Lars Vilks

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lars Vilks
Lars Endel Roger Vilks Lanat
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 20 czerwca 1946
Helsingborg
Zawód rysownik
Narodowość Łotwa Łotewsko-Szwecja szwedzka

Lars Vilks, a właściwie Lars Endel Roger Vilks Lanat (ur. 20 czerwca 1946 w Helsingborgu) – szwedzki artysta malarz, rzeźbiarz, rysownik, wykładowca akademicki, teoretyk sztuki. Znany z powodu swoich karykatur Mahometa, które spowodowały liczne protesty muzułmanów i przynajmniej jedną próbę jego zabójstwa.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Lars Vilks urodził się w Helsingborgu jako syn Szwedki i Łotysza[1][2]. W 1987 roku zdobył stopień doktora historii sztuki na Uniwersytecie w Lund. W latach 1988-1997 pracował w norweskiej Narodowej Akademii Sztuki w Oslo. Od 1997 do 2003 roku wykładał teorię sztuki w Narodowej Akademii Sztuki w Bergen.

Kariera artystyczna[edytuj | edytuj kod]

Pomimo aktualnego wykształcenia wyższego Lars Vilks jest artystą-samoukiem. W latach 70-tych XX wieku zajął się malarstwem zaś od 1984 roku skupił się na tworzeniu niepowtarzalnych rzeźb, które są jego znakiem rozpoznawczym. Pierwszą z rzeźb jest Nimis. Należy on do nurtu artystów konceptualnych, którzy bardziej niż na formie i treści swoich dzieł skupiają się na osobie samego artysty. Na wiosennej wystawie w Vikingsbergu zaprezentował jako dzieło sztuki samego siebie, zaś na jesiennej wystawie Stowarzyszenia Sztuki Skanii jako rzeźbę przedstawił swój samochód[3].

Nimis i Arx[edytuj | edytuj kod]

W 1980 roku Lars Vilks stworzył na terenie rezerwatu przyrody Kullaberg, położonego w Skanii, dwie gargantuiczne rzeźby, Nimis i Arx, zbudowane w całości z drewna wyrzuconego na brzeg przez morze. Obszar, na którym stoją rzeźby, został przez Vilksa w 1996 roku ogłoszony niepodległym państwem o nazwie Ladonia. Rzeźba Nimis została sprzedana Josephowi Beuysowi w celu obejścia szwedzkiego prawa budowlanego i uniknięcia procesu o budowę bez zezwolenia. Obecnie Nimis należy do innego artysty konceptualnego, Christo. Umowa kupna-sprzedaży dzieła jest obecnie eksponatem w Szwedzkim Muzeum Szkiców.

Krytyczny odbiór i zainteresowanie mediów[edytuj | edytuj kod]

Vilks scharakteryzował swoje umiejętności w zakresie rzeźbiarstwa jako ograniczone, i choć jego artystyczne pomysły mogą być postrzegane jako charakterystyczne dla szwedzkich artystów konceptualnych jego pokolenia, pozostaje on niejako outsiderem szwedzkiej sztuki przez większość swojej kariery. Zarówno Vilks jako artysta, jak i jego dzieła są pomijane przez szwedzki establishment artystyczny, który twierdzi, że sztuka Vilksa nie jest interesująca i postrzega ją jedynie jako prowokację. Jedną z niewielu jego prac, które zostały włączone do zbiorów, jest mierząca 160 cm wysokości i ważąca tonę betonowa rzeźba Omphalos, która należy do Moderna Museet[3].

Długotrwały konflikt Larsa Vilksa z różnymi władzami, spowodowany jego działalnością artystyczną na terenie rezerwatu przyrody Kullaberg, gdzie znajdują się Nimis, Arx i Ladonia spowodowały zainteresowanie mediów, które opisały jego prace jako „zaprojektowane by prowokować”. Sam Vilks, jako teoretyk sztuki, opisuje swoje prace w drugiej i trzeciej osobie. Różne prace Vilksa, jego działania, działania władz, z którymi artysta znajduje się w konflikcie, uwaga mediów wokół niego zostały w całości zebrane w Gesamtkunstwerk. Lars Vilks opisuje siebie w swoim krytycznym wyobrażeniu religii jako „grzesznika równych możliwości”. Poza swoimi wyobrażeniami Mahometa, często rysuje Jezusa jako pedofila[4].

Przypisy

  1. Birgitta Rubin: Lars Vilks: Jag siktar på hela religionsfältet (suahili). Dagens Nyheter, 2010-03-21. [dostęp 2010-03-22].[martwy link]
  2. Profil Larsa Vilksa na State of NovelArt.org.
  3. a b Vikten av att vara Vilks „The importance of being Vilks”, Svenska Dagbladet, 27 June 2010 (szw.)
  4. Police: Swedish cartoonist object of attempted attack. 2010-05-11. [dostęp 2014-01-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • (1987) Konst och konster (in Swedish; dissertation), Malmö: Wedgepress & Cheese, ​ISBN 91-85752-57-6​.
  • (1993) Att läsa Arx (in Swedish), Nora: Nya Doxa, ​ISBN 91-88248-43-7​.
  • (1993) Arx: en bok om det outsägliga (in Swedish), Nora: Nya Doxa, ​ISBN 91-88248-47-X​.
  • (1994) Nimis och Arx (in Swedish), Nora: Nya Doxa, ​ISBN 91-88248-50-X​.
  • (1995) Konstteori: kameler går på vatten (in Swedish), Nora: Nya Doxa, ​ISBN 91-88248-94-1​.
  • (1999) Det konstnärliga uppdraget?: en historia om konsthistoria, kontextkonst och det metafysiska överskottet (in Swedish), Nora: Nya Doxa, ​ISBN 91-578-0331-5​.
  • (2002) T.O.A.: [teori om allting] (in Swedish), Malmö: Galleri 21, ​ISBN 91-631-2330-4​.
  • (2003) Myndigheterna som konstnärligt material: den långa historien om Nimis, Arx, Omfalos och Ladonien (in Swedish), Nora: Nya Doxa, ​ISBN 91-578-0429-X​ (hardback).
  • (2004) Spartips: 34 tips för konstnärer, kommuner, vissa obemedlade samt underbetalda (in Swedish), Nora: Nya Doxa, ​ISBN 91-578-0451-6​.
  • (2005) Hur man blir samtidskonstnär på tre dagar: handbok med teori (in Swedish; co-author: Martin Schibli), Nora: Nya Doxa, ​ISBN 91-578-0459-1​.
  • (2011) ART: den institutionella konstteorin, konstnärlig kvalitet, den internationella samtidskonsten. Nora: Nya Doxa, ​ISBN 978-91-578-0590-4​.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]