Mord sądowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Mord sądowy (niem. Justizmord) – sytuacja, gdy kara śmierci orzeczona przez sąd zostaje w istocie użyta jako środek do popełnienia zabójstwa, bądź gdy jej orzeczenie jest niewspółmierne do czynu ściganego przepisami prawa.

Wstęp[edytuj]

Mordy sądowe były częstym zjawiskiem w ustrojach totalitarnych[potrzebny przypis]. Zgodnie z marksistowską teorią prawa państwo socjalistyczne jest narzędziem dyktatury proletariatu i walki klasowej[1][2]. Celowi temu są podporządkowane wszystkie instytucje państwowe, w tym sądownictwo, które zamiast uznawanych za „burżuazyjne przesądy” procedur chroniących prawa jednostki miało się kierować definiowanym przez partię „interesem kolektywu”[3].

W odpowiedzi na proces Jana Calasa zakończony mordem sądowym w roku 1762, znany filozof wieku rozumu Voltaire, w 1763 r. opublikował „Traité sur la tolérance” (pol. traktat o tolerancji). Podejrzewa się, że to szeroko rozpowszechnione cri de coeur było ostatnią pracą tak intensywnie sprzeciwiającą się religijnej przemocy. Wynika to z tego, że dla późniejszych pisarzy, takich jak katolicy François Adrien Pluquet oraz Nicolas-Sylvestre Bergier było oczywiste, że herezja nie uzasadnia stosowania przemocy[4].

Sir Aubrey Lewis jako mordy sądowe traktował również dyskryminację osób chorych psychicznie podczas polowań na czarownice:

Po salach tortur i morderstwach sądowych średniowiecza i renesansu, podczas których gmatwano jako demoniczne opętania typowe urojenia i wściekłość oraz węszono czarownictwo u wałęsających się przez demencję starczą kobiet, przyszły okrucieństwa i nikczemność domów wariatów z siedemnastego i osiemnastego wieku, gdzie obsługa jako swoje narzędzia używała łańcuchów i chłosty[a].

— Sir Aubrey Lewis[5]

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. ang. „After the tortures and judicial murders of the Middle Ages and the Renaissance, which confounded demoniacal possession with delusion and frenzy, and smelt out witchcraft in the maunderings of demented old women, there were the cruelties and degradation of the madhouses of the seventeenth and eighteenth centuries, in which authority used chains and whips as its instruments. Humanitarian effort put an end to the abuses. Pinel in France, Chiarugi in Italy, Tuke in England inaugurated an era of kindness and medical care, which prepared the way for a rational, humane approach to the mastery of mental illness.”

Przypisy

  1. „Sąd w społeczeństwie socjalistycznym pozostaje instytucją klasową, staje po raz pierwszy w historii na usługi przytłaczającej większości społeczeństwa, działa w oparciu o nową świadomość klasową, nasycony jest kadrami klasowo związanymi z przeważającą częścią społeczeństwa, kieruje się zasadami nowej praworządności”, Leon Schaff, „Proces karny w Polsce Ludowej”, PWN, 1952, s. 143.
  2. „Demokracja ludowa jest nową formą państwową dyktatury proletariatu, a zadania, jakie sobie stawia, są zadaniami dyktatury proletariatu. W ten sposób również i system prawa w Polsce Ludowej – podobnie jak i typ – jest nowy, bo socjalistyczny, i realizuje zadania odmienne od zadań burżuazyjnego systemu prawa”, Leon Schaff, „Proces karny w Polsce Ludowej”, PWN, 1952, s. 239.
  3. [Burżuazyjna] koncepcja procesu karnego jako środka ochrony praw jednostki (...) opiera się na fikcji, że wszyscy ludzie są sobie równi, wszechmocy jednostki, na fikcji odrębnego interesu jednostki oraz na służebnej roli państwa wobec wyolbrzymionego interesu jednostki. (...) Ginie więc istotny charakter procesu karnego jako klasowego środka rozprawiania się – przy użyciu środków legalnych – z elementami wywodzącymi się z reguły ze środowiska klasowo obcego., Leon Schaff, „Proces karny w Polsce Ludowej”, PWN, 1952.
  4. John Christian Laursen: Toleration. W: Maryanne Cline Horowitz (red.): new dictionary of the history of ideas. Thomson Gale, a part of the Thomson Corporation, s. 2339. ISBN 0-684-31452-5. Cytat: ang. „judicial murder”.
  5. Roy Porter: Madness A Brief History. Oxford University Press, 2002, s. 5.