Gotlandia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wyspy. Zobacz też: Gotlandia (kraina historyczna), Gotland (region administracyjny) oraz Gotland (gmina).
Gotlandia
Zdjęcie satelitarne
Zdjęcie satelitarne
Kontynent Europa
Państwo  Szwecja
Akwen Morze Bałtyckie
Powierzchnia 3143,84 km²
Populacja (2009)
 • liczba ludności
 • gęstość

57 221
18,2 os./km²
Położenie na mapie Szwecji
Mapa lokalizacyjna Szwecji
Gotlandia
Gotlandia
Ziemia 57°30′00,00″N 18°33′00,00″E/57,500000 18,550000Na mapach: 57°30′00,00″N 18°33′00,00″E/57,500000 18,550000
Mapa wyspy
Mapa wyspy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Gotlandia (szw. Gotland) – wyspa na Bałtyku należąca do Szwecji.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W średniowieczu stanowiła centrum handlowe regionu. Jej największe miasto, Visby, od XI do XIV wieku wchodziło w skład północnoniemieckiej Hanzy. Gotlandia, w 1361 została zajęta przez Duńczyków. W XIV i XV wieku była ważnym ośrodkiem bałtyckiego piractwa, na wyspie mieli swą siedzibę Bracia Witalijscy, którzy zajęli całą wyspę w roku 1394. W roku 1398 piratów przepędził Zakon krzyżacki. Zakon odsprzedał wyspę Szwecji w roku 1409[1] Formalnie została przyłączona do Danii dopiero na mocy traktatu podpisanego w Szczecinie (1570). W wyniku szwedzko-duńskiego pokoju w Brömsebro z 1645, znalazła się pod władaniem Szwecji.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Wyspa główna (pow. 2994 km², linia brzegowa 686 km) jest nizinna, z największym wzniesieniem jest Lojsta hed - 83 m n.p.m. Ludność zajmuje się głównie rybołówstwem i rolnictwem. Największym miastem i stolicą wyspy jest Visby. Na północ od wyspy leży niewielka wysepka Fårö (113,3 km²; linia brzegowa 97 km). Jeszcze dalej na północ znajduje się kolejna wysepka - Gotska Sandön (36,54 km²; linia brzegowa 25 km). Na wapiennym podłożu wyspy silnie rozwinęły się zjawiska krasowe. Szatę roślinną Gotlandii tworzą lasy iglaste i łąki, na których prowadzi się wypas bydła. Miejscami, na wapieniach marglistych, wytworzyły się gleby lepsze jakościowo, które wykorzystuje się rolniczo. Geologicznie obszar wyspy jest fragmentem progu denudacyjnego, zbudowanego z wapieni koralowych i marglistych. Do najważniejszych roślin uprawianych na wyspie należą: owies, żyto, jęczmień, ziemniaki. Ważną gałęzią gospodarki jest tradycyjnie rybołówstwo. Rozwinął się przemysł cementowy, bazujący na miejscowych zasobach mineralnych i przetwórstwa spożywczego, wykorzystujący produkty gotlandzkiego rolnictwa.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Stefan Kuczyński: Wielka wojna z Zakonem Krzyżackim w latach 1409-1411. Warszawa: MON, 1955, s. 69.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Szwedzki Urząd Statystyczny

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Gotlandia w Wikisłowniku