Lubiatowo (województwo zachodniopomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lubiatowo
Pałac w Lubiatowie
Pałac w Lubiatowie
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat pyrzycki
Gmina Przelewice
Strefa numeracyjna (+48) 91
Kod pocztowy 74-211
Tablice rejestracyjne ZPY
SIMC 0781405
Położenie na mapie gminy Przelewice
Mapa lokalizacyjna gminy Przelewice
Lubiatowo
Lubiatowo
Położenie na mapie powiatu pyrzyckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu pyrzyckiego
Lubiatowo
Lubiatowo
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Lubiatowo
Lubiatowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lubiatowo
Lubiatowo
Ziemia53°10′13,28″N 15°02′44,24″E/53,170356 15,045622

Lubiatowo (niem. Lübtow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Przelewice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Kościół pierwotny w Lubiatowie zbudowano w XIII wieku lub w XII wieku. Pierwszy znany nam proboszcz, Wilhelm wystąpił w 1311 r. przy pewnej czynności prawnej w Pyrzycach jako świadek. W 1372 roku cystersi kołbaccy wraz z nabyciem Lubiatowa obejmują patronat nad kościołem parafialnym. Nie wiadomo, czy po ponownym nabyciu połowy wsi w 1392 roku przez Schöningów cystersi nadal sprawowali patronat nad lubiatowskim kościołem.

Obecne mury kościoła wzniesiono w bliżej nieznanym czasie, z kamienia polnego w stylu późnogotyckim. Drewniana wieżę, dołem poszerzona, z ośmiobocznym dachem, dobudowano później, w XVII wieku, Najprawdopodobniej w 1683 r. podczas wielkiej wichury w 1776 r. wierzchołek wieży został zerwany. Wschodni fronton kościoła posiada blendy zwieńczone wieżyczkami. Stare formy gotyckie zachowały okna i portale wejściowe. Kościół odnowiono w 1854 roku. W kościele było wiele pamiątek po Schöningach, fundatorach i kolatorach świątyni. Ozdobę kościoła stanowiło epitafium o wysokości 225 cm i szerokości 165 cm; Przedstawia postać Ludeke III i jego syna Kurda Ludwika. Ludeke III, urodzony w 1554 r., wiele lat spędził w służbie wojennej w Polsce i we Francji. Po śmierci ojca (ok. 1593 r.) osiadł w Lubiatowie. Cieszył się wielkim uznaniem książąt pomorskich. Zmarł 17 XI 1613 r. i uroczyście pochowany został w kościele lubiatowskim w styczniu 1614 r. Jego i Anny von Marwitz syn, Kurd Ludwik, został zamordowany w 1615 r. w wieku 91 lat. Epitafium wykonano w 1615 r. na zlecenie wdowy. Ludeke stoi opancerzony w prawej ręce trzyma hetmańską buławę, w lewej miecz, u jego stóp leży hełm. Nosił się z hiszpańska, o czym świadczy wąsy i kołnierz. Syn też w stroju hiszpańskim, w lewej ręce trzyma rękawiczkę, w prawej różę. Nad postaciami - kartusze z herbami Schöningów, pod nimi herby Kussowów, Marwitzów. Inskrypcja informuje o postaciach i fundatorce.

Na północnej ścianie kościoła było też owalne epitafium drewniane zmarłego w 1734 r. kapitana Zygmunta Wilhelma, z herbami, już przed 1908 r. znacznie uszkodzonymi. Galeryjka z ośmioma herbami to kolejne epitafium renesansowe Reinera, syna Markusa, zmarłego w Niderlandach w 1578 r. Herby Schöningów, Hagenów, Sacków z Przelewic, Borków zdobiły barokowy ołtarz, ambonę, ławę kolatorską. Na drzwiach wejściowych kazalnicy widnieje data budowy: 1730 r. i podpisy wykonawców ze Stargardu (1731 r.).

Kościół szczycił się kielichem o wysokości 23 cm z 1696 r., ufundowanym przez Adelajdę Schöning. Patenę ufundował Krzysztof Schöningz zoną Sabiną z przelewickich Sacków. Dzwon 1653 r. wykonał Bartłomiej Köckeritz, mistrz ze Stargardu. W 1945 roku, w czasie walk, kościół został nieznacznie uszkodzony. Od pocisku czołgowego powstała niewielka wyrwa w dachu, uszkodzono też wieże. Po przybyciu do wsi większej liczby osadników z kieleckiego pod koniec 1948 r. mieszkańcy Lubiatowa zwrócili się z prośbą o poświecenie kościoła do pierwszego dolickiego proboszcza ks. Wacława Perza TChr.(tak jesienią 1984 r. powiedział sam ks. Perz, który nie zdołał wówczas się tym zająć, gdyż w styczniu 1949 r. opuścił parafię, a potem długo nie było sprzyjających warunków politycznych do odbudowy kościołów). Kościół popadł w ruinę. Służba konserwatorska zdołała zaledwie wpisać go w 1964 r. do rejestru zabytków. W ogołoconym z wyposażenia kościele o dawnej świetności przypominał klejnot z 1615 r. Piękne epitafium było w złym stanie, część inskrypcji skuto. Potem zawalił się dach.

Do odbudowy przystąpiono w 1976 r., a już 30 sierpnia 1977 r. nastąpiło poświęcenie kościoła pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy. W trakcie odbudowy epitafium zaginęło. Jesienią 1993 r. „mały Schönmg” powrócił do kościoła w sensacyjnych zgoła okolicznościach. Dzięki państwowej służbie ochrony zabytków zdołano go rewindykować w warszawskim salonie aukcyjnym. W dlaszym ciągu brakuje „dużego Schöninga". Z dawnych pamiątek historycznych zachowała się tablica z dwiema tarczami herbowymi Schöningów, o wymiarach 180x120 cm, wykonana w 1855 r. Obecny dzwon kościelny wykonano w 1928 r.

Pałac[edytuj | edytuj kod]

Gołębnik w Lubiatowie

Pałac zbudowany został w 1890 w stylu eklektycznym. Jest to budowla dwukondygnacyjna, podpiwniczona. Od strony frontowej ozdobiona narożną, ośmioboczną wieżą oraz centralnie usytuowanym ryzalitem. Do 2000 r. w pałacu mieściła się szkoła. Obecnie znajdują się tu mieszkania.

W pobliżu pałacu zachował się, jeden z nielicznych na Pomorzu Zachodnim, murowany gołębnik.

W miejscowości znajduje się hodowla danieli.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]