Most Trajana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
most Trajana
Trajan's Bridge Across the Danube, Modern Reconstruction.jpg
Rzymski most Trajana wg E. Duperrex, 1907
Państwo  Rumunia
Miejscowość Drobeta-Turnu Severin
Państwo  Serbia
Miejscowość Kladovo
Podstawowe dane
Przeszkoda Dunaj
Długość 1135[1]
1032[2] m
Zbudowano 103–105
Zburzono III w.
Projektant Apollodoros z Damaszku
Położenie na mapie Serbii
Mapa lokalizacyjna Serbii
most Trajana
most Trajana
Ziemia44°37′25,6″N 22°40′01,3″E/44,623778 22,667028

Most Trajana – niezachowany rzymski most spinający brzegi Dunaju koło współczesnych miejscowości Drobeta-Turnu Severin w Rumunii i Kladovo w Serbii, pierwszy most w dolnym biegu Dunaju.

Został wzniesiony w II wieku, z rozkazu cesarza Trajana. Częściowa rozbiórka tej konstrukcji nastąpiła już za rządów jego następcy, Hadriana. Ostatecznie most został zniszczony, z polecenia cesarza Aureliana w III stuleciu. Do XXI wieku zachowały się ruiny jednego filaru.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Most wzniesiono z rozkazu cesarza Trajana (53–117), by umożliwić przemarsz wojsk rzymskich podczas II wojny dackiej (101–105)[3]. W 104 roku Trajan zlecił jego budowę rzymskiemu architektowi Apollodorosowi z Damaszku (60–130)[1][3][2]. Był to pierwszy most w dolnym biegu Dunaju[4]. Apollodoros miał napisać traktat o jego budowie, który jednak zaginął[2]. Most został uwieczniony na reliefie kolumny Trajana, wzniesionej w 113 roku w Rzymie na Forum Trajana dla upamiętnienia zwycięstw cesarza nad Dakami[2]. Fragmentaryczne przedstawienie tej konstrukcji mogło zdobić rewers monety okolicznościowej Trajana, wybitej dla upamiętnienia jej budowy[2]. Na początku III w. most opisał rzymski historyk Kasjusz Dion (163/164–235), chociaż sam go nigdy nie widział[2]. Dion pisał, że drewniane przęsła mostu zostały rozebrane z rozkazu cesarza Hadriana (76–138), który obawiał się kontrataków Daków[2]. Ostatecznie zburzył go cesarz Aurelian (214–275) po wycofaniu wojsk z Dacji[1][4].

Pozostałości mostu zostały odkryte w XIX wieku[2]. Do XXI w. zachowały się ruiny jednego filaru[1], które mają status zabytku o szczególnym znaczeniu[5].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Relief na kolumnie Trajana opublikowany przez Conrada Cichoriusa (1863–1932); tablica nr. LXXII: przybycie wojsk rzymskich (scena XCVIII); cesarz składający ofiarę nad Dunajem (scena XCIX); Trajan przyjmujący ambasadorów (scena C) – w głębi widoczny most Trajana

Według Diona most miał spoczywać na dwudziestu kamiennych filarach, wysokich na ponad 45 m i szerokich na ponad 18 m, rozstawionych w odstępach ok. 52 m, mierzonych od środka filaru i ok. 32,5 m mierzonych od ściany filaru[2]. Na tej podstawie długość mostu została obliczona na 1032 m[2].

Relief na kolumnie Trajana przedstawia pięć z dwudziestu filarów mostu, połączonych płaskimi drewnianymi przęsłami wraz z drogą z bali drewnianych, pokrytych najprawdopodobniej betonem lub gliną, ograniczoną balustradą[2].

Przypisy

  1. a b c d Apollodorus-Brücke über die Donau (niem.). W: Structurae.de [on-line]. [dostęp 2017-01-04].
  2. a b c d e f g h i j k Roger Bradley Ulrich: Roman Woodworking. Yale University Press, 2007, s. 104–107. ISBN 9780300103410. [dostęp 2017-01-04]. (ang.)
  3. a b N. J. E. Austin, N. B. Rankov: Exploratio: Military & Political Intelligence in the Roman World from the Second Punic War to the Battle of Adrianople. Routledge, 2002, s. 177. ISBN 9781317593850. [dostęp 2017-01-04]. (ang.)
  4. a b Trajan’s Bridge. W: The Editors of Encyclopædia Britannica: Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica, inc., 1998. [dostęp 2017-01-04]. (ang.)
  5. Pontes (ang.). W: Cultural monuments in Serbia [on-line]. [dostęp 2017-01-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]