Melsztyńscy herbu Leliwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Leliwa - herb rodu Melsztyńskich.

Melsztyńscy herbu Leliwapolski ród magnacki, gałąź Tarnowskich, których nazwisko pochodzi od ich głównej siedziby w miejscowości Melsztyn.

Spycimir z Tarnowa miał dwóch synów: Jana z Melsztyna i Rafała z Tarnowa. Od pierwszego z nich wywodzi się ród Melsztyńskich, Rafał zaś był założycielem rodu Tarnowskich. Za czasów panowania Kazimierza III Wielkiego panowie z Melsztyna należeli do najmożniejszych i najbardziej wpływowych rodów w królestwie. Ich pozycja wzrosła jeszcze bardziej za panowania Andegawenów i Władysława II Jagiełły. Swoje znaczenie w Polsce ród zawdzięczał związkom z Piastami i Jagiełłą. Jadwiga z Melsztyna była matką chrzestną króla, zaś jej córka Elżbieta z Pilczy trzecią żoną Jagiełły. Ponadto, dwie córki wojewody krakowskiego Spytka II z Melsztyna wyszły za mąż za Piastów: Katarzyna za Janusza Młodszego z Piastów mazowieckich, Jadwiga zaś została żoną księcia niemodlińskiego Bernarda. Ich ojciec Spytko II był wówczas najbogatszym człowiekiem w państwie. Posiadał lub dzierżawił 16 zamków w Melsztynie, Książu, Rabsztynie, Lanckoronie i Kamieńcu Podolskim.

Wkrótce jednak Melsztyńcy utracili wpływy w wyniku wzniecenia prohusyckiej konfederacji pod wodzą syna i imiennika Spytka z Melsztyna Spytka III, która zakończyła się klęską w 1439 pod Grotnikami i śmiercią wodza konfederatów. Na przełomie XV i XVI wieku nastąpił nagły upadek rodu Melsztyńskich. W 1511 rodzina była zmuszona do sprzedaży Melsztyna, będącego ich gniazdem rodowym. Ostatni przedstawiciel rodu Melsztyńskich herbu Leliwa - Jan Melsztyński (syn Wincentego) zmarł w biedzie i zapomnieniu w klasztorze bernardynów w Tarnowie, prawdopodobnie w 1540.

Pochwałę Spytka IV oraz całego rodu zawiera łaciński wiersz z XV w. Spythko, tua virtus meritis coniuncta priori[1].

Najsłynniejsi przedstawiciele rodu[edytuj | edytuj kod]

Wywód pokoleń[2][edytuj | edytuj kod]

Rodzice założyciela linii


Spycimir „Spytek” z Tarnowa, Dębna, Piasku, Melsztyna
ur. 1275, zm. 1354; ∞ Stanisława z Bogoryi i Skotnik h. bogorya

I pokolenie

Melsztyńscy i Tarnowscy


Jan z Melsztyna, Książa
Ur. 1314, zm. między 9 V 1380 a 20 III 1381 ∞ 1331 Zofia c. Adama z Książa.


Rafał z Tarnowa
ur. 1320, zm. 1372-1373


Czuchna z Tarnowa


Nieustęp z Tarnowa


Pakosław z Tarnowa


Wojciech z Tarnowa

2 pokolenie

Melsztyńskich i Tarnowscy

Spytko II z Melsztyna ur. ok. 1332, zm. 12 VIII 1399 w bitwie pod Worsklą; właściciel Melsztyna i Rabsztyna; ∞ przed13 V 1390 Elżbieta „Węgierka”, c. Emeryka Bebeka

Tarnowscy, a w 3 pokoleniu również Jarosławscy
2 pokolenie Melsztyńskich


Spytko II z Melsztyna
ur. ok. 1332, zm. 12 VIII 1399 w bitwie pod Worsklą; właściciel Melsztyna i Rabsztyna; ∞ przed13 V 1390 Elżbieta „Węgierka”, c. Emeryka Bebeka|-

3 pokolenie Melsztyńskich


Dorota z Melsztyna
ur. przed 1390; zm. 1426.


Jadwiga z Melsztyna
ur. 1391,zm.ok. 1425; ∞ 1407 Bernard na Niemodlinie.


Katarzyna z Melsztyna
ur. przed 1392, zm. 23 III 1465; ∞ I° przed 19 III 1408 Janusz Młodszy Mazowiecki(przed 1383-1422), II° przed 2 X 1423 Mikołaj z Kurozwęk i Michałowa h. poraj


Jan z Melsztyna Rabsztyna
ur. 1396, zm. przed 9 III 1429 w Budzie na Węgrzech; właściciel Rabsztyna; ∞ 11 XII 1424 Anna (ur. 1405, zm. po 11 XII 1431).


Spytko III z Melsztyna
ur. 1398, zm. 4 V 1439 Grotniki; Właściciel Melsztyna; ∞ 1426 Beatrycze c. Dobrogosta z Szamotuł z h. Nałęcz.

3 pokolenie Melsztyńskich


Spytko III z Melsztyna
ur. 1398, zm. 4 V 1439 Grotniki; Właściciel Melsztyna; ∞ 1426 Beatrycze c. Dobrogosta z Szamotuł z h. Nałęcz.

4 pokolenie Melsztyńskich


Jadwiga z Melsztyna (Książa)
ur. 1425, zm. po 5 V 1449; ∞ między 2 X 1441 a 22 XI 1441 Andrzej z Tęczyna h. topór (z Rabsztyna).


Spytko IV z Melsztyna
ur. 1423, zm. między 30 I 1503 a 16 I 1504; właściciel Melsztyna; ∞ przed 16 V 1463 Katarzyna z Girzyc h. gozdawa.(zm. po 19 VI 1504).


Dorota z Melsztyna
ur. 1425, zm. po 1496; ∞ przed 25 VIII 1445 Michał z Łasotek Łasocki h.dołęga


Jan z Melsztyna
ur. 1427, zm. między 1468 a 1470 w Tarnowie.

Dzieci Spytka z Melsztyna

4 pokolenie Melsztyńskich


Spytko IV z Melsztyna
ur. 1423, zm. między 30 I 1503 a 16 I 1504; właściciel Melsztyna; ∞ przed 16 V 1463 Katarzyna z Girzyc h. gozdawa.(zm. po 19 VI 1504).

5 pokolenie Melsztyńskich


Jan z Melsztyna
ur. ok. 1463, zm. przed 17 VII 1517 ∞ przed 18 XI 1510 Agnieszka(ok. 1463-1517) c. Pawła Czernego z Witowic.


Wincenty z Melsztyna
ur. 1464, zm. przed 22 VII 1538; ∞ I°Poliksena Wojciechowska (rozwód ok. 1506 ), II° Katarzyna Farurejówna, c. Piotra z Ossowicy, III° przed 26 I 1511 Zofia Kot z Przybinic.


Beata z Melsztyna
ur. 1468, zm. po 19 X 1538.


Katarzyna z Melsztyna
ur. 1469, zm. między 31 III 1518 a 28 VIII 1523


Anna z Melsztyna
ur. 1476, zm. po 10 IV 1521; ∞ przed 24 III 1510 Mikołaj Kamieniecki h. pilawa, przed 11 III 1517 Adam z Radzimic.


Stanisław z Melsztyna


Rafał z Melsztyna


Mikołaj z Melsztyna

Dzieci Wincentego z Melsztyna

5 pokolenie Melsztyńskich


Wincenty z Melsztyna
ur. 1464, zm. przed 22 VII 1538; ∞ I° Poliksena Wojciechowska (rozwód ok. 1506 ), II° Katarzyna Farurejówna, c. Piotra z Ossowicy, III° przed 26 I 1511 Zofia Kot z Przybinic.

6 pokolenie Melsztyńskich


Jan z Melsztyna
(z III°) ur. 1514, zm. ok. 1540


Anna z Melsztyna
(z III°) ur. ok. 1517, zm. przed 22 II 1538; ∞ Benedykt Winarski z Grodny

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Maciej Włodarski: Wstęp. W: Średniowieczna poezja łacińska w Polsce. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2007, s. LIII-LIV. ISBN 978-83-04-04605-4.
  2. Strona Rodu Tarnowskich -Genealogia, Włodzimierz Dworzaczek „Genealogia”, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1959.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rody magnackie Rzeczypospolitej, Hadrian Kamiński (oprac.), Marta Wilińska (oprac.), Małgorzata Ziemińska (oprac.), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 260-280, ISBN 978-83-01-15889-7, OCLC 750660860.