Limfocyty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Limfocyt)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Limfocyt – zdjecie wykonane elektronowym mikroskopem skaningowym

Limfocyty – komórki układu odpornościowego należące do agranulocytów z grupy leukocytów, uczestniczące i będące podstawą odpowiedzi odpornościowej swoistej. Są to komórki o średnicy 6-15 μm, posiadające duże jądro i skąpą cytoplazmę. Stężenie limfocytów we krwi obwodowej człowieka wynosi 1,1–3,5 × 109/l, co stanowi 25-35% populacji leukocytów.

Wszystkie limfocyty oraz komórki NK rozwijają się ze wspólnej progenitorowej komórki limfopoezy, pochodzącej z komórki macierzystej hemopoezy. Większość limfocytów T dojrzewa w grasicy, natomiast limfocyty B powstają w czerwonym szpiku kostnym i nigdy nie przechodzą przez grasicę.

Podział i podstawowe funkcje[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na funkcję limfocyty dzieli się na:

Dawniej do populacji limfocytów zaliczano również komórki NK. Komórki te mimo tego, że posiadają morfologię i sposób uśmiercania komórek podobny do limfocytów T, nie potrafią swoiście rozpoznawać antygenów.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Limfocyt wśród erytrocytów – zdjęcie mikroskopowe.

Limfocyt jest okrągłą komórką o średnicy 6-15 μm posiadającą jedno okrągłe lub owalne jądro wypełniające większość komórki oraz małą ilość cytoplazmy, w której znajdują się: mitochondria, lizosomy, siateczka śródplazmatyczna szorstka oraz aparat Golgiego. Na typowym rozmazie krwi barwionym barwnikiem Wrighta limfocyty mają ciemnoniebieskie jądro i janoniebieską cytoplazmę[1].

Ogólna liczba limfocytów w organizmie człowieka wynosi 1 × 1012, z czego 50% znajduje się w narządach limfoidalnych. Pozostałe limfocyty to limfocyty krążące, które występują we krwi, nabłonkach i tkance łącznej narządów w pobliżu miejsc występowania antygenów (np. w okolicy światła jelita)[2].

Mimo tego, iż cechy morfologiczne komórek nie pokrywają się z ich właściwościami funkcjonalnymi, stosując kryterium wielkości wyróżnia się[3]:

  • limfocyty małe, o średnicy 6-8 μm, zawierające duże jądro i mało cytoplazmy i występujące przede wszystkim we krwi i węzłach chłonnych,
  • limfocyty średnie, o średnicy 10-11 μm, stadium pośrednie między limfocytami małymi i dużymi,
  • duże ziarniste limfocyty (LGL ang. Large Granular Lymphocyte), o średnicy 12-15 μm, posiadające niski stosunek objętości jądra do objętości cytoplazmy. Komórki te zawierają ziarna azurofilne. Z punktu widzenia morfologi do grupy tej zaliczamy również komórki NK, ale funkcjonalnie nie są one limfocytami, gdyż nie mają zdolności swoistego rozpoznawania antygenów.

Identyfikacja[edytuj | edytuj kod]

Limfocyty można identyfikować na podstawie ekspresji cząsteczek różnicujących (CD, ang. cluster of differentiation) wykorzystując do tego celu przeciwciała monoklonalne. Należy jednak pamiętać, że subpopulacje limfocytów należy różnicować i klasyfikować ze względu na ich funkcję, a nie na podstawie cząsteczek różnicujących, ponieważ występują odstępstwa od reguły. Istnieją np. limfocyty Tc CD4+ i limfocyty Th CD8+. Jednak dla podstawowej identyfikacji oznaczenie ekspresji cząsteczek różnicujących jest w zupełności wystarczające. Ponadto do różnicowania limfocytów T i limfocytów B metodą klasyczną wykorzystuje się test rozetkowy (CD2)[4].

Do podstawowej identyfikacji limfocytów wykorzystywane są następujące cząsteczki:

Zaburzenia liczby limfocytów[edytuj | edytuj kod]

Do podstawowych zaburzeń liczby limfocytów we krwi obwodowej człowieka zaliczamy limfocytozę przebiegającą ze zwiększeniem liczby limfocytów, która jest objawem trwających w organizmie procesów zapalnych oraz limfopenię przebiegającą ze zmniejszeniem liczby limfocytów.

Przypisy

  1. Victor P. Eroschenko: diFiore's Atlas of Histology: with Functional Correlations (Atlas of Histology (Di Fiore's)). Lippincott Williams Wilkins, s. 88-89. ISBN 1-4511-1341-2.
  2. Wojciech. Sawicki: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2005, s. 174. ISBN 83-200-3127-3.
  3. Ray C., PhD. Henrikson, Gordon I., PhD. Kaye, Joseph E., PhD. Mazurkiewicz, Ray C. Henrikson, Gordon I. Kaye, Joseph E. Mazurkiewicz: Histology. Baltimore: Williams Wilkins, 1997, s. 185. ISBN 0-683-06225-5.
  4. Jakub Gołąb, Marek Jakóbisiak, Witold Lasek, Tomasz Stokłosa: Immunologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 2. ISBN 978-83-01-15154-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jakub Gołąb, Marek Jakóbisiak, Witold Lasek, Tomasz Stokłosa: Immunologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 2, 173-180. ISBN 978-83-01-15154-6.
  • Wojciech. Sawicki: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2005, s. 174. ISBN 83-200-3127-3.
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło limfocyt w Wikisłowniku
Wikimedia Commons

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.