Lidia (kraina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lidia
Lidia u szczytu swej potęgi

Lidia (gr. Λυδία Lydia) – historyczna kraina w zachodniej Azji Mniejszej leżąca w dorzeczu rzek Kaystros i Hermos[1], oraz nazwa starożytnego państwa, ze stolicą w Sardes, istniejącego do 546 r. p.n.e.[2]

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Lidia była krainą żyzną i bogatą. Równiny przecinane rzekami zapewniały doskonałe tereny rolnicze, a także były wykorzystywane jako naturalne szlaki komunikacyjne między Morzem Egejskim a Wyżyną Anatolijską. W pasmach gór oddzielających równiny wydobywano metale, rzeka Paktolos płynąca przez stolicę krainy, Sardes, była źródłem złota. Wyżynne tereny w górnych biegach rzek doskonale nadawały się na pastwiska.[3]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Lidyjczycy należeli do ludów anatolijskich, grupy Indoeuropejczyków zamieszkujacej w II i I tys. p.n.e. dzisiejsze tereny Azji Mniejszej i Syrii. Pierwszym znanym władcą lidyjskim był Gyges, który podporządkował kraj Aszurbanipalowi, władcy Asyrii, potem jednak zmienił sojusze i wspierał Egipt. Jego dzieło kontynuowali Ardys, Sadyattes, Alyattes i Krezus. Upadek Asyrii pozwolił Lidyjczykom na skonsolidowanie państwa i rozszerzenie granic po rzekę Halys. Dzięki stopniowemu podbojowi kolonii greckich Lidia zapewniła sobie dostęp do morza.

Upadek państwa lidyjskiego[edytuj | edytuj kod]

Medowie po podboju Asyrii zaatakowali Lidię, prawdopodobnie aby uzyskać dostęp do Morza Egejskiego. W chwili decydującej bitwy nastąpiło zaćmienie słońca, które przepowiedział Tales z Miletu. Po tej bitwie, która miała się odbyć 28 czerwca 585 p.n.e., walczące strony zawarły pokój. W 547 p.n.e. Lidia została zaatakowana przez perskiego władcę Cyrusa. Państwo lidyjskie, którego władcą był Krezus, zawarło sojusz z Egiptem, Babilonią i Spartą. Początkowo w wojnie z Cyrusem wojska Krezusa odnosiły sukcesy, lecz gdy zostały one wysłane na leże zimowe Cyrus zaatakował i zmusił Krezusa opuszczonego przez sojuszników do kapitulacji w 546 p.n.e.. Sam władca Lidii wbrew greckiej tradycji nie został stracony, lecz został perskim namiestnikiem Lidii[potrzebne źródło]. W 334 p.n.e. Lidia została zdobyta przez Aleksandra Macedońskiego, a w 133 p.n.e. przez imperium rzymskie.

Wybrani władcy Lidii[edytuj | edytuj kod]

Daty panowania lidyjskich władców są niepewne. Wyjątkiem jest koniec panowania Krezusa.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Lidyjczyczy zajmowali się hodowlą koni, owiec, których wełnę przerabiano w warsztatach miast greckich. Lidia miała duże zasoby surowców, przede wszystkim złota, dzięki któremu władcy lidyjscy słynęli z zamożności. Ziemie lidyjskie nadawały się do uprawy dzięki dogodnemu położeniu wśród rzek.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Nazwa Lidia pochodzi od imienia króla Lidusa
  • Lidia jako pierwsza na świecie wprowadziła monety (w VII w. p.n.e.).
  • Terytorium dawnej Lidii zajmuje obecnie Turcja.
  • W stolicy państwa lidyjskiego znajdowała się świątynia bogini płodności Ma.
  • Według mitologii królową Lidii była Omfale.
  • Stolica Lidii Sardes leżała nad rzeką Paktol.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons