Mathieu Kérékou

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mathieu Kérékou
Mathieu Kérékou 2006Feb10.JPG
Data i miejsce urodzenia 2 września 1933
Kouarfa
Data i miejsce śmierci 14 października 2015
Kotonu
Benin Prezydent Beninu
Okres od 4 kwietnia 1996
do 6 kwietnia 2006
Przynależność polityczna Akcja na rzecz Odnowy i Rozwoju
Poprzednik Nicéphore Soglo
Następca Yayi Boni
Benin Prezydent Beninu
Okres od 26 października 1972
do 4 kwietnia 1991
Przynależność polityczna Partia Ludowej Rewolucji Beninu
Poprzednik Justin Ahomadegbé
Następca Nicéphore Soglo

Mathieu Kérékou (ur. 2 września 1933 w Kouarfie, zm. 14 października 2015 w Kotonu[1]) – beniński wojskowy i polityk socjalistyczny, prezydent Beninu w latach 1972-1991 i 1996-2006.

Życiorys[edytuj]

Kérékou służył w wojsku Beninu (ówcześnie państwo nosiło nazwę Dahomej), uzyskując stopień majora. Okres jego służby związany był z niepokojami społecznymi, licznymi zamachami stanu i zmianami reżimu. W obliczu kryzysu państwa 26 października 1972 pod jego kierunkiem wojskowi przeprowadzili zamach stanu, w wyniku którego został prezydentem. Puczyści powołali rząd kontrolowany przez Wojskową Radę Rewolucyjną (CNR). Przez pierwsze dwa lata ideowym kierunkiem wojskowego rządu był nacjonalizm, w 1974 roku zaprowadzono formalnie ustrój socjalistyczny. W 1974 roku dokonał nacjonalizacji najważniejszych przedsiębiorstw oraz banków. W 1975 przemianowano kraj na Ludową Republikę Beninu, jednocześnie utworzono Partię Ludowej Rewolucji jako jedyną legalnie funkcjonującą. W 1979 Wojskowa Rada Rewolucyjna została rozwiązana i rozpisano wybory. Pod koniec lat 80. Kérékou – wobec zapaści gospodarczej kraju spowodowanej kilkuletnią suszą – zdecydował się zrezygnować z dotychczasowego kursu i skierować Benin na drogę demokracji parlamentarnej i gospodarki rynkowej. W 1990 roku z nazwy kraju usunięto określenie Ludowa a rok wcześniej przyjęto system wielopartyjny[2]. W wyborach w 1991 Kérékou przegrał z Nicéphore Soglo z koalicji Związek na rzecz Zwycięstwa Odnowy Demokracji. Tym samym Kérékou stał się pierwszym afrykańskim prezydentem, który dobrowolnie ustąpił ze stanowiska. Kérékou wrócił do władzy wygrawszy wybory w 1996. W 2001, z niewielką przewagą nad przeciwnikiem, Kérékou wygrał wybory prezydenckie. Kérékou nie startował w wyborach w 2006, ponieważ zabraniała tego konstytucja ze względu na wiek lub dopuszczalną liczbę kadencji. Prezydent Kérékou jest powszechnie chwalony za to, że – inaczej niż większość afrykańskich przywódców – nie usiłował zmienić konstytucji, by pozostać dłużej na urzędzie. Sukces demokratycznych, wielopartyjnych wyborów w Beninie sprawił, że kraj ten uznano za model demokracji w Afryce[3].

Kérékou wywodził się z środowiska zdominowanego przez religię woodoo, później przyjął naukę islamu, w końcu został chrześcijaninem. Zmarł 14 października 2015 w Kotonu w wieku 82 lat.

Przypisy

  1. Sam Roberts: Mathieu Kérékou, Dictator Who Ushered In Democracy in Benin, Dies at 82 (ang.). nytimes.com, 2015-10-15. [dostęp 2015-10-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-16)].
  2. A short history of the People's Republic of Benin (1974 - 1990) (ang.). socialist.net. [dostęp 2011-01-17].
  3. Benin. Historia.