Luciąża (rzeka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Luciąża
Przygłów, rozlewisko rzeki Luciąży
Przygłów, rozlewisko rzeki Luciąży
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość 48,7 km
Powierzchnia zlewni 766 km²
Źródło
Miejsce Rzejowice
Wysokość 244 m n.p.m.[1]
Współrzędne 51°05′26,9″N 19°41′31,3″E/51,090806 19,692028
Ujście
Recypient Pilica
Miejsce Sulejów
Współrzędne 51°22′39″N 19°51′18″E/51,377500 19,855000
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
źródło
źródło
ujście
ujście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
źródło
źródło
ujście
ujście
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
źródło
źródło
ujście
ujście

Luciążarzeka na Wzgórzach Radomszczańskich, Równinie Piotrkowskiej i Wysoczyźnie Bełchatowskiej[2]. Stanowi najdłuższy lewy dopływ Pilicy.

Hydrologia[edytuj]

Luciąża w Przygłowie

Początek Luciąży daje kilka strumyków, spływających na północ z rozległych torfowisk na Wzgórzach Radomszczańskich. Na odcinku kilku kilometrów koło Trzepnicy Luciąża płynie głęboką doliną wśród pofałdowanego, lesistego krajobrazu. Następnie wypływa do szerokiej doliny na Równinie Piotrkowskiej. W wyniku intensywnych prac melioracyjnych Luciąża na przeważającej długości swego biegu płynie po rozległym, bezdrzewnym obszarze użytków zielonych, przyjmując postać prostego kanału, poprzegradzanego zastawkami. Jedynie w pobliżu ujścia do Pilicy dolina Luciąży zwęża się, płynąc przez Bory Lubieńskie i tereny leśne okolic Włodzimierzowa i Przygłowa. Tworzy tutaj przełom z wysokim, piaszczystym brzegiem. Luciąża wpływa do Pilicy nieco poniżej Sulejowa koło dawnej osady młynarskiej Murowaniec. Stosunkowo wartki nurt Luciąży zachęcał w przeszłości do stawiania na niej młynów i tartaków wodnych. Około 1830 roku wzdłuż rzeki funkcjonowało 14 tego rodzaju obiektów.

Długość rzeki wynosi 48,7 km[3] lub 54,2 km[4], powierzchnia dorzecza 766 km², a średni spadek 1,5%[5].

Zarówno samą Luciążę, jak i jej główne dopływy, cechuje mała bezwładność hydrologiczna. Przejawia się to w dużej zmienności stanów i przepływów wody. Dobowe wahania stanu wody w Kłudzicach osiągają 100 cm, a miesięczne dochodzą nawet do 260 cm. Maksimum stanu wody z Kłudzic wynosi 506 cm, a minimum - 200 cm. Średni, dwudziestoletni stan wody kształtuje się na poziomie 258 cm (za lata 1953-1972). Temu stanowi odpowiada przepływ 3,2 m³/s (minimalny wynosi 0,6 m³/s, a maksymalny 159 m³/s). Dane te zapewne zmieniły się w latach następnych w związku z rozwojem leja depresyjnego kopalni węgla brunatnego Bełchatów[6].

Luciąża ma źródła w pobliżu miejscowości Przerąb. Leżą nad nią m.in. miejscowości Rozprza i Przygłów (gmina Sulejów). W 1998 powstał na rzece zbiornik wodny "Cieszanowice" o powierzchni 260 ha. Jego większa część (71%) leży na terenie gminy z siedzibą w Łękach Szlacheckich. Brzegi zbiornika są miejscem korzystnym dla rozwoju turystyki, rekreacji, w tym budownictwa letniskowego.

Szlak kajakowy[edytuj]

Luciąża stanowi malowniczy szlak kajakowy spływalny w jeden dzień dla osób z pewnym doświadczeniem kajakowym. Czas spływu w takim wypadku to około 4-5 godzin (9 km)[7]. Skala trudności oceniana jest na ZWA (bardzo łatwy), ale uciążliwość aż na U3 (dość uciążliwy - zwalone pnie i konary, jak również zastawki, jazy i progi - głównie do Milejowa)[8].

Dopływy[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Ryszard Gładysz, Monografia hydrologiczna dorzecza Luciąży, w: Dokumentacja Geograficzna - Streszczenia prac habilitacyjnych i doktorskich 1974, IGiPZ PAN, zeszyt 1/1976, s.17
  2. Ryszard Gładysz, Monografia hydrologiczna dorzecza Luciąży, w: Dokumentacja Geograficzna - Streszczenia prac habilitacyjnych i doktorskich 1974, IGiPZ PAN, zeszyt 1/1976, s.17
  3. Encyklopedia PWN
  4. Ryszard Gładysz, Monografia hydrologiczna dorzecza Luciąży, w: Dokumentacja Geograficzna - Streszczenia prac habilitacyjnych i doktorskich 1974, IGiPZ PAN, zeszyt 1/1976, s.17
  5. Ryszard Gładysz, Monografia hydrologiczna dorzecza Luciąży, w: Dokumentacja Geograficzna - Streszczenia prac habilitacyjnych i doktorskich 1974, IGiPZ PAN, zeszyt 1/1976, s.17
  6. Ryszard Gładysz, Monografia hydrologiczna dorzecza Luciąży, w: Dokumentacja Geograficzna - Streszczenia prac habilitacyjnych i doktorskich 1974, IGiPZ PAN, zeszyt 1/1976, s.19
  7. Kajaki Sulejów
  8. Wyprawsie.pl