Pilica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy rzeki, lewego dopływu Wisły. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Pilica
Ilustracja
Pilica na wysokości Tomaszowa Mazowieckiego
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość 319 km
Powierzchnia zlewni 8 341 km²
Średni przepływ 48,6 m³/s w pobliżu ujścia
Źródło
Miejsce w okolicy miasta Pilica
Wysokość 350 m n.p.m.
Współrzędne 50°27′11,2″N 19°38′24,3″E/50,453111 19,640083
Ujście
Recypient Wisła
Miejsce w okolicy wsi Ostrówek
Wysokość 96 m n.p.m.
Współrzędne 51°51′46″N 21°16′51″E/51,862778 21,280833
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
źródło
źródło
ujście
ujście
Pilica w początkowym biegu - w Szczekocinach

Pilicarzeka w południowej i centralnej Polsce, najdłuższy lewy dopływ Wisły. Długość rzeki wynosi 319 km[1], a powierzchnia dorzecza 8341 km². Płynie przez Wyżynę Krakowsko-Częstochowską, Niziny Środkowopolskie oraz Nizinę Środkowomazowiecką i wpada do Wisły w okolicach wsi Ostrówek, w regionie geograficznym zwanym Doliną Środkowej Wisły.

W 1974, przez wybudowanie zapory i spiętrzenie wód, w okolicy Sulejowa utworzono Zalew Sulejowski, długości ok. 17 km, maksymalnej szerokości 2 km i powierzchni 2700 ha.

Obszar dorzecza Pilicy określany jest nazwą Nadpilicze. W 1997 powstało Stowarzyszenie Przyjaciół Pilicy i Nadpilicza.

Dopływy[edytuj | edytuj kod]

W kolejności od źródeł do ujścia.

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Nadpiliczne Parki Krajobrazowe:

Miasta położone nad Pilicą[edytuj | edytuj kod]

Wsie położone nad Pilicą[edytuj | edytuj kod]

Dobra, Dobra-Kolonia, Sławniów, Wierbka, Kleszczowa, Wola Libertowska, Łany Małe, Żarnowiec, Łany Wielkie, Brzeziny, Małoszyce, Jasieniec, Dąbrowica, Grodzisko, Rudka, Maluszyn, Krzętów, Będzyn, Taras, Faliszew, Łęg Ręczyński, Skotniki, Ostrów, Smardzewice, Spała, Inowłódz, Rzeczyca, Mysiakowiec, Gapinin, Domaniewice, Łęgonice, Pobiedna, Wola Pobiedzińska, Gostomia, Tomczyce, Ulaski Stamirowskie, Przybyszew, Michałów Górny, Pilica, Ostrołęka, Przylot, Sudzinek, Pacew, Wola Przedborska, Przyłęk, Bobrowniki, Góry, Grotowice, Ponikła, Kozłowiec, Brzeg, Brzeźce.

Szlak wodny Pilicy[edytuj | edytuj kod]

Długość: 228 km

Trasa: ZarzeczePrzedbórzFaliszewSkotnikiSulejówZalew SulejowskiTomaszów MazowieckiSpałaInowłódzŻądłowiceGrotowiceDomaniewiceNowe Miasto nad PilicąBiałobrzegiWarka – ujście Pilicy Stopień trudności według klasyfikacji międzynarodowej: CL I (przejazd łatwy), miejscami CL II (przejazd trudniejszy – wąskie koryto, znaczny spadek, kamieniste dno).

szlak turystyczny niebieski Pieszy Szlak Rekreacyjny Rzeki Pilicy[edytuj | edytuj kod]

Długość: 122 km

Wzdłuż środkowego odcinka Pilicy przebiega szlak turystyczny niebieski pieszy Szlak Rekreacyjny Rzeki Pilicy.

Trasa: Piotrków TrybunalskiBarkowiceBronisławówSwolszewiceBorki – zapora na Pilicy – SmardzewiceTrestaZarzęcinSulejówTaraskaSzarbskoDąbrówkaDiabla GóraWacławówSkotnikiFaliszewTarasPrzedbórzBiały Brzeg – okolice wsi RączkiKrzętów

Rzeka w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Lata 60. XX wieku. Zakłady Przemysłu Odzieżowego „Pilica” (Tomaszów Mazowiecki)
Amfiteatr na miejskiej „Przystani” nad Pilicą (Tomaszów Mazowiecki)

W latach 1965–1994 w Tomaszowie Mazowieckim istniały duże zakłady odzieżowe nazwane – od położenia w największym mieście nad Pilicą – Zakładami Przemysłu Odzieżowego „Pilica”. Przy innym dużym zakładzie produkcyjnym w Tomaszowie – Wistomie, przez czterdzieści lat działał zespół kultury ludowej „Piliczanie”, który w okresie PRL występował z wieloma koncertami w Polsce i za granicą[3]. W aresnale Wojska Polskiego od pierwszej połowy XX wieku funkcjopnuje Przeciwlotniczy zestaw rakietowo-artyleryjski „Pilica”, skonstruowany z myślą o obronie przeciw lotniczej na linii rzeki[4]. W Tomszowie Mazowieckim od początku XXI wieku działa „Skansen Rzeki Pilicy”, gromadzący pamiątki związane z Pilicą, do największych atrakcji należy budynek młynu wodnego ale również wyłowiony z Pilicy i odrestaurowany do stanu używanlności niemiecki pojazd pancerny[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pilica, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2008-06-06].
  2. Przystań nareszcie otwarta... od piątku, Nasz Tomaszów, 7 lipca 2020 [dostęp 2020-07-07] (pol.).
  3. Antoniego Malewskiego historie subiektywne: Mirek Orłowski (71), Nasz Tomaszów, 20 czerwca 2019 [dostęp 2020-06-22] (pol.).
  4. PZRA PILICA, wml.wat.edu.pl [dostęp 2020-07-10].
  5. O Skansenie | Skansen Rzeki Pilicy [dostęp 2020-07-10] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]