Masaharu Homma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Masaharu Homma

Masaharu Homma (jap. 本間雅晴 Honma Masaharu?, ur. 28 stycznia 1888 - zm. 3 kwietnia 1946)japoński generał Armii Cesarskiej, jeden z dowódców sił japońskich na Filipinach, odpowiedzialny za organizację bataańskiego marszu śmierci. Generał Homma z uwagi na swoje zainteresowanie sztuką nazywany był przez swoich podkomendnych Generałem Poetą.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się na wyspie Sado. Po ukończeniu szkoły wojskowej został przydzielony do sztabu głównego. W trakcie I wojny światowej wysłano go do Francji, aby obserwował działania armii Wielkiej Brytanii. Po zakończeniu wojny został wykładowcą w akademii wojskowej, po czym wysłano go do Indii. Służył pod dowództwem wielu oficerów, a w 1927 mianowano go adiutantem brata cesarza Japonii Hirohito. W 1938 uzyskał stopień generała porucznika i powierzono mu dowództwo 27. dywizji w Tiencinie w Chinach. W 1940 dowodził Armią Formozy (obecnie Tajwan). Na miesiąc przed atakiem na Pearl Harbor otrzymał rozkazy dotyczące zbliżającej się wojny z USA. Celem generała Masaharu Homma miały być Filipiny. Jego siły wylądowały w północnej części wyspy Luzon pod koniec grudnia 1941 roku. Inna natomiast grupa wylądowała kilka dni później w pobliżu Manili. Zgodnie z oczekiwaniami Homma miał zająć całe Filipiny do końca stycznia 1942. Manila upadła wcześniej, jednak wojska Stanów Zjednoczonych i Filipin wycofały się na Bataan. Był on odpowiednią pozycją defensywną, lecz próby dostaw zaopatrzenia dla oblężonej armii zakończyły się niepowodzeniem[1].

Od 1 stycznia do 9 kwietnia 1942 brał udział w oblężeniu a następnie zdobyciu Bataanu przez siły japońskie. Po kapitulacji wojsk amerykańsko-filipińskich w dniu 9 kwietnia 1942, do japońskiej niewoli trafiło ponad 70 000 jeńców. Zorganizowany w 1942 roku przez generała Hommę marsz miał na celu przetransportowanie jeńców wojennych z filipińskiej prowincji Bataan do oddalonego o 160 km obozu w Nueva Ecija. Jeńcy zmuszeni byli iść przez tydzień w palącym słońcu, pozbawieni jedzenia i picia. Każda próba sprzeciwienia się wojskowym, a nawet zatrzymania się na odpoczynek, równoznaczna była z wyrokiem śmierci. Do miejsca przeznaczenia z początkowej liczby 70 tysięcy dotarło jedynie 54 tysiące osób. W maju 1942 - kilka tygodni po podboju Bataanu padł Corregidor i cały obszar Filipin został zajęty przez Masaharu Hommę. W sierpniu 1942 Homma wrócił do Japonii, a w 1943 objął stanowisko ministra[2].

Po kapitulacji Japonii we wrześniu 1945 roku bataański marsz śmierci uznano za zbrodnię wojenną. Amerykański generał Douglas McArthur rozkazał aresztować Hommę, który został przewieziony na Filipiny. W styczniu 1946 został postawiony przed trybunałem wojskowym w Manili. Słuchając zeznań świadków przedstawiających okrucieństwa dokonane podczas marszu śmierci, Homma stwierdził z naciskiem, że nie miał żadnej wiedzy o tych wydarzeniach, jednak prokuratura utrzymywała, że był odpowiedzialny za działania swoich oddziałów jako głównodowodzący. Trybunał uznał go za winnego popełnionych zbrodni i skazał na karę śmierci przez rozstrzelanie. Jego żona miała osobiście zwrócić się do Douglasa McArthura o darowanie mu życia, lecz niczego nie osiągnęła[3]. 3 kwietnia 1946 wyrok wykonano.

Proces i stracenie Masaharu Hommy wprowadziły nową interpretację kodeksu sprawiedliwości wojskowej. Od tej chwili dowódcy byli zobowiązani nadzorować działania swych ludzi lub przyjąć odpowiedzialność za konsekwencje ich poczynań[4].

Przypisy

  1. Howard J. Langer, Księga najważniejszych postaci II wojny światowej, wyd. Bellona, Warszawa 2008, ISBN 978-83-11-11111-0, tłum. Marek Rudowski, s. 193.
  2. Howard J. Langer, Księga najważniejszych postaci II wojny światowej, wyd. Bellona, Warszawa 2008, ISBN 978-83-11-11111-0, tłum. Marek Rudowski, s. 193.
  3. Howard J. Langer, Księga najważniejszych postaci II wojny światowej, wyd. Bellona, Warszawa 2008, ISBN 978-83-11-11111-0, tłum. Marek Rudowski, s. 194.
  4. Howard J. Langer, Księga najważniejszych postaci II wojny światowej, wyd. Bellona, Warszawa 2008, ISBN 978-83-11-11111-0, tłum. Marek Rudowski, s. 194.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Howard J. Langer, Księga najważniejszych postaci II wojny światowej, wyd. Bellona, Warszawa 2008, ISBN 978-83-11-11111-0, tłum. Marek Rudowski, s. 192-194.