecie[1].

Wykonany został w miejscowym warsztacie z jednego bloku[2] wapienia gotlandzkiego[1] lub olandzkiego[2]. Jego całkowita wysokość wynosi 3,77 metra[1] (nad powierzchnię ziemi wystaje około 2,77 m[1]), a grubość 15 cm[2]. Krzyż waży około 2 ton[1]. Wapień składa się głównie z kalcytu, akcesorycznie z substancji ilastej oraz bezpostaciowej wolnej krzemionki. W strukturze wapienia widoczna jest w miejscu z inskrypcją skamielina łodzika[2].

Na awersie krzyża umieszczony został wysokiej klasy wizerunek ukrzyżowanego Chrystusa oraz napis w języku dolnoniemieckim[1]: Boże bądź łaskaw dla Hansa Billeke, roku 1542[1].

Na rewersie krzyża znajduje się napis, który jest różnie (niekiedy sprzecznie) tłumaczony w polskiej literaturze np: Roku 1542 Hans Billeke został zabity żelaznym prętem przez Lorentza Madera - jego matki siostry syna[1] lub: W 1542 roku Hans Billeke zamordował w końcu żelazną siekierą mordercę swojego siostrzeńca[3].

Na przełomie 2004/2005 krzyż przeszedł gruntowną konserwację[1], która miała na celu wstrzymanie procesów niszczenia wapienia, przywrócenie czytelności inskrypcji i reliefu oraz zabezpieczenie obiektu na przyszłość[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j Michał Rembas: Zachodniopomorskie tajemnice, Walkowska Wydawnictwo/Jeż, Szczecin 2011. ​ISBN 978-83-61805-30-4​.
  2. a b c d e Lidia Piotrowska-Cześnik, Kamienny krzyż pokutny z 1542 roku. Historia, badania i przebieg konserwacji, w: Renowacje i Zabytki, nr 2(54)/2015, s.115-116, ISSN 1643-2029
  3. Kazimiera Kalita-Skwirzyńska, Stargard Szczeciński, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1983, ISBN 83-04-01559-5, OCLC 830246082.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • A. Majewska: Krzyż pokutny w Stargardzie, Stargard 2005.
  • M. Ober: Stargard Szczeciński, Warszawa 1988, s. 48.
  • E. Olszewski: Stargardzkie abc, Stargard 2001, s. 84-86.
  • J Zenkner: Stargard. Klejnot na Pomorskim Szlaku, Stargard 2006, s. 69, 80.