Magdalena Świerczek-Gryboś

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Magdalena Świerczek-Gryboś
Naz
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 4 sierpnia 1990
Olkusz
Język polski
Dziedzina sztuki Literatura, fantastyka

Magdalena Świerczek-Gryboś (ur. 4 sierpnia 1990 w Olkuszu) – polska pisarka fantastyki, poetka, redaktorka. Badaczka twórczości Stanisława Lema. Samorzeczniczka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach szkolnych osiągała pierwsze sukcesy w konkursach poetyckich[1]. Tworzyć fantastykę uczyła się na portalu fantastyka.pl podległym redakcji czasopisma „Nowa Fantastyka”. Szczególne zainteresowanie gatunkiem wzięło się u niej ze spuścizny intelektualnej ojca i zamiłowania do alternatywnych światów[2].

Skończyła kilka kierunków i specjalizacji na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie, w tym filozofię i etykę. Opiekun pracy magisterskiej z etyki, profesor Tadeusz Gadacz, zainteresował ją postacią Stanisława Lema. Poświęciła twórczości fantastycznonaukowej Lema – jej wymiarom etycznym i filozoficznym – pracę magisterską, część wystąpień na konferencjach naukowych, artykułów i własnej twórczości. Po obronie pracy zaproponowano jej studia doktoranckie z filozofii. Po trzech latach, niezainteresowana karierą akademicką, zrezygnowała z nich (jak sama przyznała na okładce powieści Dzieci Burzy) „na rzecz redagowania fantastyki”[2]. Od kilku lat związana jest jako redaktorka z Grupą Wydawniczą Fantazmaty[3], krakowskimi wydawnictwami SQN, Otwartym oraz Domem Kultury[4].

W 2021 roku zdiagnozowana jako osoba z Zespołem Aspergera. Diagnozą podzieliła się publicznie i zaczęła pisać o swoich doświadczeniach oraz objawach dotyczących kobiet[5], które mogą różnić się od tych charakterystycznych dla mężczyzn[6].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

W 2019 roku opublikowano jej dwie powieści: Openminder[7] oraz Dzieci Burzy.

Openminder to socjologiczna SF z motywami postapo i cyberpunku. Opowiada o świecie w 2076 roku podzielonym ideologicznie na Wschód i Zachód, w którym obywatele Zachodu zostali zaszczepieni przeciwko złu. Akcja w większości dzieje się na terenie zniszczonego wojną i skażonego Krakowa. Tytułowi openminderzy to „wojownicy umysłu”, nowy rodzaj żołnierzy pilotujących mechy w częściowo wirtualnej rzeczywistości. Redaktor Michał Cetnarowski w posłowiu określił Openmindera mianem „patchwork science fiction” i stwierdził, że jest to powieść „po komiksowemu przerysowana, bezczelna jak teledysk, a jednocześnie pisana na poważnie i zaangażowana”, a Świerczek-Gryboś to jedna z pierwszych autorek w Polsce, które piszą w podobny sposób[8].

Dzieci Burzy to powieść science-fantasy ukazująca losy multiwersum (w którym nasz świat stanowi tylko jeden wymiar) znajdującego się na skraju zagłady. W plebiscycie Granice.pl została uznana za najlepszą książkę na zimę 2019 z gatunku fantastyki[9].

W 2020 roku pojawiła się kolejna powieść autorki, Trupokupcy[10], pod redakcją Ewy Białołęckiej. To historia o świecie odmienionym przez nierozważną walkę z ociepleniem klimatu, w następstwie czego z głębi ziemi budzą się stare duchy. Akcja toczy się głównie na śląskiej wsi. Utwór łączy postapo, mity słowiańskie, steampunk i rural fantasy.

Publikacji doczekały się również liczne opowiadania autorki.

W 2019 roku jeden z jej wierszy uhonorował trzy koncerty jubileuszowe z okazji czterdziestolecia Zespołu Pieśni i Tańca „Wolbromiacy”, odznaczonego Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[11].

W 2020 roku Świerczek-Gryboś została nominowana do nagród Nowej Fantastyki w kategorii Nagroda im. Macieja Parowskiego (dawniej Reflektor)[12], a jej dwie powieści nominowano do Nagrody Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla[13].

W 2021 roku ponownie nominowano ją do Nagrody im. Macieja Parowskiego[14].

Książki:

  • Openminder[7] t. 1, SQN 2019 (nominowana do Nagrody Zajdla)
  • Dzieci Burzy[9], t. 1, Alegoria 2019 (nominowana do Nagrody Zajdla)
  • Trupokupcy, SQN 2020[10]

Opowiadania opublikowane drukiem:

  • Wszystkie śmierci Apolinarego, Nowa Fantastyka 3/2018
  • Mózgu, pracuj, Fantom nr 7 2018
  • Nie bój się zniknąć, Magazyn Świąteczny Gazety Wyborczej 17-18.11.2018
  • Larwy (modlitwa do Klary), Sny Umarłych, polski rocznik weird fiction 2019

Opowiadania w e-zinach i e-antologiach i inne:

  • Głos światów albo kołysanka satelitów, Antologia X na dziesięciolecie Creatio Fantastica 2017
  • Lot motyla, Fantazmaty 2 2018
  • Muerte Blanca, nanoFantazje 1.0 (Fantazmaty) 2018
  • Niemożliwe, Antologia Fantastycznie nieobliczalni wyd. SQN 2018
  • Bardzo trudne samobójstwo, Esensja 2019
  • Dratewka projektujący Wszechświaty, Antologia W głębi snów, Zapomniane Sny 2020[15]
  • Baran, gwiazda podwójna i morze w cynowej wannie, duet z Magdaleną Kucenty, Zbrodnia doskonała (Fantazmaty) 2020
  • Ten wstrętny bóg kaszalotów, Biały Kruk 2020

Działalność literacka[edytuj | edytuj kod]

Pisarka jest organizatorką ogólnopolskich konkursów literackich. Odpowiada za konkurs „Jestem legendą”, którego zwieńczeniem jest jedna z najobszerniejszych antologii fantastycznych w Polsce „Ja, legenda”[16] (Fantazmaty), jak również za Wolbromską Jesień Poetycką. W swojej działalności podkreśla wagę wspierania debiutantów, a także wagę researchu naukowego jako niezbędnego elementu tworzenia literatury science fiction. Znalazła się w Zarządzie Polskiej Fundacji Fantastyki Naukowej[17].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. M. Świerczek-Gryboś, Dzika Książka, blog http://dzikaksiazka.blogspot.com/, rubryka Osiągnięcia.
  2. a b [Wywiad] Magdalena Świerczek-Gryboś – autorka m.in. „Dzieci Burzy” i „Openminder”, SajFaj [dostęp 2020-02-01] (pol.).
  3. Dawid Wiktorski, Ekipa, Fantazmaty [dostęp 2020-02-01] (pol.).
  4. Nasz zespół, Dom Kultury w Wolbromiu [dostęp 2020-02-01] (pol.).
  5. Dobre książki i dobra redakcja: strona autorska Magdaleny Świerczek-Gryboś (Naz), Cool Story Naz – dobre książki i dobra redakcja [dostęp 2021-03-28] (pol.).
  6. Autyzm u dziewczynek i kobiet - objawy i diagnoza, Polski Autyzm, 5 stycznia 2021 [dostęp 2021-03-28] (pol.).
  7. a b Openminder. Tom 1. Koty – SQN Imaginatio [dostęp 2020-02-01] (pol.).
  8. M. Świerczek-Gryboś, Openminder, M. Cetnarowski (red.), Sine Qua Non, s. 9.
  9. a b Sławomir Krempa, Oto najlepsze książki na zimę 2019!, Granice.pl [dostęp 2020-02-01] (pol.).
  10. a b SQN Originals: Trupokupcy, Wydawnictwo: Sine Qua Non, 1 lipca 2020 [dostęp 2020-11-26].
  11. Wielkie wyróżnienie dla ZPiT „Wolbromiacy”, wiesci.info.pl [dostęp 2020-02-01].
  12. Nagrody Nowej Fantastyki 2020 – nominacje – Książki – POLTERGEIST, polter.pl [dostęp 2020-06-21] (pol.).
  13. Nominacje do Nagrody Zajdla 2010−2019, zajdel.art.pl [dostęp 2020-06-21].
  14. A.Mason, Nominacje do Nagrody „Nowej Fantastyki” 2021, Fahrenheit [dostęp 2021-03-28] (pol.).
  15. Zapomniane Sny: W głębi snów, Zapomniane Sny, 27 marca 2020 [dostęp 2020-11-26].
  16. Dawid Wiktorski, Antologie, Fantazmaty [dostęp 2020-02-01] (pol.).
  17. Organy Fundacji – Polska Fundacja Fantastyki Naukowej [dostęp 2021-01-21] (pol.).