Mołdawska Republika Demokratyczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Republica Democratică Moldovenească
Mołdawska Republika Demokratyczna
Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka 1917-1918 Królestwo Rumunii
Flaga Mołdawii
Herb Mołdawii
Flaga Mołdawii Herb Mołdawii
Położenie Mołdawii
Stolica Kiszyniów
Ustrój polityczny republika
Ostatnia głowa państwa prezydent Pantelimon Nicolae Halippa
Liczba ludności (1917)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

2 700 000[1]
osób/km²
Data powstania

• utworzenie
• niepodległość


2 grudnia 1917
24 stycznia 1918
Zjednoczenie z Rumunią 27 czerwca 1918
Artykuł z serii
Godło Mołdawii
Historia Mołdawii

Mołdawska Republika Demokratyczna (rum. Republica Democratică Moldovenească) – niepodległe państwo mołdawskie istniejące w latach 1917–1918.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Upadek caratu w Rosji umożliwił zwołanie w październiku 1917 Zjazdu Chłopów Besarabii, a następnie Zjazdu Żołnierzy Mołdawskich. W ich wyniku doszło do powołania Rady Krajowej. 2 grudnia 1917 Rada Krajowa przyjęła deklarację o utworzeniu Mołdawskiej Republiki Ludowej w ramach Rosyjskiej FSRR.

Sytuacja w kraju była bliska anarchii, w związku z rozwiązaniem armii rosyjskiej i nikłymi możliwościami egzekucji prawa przez parlament (Sfâtul Ţării). Wielu żołnierzy sympatyzowało z ruchem komunistycznym i formowało bojówki jawnie występujące przeciw nominalnej władzy Republiki[2]. Część parlamentarzystów wezwało Rumunię do reakcji, w efekcie czego 8 stycznia 1918 wojska tego państwa wkroczyły do Mołdawskiej Republiki Ludowej i stopniowo wypierały oddziały bolszewickie na lewy brzeg Dniestru. 24 stycznia 1918 ogłoszono za zgodą Rosyjskiej FSRR niepodległość i zmieniono nazwę państwa na Mołdawska Republika Demokratyczna. Wobec wkroczenia wojsk rumuńskich na terytorium Mołdawskiej Republiki Demokratycznej, Rada Krajowa Mołdawii została podjęła 9 kwietnia 1918 decyzję o zjednoczeniu z Rumunią, co niekiedy jest uważane za decyzję podjętą pod naciskiem obcych wojsk (szczególnie przez historyków komunistycznych i rosyjskich)[3][4]. Unia obu państw nastąpiła 27 czerwca 1918. Przyłączenie Mołdawii do Rumunii zostało potwierdzone poprzez traktat paryski z 1920, którego postanowień wszak Rosyjska FSRR i później ZSRR nigdy nie uznały. Stąd w historiografii rosyjskojęzycznej mówi się o „okupacji” przez Rumunię, zaś w rumuńskojęzycznej o „wyzwoleniu”. W ramach Rumunii Mołdawia miała zachować autonomię, którą jednakże szybko zlikwidowano.

Besarabska SRR[edytuj | edytuj kod]

Bolszewicy mołdawscy, którzy nie zgodzili się z w faktem przyłączenia Mołdawii do Rumunii, po wkroczeniu wojsk rumuńskich emigrowali na Ukrainę, proklamowali 11 maja 1919 Besarabską SRR, która przetrwała do 1920. Siedziba władz republiki znajdowała się w Odessie. Podczas wojny polsko-bolszewickiej stolica republiki została przeniesiona do Tyraspola. 7 marca 1924 proklamowano w ramach Ukraińskiej SRR Mołdawski Obwód Autonomiczny mający być odskocznią wobec zajętej przez Rumunów Besarabii.

Przypisy

  1. Historical Atlas. Population of Eastern Europe.
  2. Charles Upson Clark, „Bessarabia, Russia and Roumania on the Black Sea”
  3. Vasile Stati, Istorija Respubliki Моldowa. S drewnjejszich wrjemen do naszich dnjej / Istoria Republicii Moldova: din cele mai vechi timpuri pină în zilele noastre, 2 poprawione wydanie, Kiszyniów: Elan Poligraf, 2002, str. 182—190 i 360, ISBN 9975-9719-5-4
  4. Vasile Stati, Istorija Moldowi / Istoria Moldovei, Kiszyniów, Tipografia Centrală, 2002, str. 272—308 i 480, ISBN 9975-9504-1-8