Monaster Rawanica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Monaster Rawanica
Манастир Раваница
Distinctive emblem for cultural property.svg nr rej. СК 244
{{{nazwa klasztoru}}}
Państwo  Serbia
Miejscowość okolice Ćuprija
Kościół Serbski Kościół Prawosławny
Rodzaj klasztoru monaster
Typ zakonu męski
Fundator Łazarz I Hrebeljanowić
Materiał budowlany kamień, cegła
Data budowy 1377
Data zburzenia 1398, 1436, 1717
Data reaktywacji XIX w.
Położenie na mapie Serbii
Mapa lokalizacyjna Serbii
Monaster Rawanica
Monaster Rawanica
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Monaster Rawanica
Monaster Rawanica
Ziemia 43°58′22″N 21°29′48″E/43,972778 21,496667
Monastère de Ravanica.jpg

Monaster Rawanica, Манастир Раваница – męski obronny klasztor prawosławny położony w pobliżu miasta Ćuprija, w dolinie rzeki Wielkiej Morawy w Serbii.

Historia[edytuj]

Fundatorem monasteru był książę Lazar Hrebeljanović, późniejszy święty Serbskiego Kościoła Prawosławnego. Ufundowany przez niego kompleks klasztorny powstał w 1377, a książę został w nim pochowany. Już po ośmiu latach, mimo wzniesienia wokół niego potężnych murów obronnych, monaster zniszczony przez najazd turecki, odbudowany i ponownie zrujnowany w 1398, a następnie w 1436.

Dwa stulecia względnie spokojnej egzystencji monasteru przerwał kolejny napad turecki. W marszu na Wiedeń Turcy splądrowali klasztor i zabili większość przebywających w nim zakonników. W 1690 ostatnia pozostała w nim grupa uznała monaster za zbyt niebezpiecznie położony i wyjechała z niego, wywożąc relikwie księcia Hrebeljanovicia. Dopiero w 1717 jeden z nich, mnich imieniem Stefan, wrócił do zrujnowanych zabudowań i z pomocą miejscowych chłopów dokonał remontu klasztoru. Odrodzona wspólnota monastyczna została ponownie napadnięta w czasie pierwszego powstania Serbów przeciw Turkom. W połowie XIX w. konieczna była faktyczna odbudowa klasztoru z zupełnej ruiny.

Po raz ostatni klasztor został splądrowany w czasie II wojny światowej, kiedy naziści wywieźli z niego całe wyposażenie oraz zabili archimandrytę Makarego 24 lutego 1943.

Architektura[edytuj]

Monaster Rawanica jest pierwszym zabytkiem szkoły morawskiej w serbskiej sztuce i architekturze średniowiecznej. Stanowi jedną, trójdzielną bryłę, której najwyższym punktem jest dziewięciokątna kopuła, otoczona przez cztery mniejsze, ośmioboczne. Cały klasztor ma 62 niewielkie otwory okienne, jest wybudowany z kamienia i cegły. Pierwotnie był bogato dekorowany motywami geometrycznymi, florystycznymi, zoologicznymi i antropomorficznymi wykonanymi z kolorowych cegieł. Całość tej dekoracji nie zachowała się do naszych czasów.

Wnętrze monasteru Rawanica zostało w II połowie XIV w. ozdobione zespołem fresków autorstwa nieznanych artystów – tylko jeden z nich podpisał swoją pracę imieniem Konstantin. Najbardziej znanymi kompozycjami są Wjazd Chrystusa do Jerozolimy, Adoracja Baranka i cykl malowideł przedstawiających święta kościelne.

Powstanie monasteru Rawanica opisuje ludowa epicka pieśń Budowanie Rawanicy[1].

Przypisy

  1. A. Kamieńska, Wstęp [w:] A. Kamieńska, Perły i kamienie. Wybór serbsko-chorwackiej poezji ludowej, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1967, s.6

Bibliografia[edytuj]